Buông xuôi và tôi sẽ lo phần còn lại

Osho - Con đường tôi đi - Con đường của mây trắng

Chương 9: Buông xuôi và tôi sẽ lo phần còn lại

Osho kính yêu,

Thầy đã nói: Phải hàng nghìn và hàng nghìn năm mới có cơ hội tới trái đất này.

Và thầy cũng đã nói: Thời đại này cũng giống như mọi thời đại khác.

Thầy đã nói: Buông xuôi theo tảng đá và sự việc sẽ xảy ra.

Và thầy đã nói: Điều cơ bản khi dấn bước vào con đường nguy hiểm này là phải có hướng dẫn của một thầy thực sự.

Thầy đã nói: Buông xuôi và tôi sẽ lo phần còn lại.

Và thầy lại nói: Ta chẳng làm gì cả.

Đối với chúng tôi ở đây và bây giờ, và đối với những người ở phương Tây, những người sẽ đọc những lời này, xin thầy nói cho chúng tôi thêm đôi điều về hiện tượng thầy/đệ tử.

Tôi tự mâu thuẫn và tôi làm việc đó một cách có chủ ý. Chân lí là vô hạn đến mức, vĩ đại đến mức không phát biểu bộ phận nào có thể hàm chứa được nó; điều đối lập phải được bao hàm ngay tức khắc. Cái toàn thể bao giờ cũng mâu thuẫn, chỉ bộ phận mới có thể nhất quán - bởi vì cái toàn thể phải xem xét cả cái đối lập nữa. Cái đối lập vẫn có đó. Nó vẫn tồn tại.

Các triết gia có thể nhất quán bởi vì hiểu biết của họ là bộ phận. Họ có thể gọn gàng và ngăn nắp, họ có thể đảm đương được tính logic. Tôi không thể đảm đương được điều đó, bởi vì nếu tôi cố gắng nhất quán, ngay lập tức toàn bộ mọi việc trở thành không đúng. Cái đối lập phải được tham gia vào, cái đối lập phải được hấp thu.

Chẳng hạn, khi tôi nói: Buông xuôi và tôi sẽ lo phần còn lại, đây mới là một phần. Và tại sao tôi lại nói điều đó? Tôi nói điều đó để bạn có thể buông xuôi hoàn toàn. Nếu bạn có thể cảm thấy điều này và tin cậy điều này, rằng phần còn lại sẽ được thực hiện, buông xuôi của bạn có thể hoàn toàn.

Nếu bạn còn sợ, còn chưa tin, thế thì thậm chí sau khi buông xuôi bạn sẽ phải làm cái gì đó, việc buông xuôi này không thể là hoàn toàn được. Nếu sau khi buông xuôi bạn vẫn phải làm cái gì đó, thế thì bạn phải giữ lại bản thân mình, bạn phải cầm lại - buông xuôi không thể là toàn bộ. Và khi buông xuôi không toàn bộ thì nó không phải là buông xuôi chút nào. Buông xuôi chỉ có thể là toàn bộ, bạn không thể buông xuôi một phần. Bạn không thể nói: tôi buông xuôi một nửa - bởi vì một nửa đã được giữ lại sẽ chống lại việc buông xuôi. Nó chỉ có thể được duy trì chống lại nó.

Cho nên buông xuôi chỉ có thể là toàn bộ. Cũng giống như một vòng tròn, một vòng tròn hình học. Nó không thể là một nửa; bạn không thể vẽ ra nửa vòng tròn. Nếu bạn vẽ nó ra bạn không thể gọi nó là vòng tròn được. Vòng tròn phải hoàn chỉnh. Một nửa, thế thì nó là cái gì đó khác, không phải là vòng tròn chút nào. Buông xuôi chỉ có thể là toàn bộ. Nó cũng là vòng tròn, vòng tròn tâm linh. Bạn buông xuôi từ đầu cuối tới đầu cuối. Không còn gì bỏ lại phía sau.

Để giúp làm rõ điều này, tôi nói: Buông xuôi đi, và phần còn lại tôi sẽ làm. Điều nhấn mạnh là tôi sẽ làm - bạn đơn giản buông xuôi - là để làm cho việc buông xuôi của bạn là toàn bộ. Nhưng tôi biết rằng nếu bạn đã buông xuôi, chẳng cần phải làm gì nữa cả, thậm chí cả phần tôi. Buông xuôi bản thân nó là toàn bộ một việc, không cần gì khác nữa. Chính hiện tượng buông xuôi là đủ. Không cần thêm giúp đỡ nào nữa. Mọi thứ sẽ được thực hiện bởi bản thân việc buông xuôi. Buông xuôi có nghĩa là bạn không còn nữa, buông xuôi nghĩa là bản ngã đã bị vứt bỏ. Buông xuôi nghĩa là bây giờ trung tâm đã giải tán; bạn tồn tại nhưng không có trung tâm. Nếu không có trung tâm, chẳng cái gì cần bảo vệ; bức tường sẽ tự vứt bỏ nó. Nếu không có ai, toàn bộ cấu trúc phòng vệ của bạn biến dần đi; nó trở thành vô ích. Bạn trở thành không gian mở.

Không gian mở này sẽ làm mọi thứ, tính mở này sẽ làm mọi điều. Thượng đế sẽ xuyên qua bạn không bị ngăn trở gì. Thượng đế có thể đi qua bạn, vào và ra - không ai tạo ra bất kì rào chắn nào. Buông xuôi, bạn trở thành để mở cho các lực thiêng liêng. Mọi thứ xảy ra tự phát sau đó.

Vấn đề là buông xuôi. Sau khi buông xuôi không còn vấn đề gì nữa. Cho nên tôi cũng chẳng cần để giúp bạn. Chẳng cái gì cần cả. Đó là lí do tại sao tôi cứ mâu thuẫn với chính mình và tôi nói tôi chẳng làm gì cả. Không có nhu cầu! Bây giờ bạn có thể nhìn vào cái toàn thể.

Nếu tôi nói tôi sẽ không làm, tôi không thể làm được điều gì, không có nhu cầu - nếu tôi chỉ nói thế, thì việc buông xuôi của bạn sẽ không thể có được. Bạn sẽ sợ - một mình, đi vào cái chưa biết, không ai giúp đỡ, không ai hướng dẫn, và người này nói: tôi không định làm gì cả - làm sao bạn có thể buông xuôi toàn bộ được? Điều đó sẽ khó cho bạn. Nếu tôi chỉ nói rằng tôi sẽ làm mọi thứ không mâu thuẫn với nó, điều đó sẽ không đúng, vì, quả thực, tôi không định làm gì cả. Cho nên phải làm gì bây giờ? Làm sao nói cái toàn thể này? Chỉ có một cách, mâu thuẫn một cách nhất quán.

Quan hệ thầy và đệ tử là hiện tượng rất phức tạp - theo cách này thì rất đơn giản, theo cách khác lại rất phức tạp. Nó đơn giản bởi vì quan hệ chỉ tồn tại về phần đệ tử. Về phần thầy không có quan hệ, bởi vì thầy không tồn tại. Thầy không có đó. Thầy là không ai cả. Đối với bạn dường như là thầy có đấy. Dáng vẻ này cứ còn mãi chừng nào bạn còn chưa buông xuôi. Một khi bạn buông xuôi, một khi bạn trở thành vô hiện hữu, bỗng nhiên bạn sẽ thấy rằng thầy chưa bao giờ có đấy cả.

Thầy là sự vắng mặt. Nhưng sự vắng mặt chỉ có thể thấy được khi bạn cũng đã trở thành sự vắng mặt. Chỉ hai sự vắng mặt mới gặp nhau. Nếu bạn hiện diện, bạn cứ phóng chiếu lên thầy rằng thầy có đấy. Đấy chỉ là phóng chiếu của bạn, bởi vì bản ngã của bạn không thể thấy được cái không bản ngã. Chỉ cái tương tự mới có thể đáp ứng với cái tương tự. Bản ngã của bạn chỉ có thể thấy bản ngã ở mọi nơi. Đó là cách bảo vệ cái ta riêng của bạn. Bất kì khi nào bạn nhìn, lập tức bạn phóng chiếu bản ngã. Cho nên ngay thầy cũng giống như một ai đó, một bản ngã nào đó. Và bạn sẽ tìm ra cách thức và phương tiện để chứng minh cho mình rằng thầy cũng là một bản ngã. Việc hợp lí hoá của bạn có thể hoàn toàn logic, nhưng tôi nói chúng ngớ ngẩn, bởi vì bạn không thể thấy hiện tượng của không có bản ngã như bạn đang hiện hữu. Buông xuôi, bỗng nhiên bạn sẽ thấy rằng thầy không có đó. Nếu bạn buông xuôi ngay khoảnh khắc này bạn sẽ thấy cái ghế này trống rỗng. Con người này đang ngồi nói với bạn không ở đây. Con người này chỉ là sự trống rỗng. Nhưng chỉ sự vắng mặt mới làm cho bạn có khả năng thấy được sự vắng mặt này.

Mối quan hệ không thể tồn tại về phần thầy. Nếu nó tồn tại, người đó không phải là thầy chút nào - ông ta vẫn còn có đó. Ông ta không thể hướng dẫn bạn, ông ta chỉ có thể dẫn sai đường cho bạn. Giáo huấn có thể hay nhưng ông ta sẽ hướng dẫn sai cho bạn, bởi vì bất kì điều gì ông ta làm - tôi nói bất kì điều gì, vô điều kiện - đều sẽ sai. Vấn đề không phải là điều này sai còn điều kia đúng. Bất kì cái gì phát xuất từ bản ngã cũng đều sai. Nó có thể đức hạnh, nó có thể phi bạo lực, nó có thể là tình yêu - nhưng bất kì cái gì bắt nguồn từ bản ngã cũng đều sai. Bản ngã xuyên tạc mọi thứ. Bản ngã là kẻ xuyên tạc lớn nhất.

Nếu thầy yêu bạn và bản ngã có đó, tình yêu của ông ấy sẽ trở thành sở hữu. Ông ấy sẽ phá huỷ bạn, ông ấy sẽ giết chết bạn. Mối quan hệ sẽ bị đầu độc. Quan hệ tình yêu thông thường sẽ có đó. Ông ta sẽ không cho phép bạn được đến với thầy khác. Ông ta sẽ tranh đấu, ông ta sẽ tạo ra rào chắn để cho bạn không thể rời xa ông ta - bởi vì ông ta phụ thuộc vào bạn, bản ngã của ông ta phụ thuộc vào bạn.

Thầy, nếu còn bản ngã, không thể tồn tại mà không có tín đồ. Tín đồ là cần để nuôi dưỡng. Đám đông càng lớn thầy càng cảm thấy dễ chịu hơn. Nếu mọi người rời bỏ ông ta, ông ta đơn giản sẽ chết. Thế thì bản ngã bị tổn thương. Cho nên cái gọi là thầy ấy cứ tranh đấu, cạnh tranh với cái gọi là thầy khác. Điều đó trở thành cái chợ. Toàn bộ sự cạnh tranh của bãi chợ bước vào.

Nếu thầy có bản ngã, điều đó có nghĩa là ông ta không thực là thầy - chỉ giả vờ. Thế thì từ bi của ông ấy sẽ chỉ là từ bi nhân danh. Ông ta sẽ độc ác, ông ta sẽ hành hạ bạn - tất nhiên, theo cách mà bạn cảm thấy sự hành hạ này là kỉ luật. Ông ta sẽ buộc bạn phải làm những điều đau đớn và không cần thiết, nhưng ông ta tận hưởng đau đớn đó. Ông ta sẽ hợp lí hoá nó. Ông ta sẽ nói: nhịn ăn, vì nếu không nhịn ăn, con không thể đạt tới được.

Và khi bạn nhịn ăn, bạn bị hành hạ, ông ta sẽ sung sướng. Từ bi của ông ta chỉ là độc ác được che dấu. Nhân danh từ bi, ông ta là kẻ bạo ác. Hành hạ, ông ta sẽ cảm thấy sung sướng. Nhìn vào bạn, thấy bạn buồn bã, bị hành hạ, chán nản, ông ta sẽ nói: Vairagya đã thắng - bạn đã trở thành không gắn bó.

Bạn càng buồn, ông ta sẽ càng sung sướng. Nếu ông ta nhận ra nụ cười trên khuôn mặt bạn, ông ta sẽ lên án nó ngay lập tức. Nếu ông ta cảm thấy bạn đang có phúc lạc, lập tức ông ta sẽ tìm ra cái gì đó đi sai, bởi vì làm sao bạn có thể được phúc lạc trong thế giới này, trong thế giới sai trái này? Làm sao bạn có thể hạnh phúc được? Cuộc sống là khổ. Làm sao bạn có thể cực lạc được? Thế thì bạn phải tận hưởng những ý nghĩa đó ở đâu đó, bằng cách nào đó. Nếu bạn còn trông trẻ trung và tươi tắn, sinh động, thế thì bạn còn quá nhiều gắn bó với thân thể.

Ông ta sẽ bắt đầu phá huỷ thân thể bạn. Ông ta là kẻ bạo ác và là kẻ bạo ác rất tinh vi, còn tinh vi hơn cả Hitler hay Mussolini - bởi vì chúng giết người ngay lập tức, cách giết người của chúng đơn giản. Nhưng con người này sẽ giết bạn, nhưng trong nhiều khoảnh khắc - dần dần, dần dần. Đi khắp đất nước này mà xem: bạn sẽ thấy nhiều người đang giết người khác.

Và nhớ: ông ta có thể giết bạn chỉ nếu ông ta cũng tự tử, bằng không thì không có chuyện ấy được. Nếu ông ta thích ăn ngon, ông ta không thể buộc bạn nhịn ăn được - không thể được. Nếu ông ta sống trong nhà đẹp, ông ta không thể bảo bạn sống trong lều, trong nhà tranh. Cho nên điều này tuyệt đối logic: nếu ông ta muốn phá huỷ bạn, ông ta sẽ phải phá huỷ chính mình. Ông ta càng tự hành hạ mình, ông ta càng kiểm soát việc hành hạ bạn. Ông ta sẽ nhịn ăn, ông ta sẽ tự huỷ hoại bản thân mình. Và ông ta càng huỷ hoại bản thân mình, ông ta càng siết chặt cổ bạn. Bây giờ ông ta có thể nghiền nát bạn hoàn toàn và nghiền nát với ý thức rõ rệt.

Đây là một hiện tượng. Với thầy giả, với thầy đầy bản ngã, bất kì cái gì xảy ra cũng đều sai; kỉ luật của ông ta trở nên bạo ác, cuộc đời riêng của ông ta trở thành bạo chúa, toàn bộ hiện hữu ông ta trở thành huỷ diệt. Bản ngã mang tính huỷ diệt. Thế thì mối quan hệ có thể tồn tại. Với thầy giả, mối quan hệ có thể tồn tại, bởi vì về phần thầy cũng có bản ngã, và bản ngã muốn tạo quan hệ. Bản ngã không thể tồn tại không quan hệ.

Nhưng nếu có thầy thực, quan hệ chỉ tồn tại ở phần đệ tử. Bạn yêu thầy. Bạn vâng lời thầy. Thầy không bận tâm tới vâng lời của bạn. Thầy không bận tâm tới tình yêu của bạn. Điều đó không có nghĩa là thầy không quan tâm. Thầy chăm nom vô hạn, nhưng không ai có thể có quan hệ. Chăm nom của thầy là tự nhiên - giống như nước chảy xuống, chăm nom của thầy cũng chảy xuống bạn. Cho dù bạn không có đó, chăm nom của thầy vẫn cứ tuôn chảy.

Dù cái gì chăng nữa tôi vẫn ở đây với bạn, khi bạn không ở đây, tôi vẫn thế, sự hiện hữu tôi vẫn cứ tuôn chảy theo cùng cách. Khi không ai có đó tôi vẫn thế. Khi bạn có đó tôi vẫn thế. Nếu tôi thay đổi thế thì bản ngã có đó, bởi vì bản ngã tồn tại trong quan hệ. Khi bạn đến, bản ngã đến theo, trở nên hoạt động và sống động. Khi bạn đi, bản ngã trở nên lười biếng, rơi vào giấc ngủ. Thế thì có sự thay đổi.

Cùng bạn hay không cùng bạn, sự trống rỗng của tôi vẫn thế. Chăm nom vẫn cứ tuôn chảy. Tình yêu vẫn cứ tuôn chảy. Không có người yêu. Tôi không thể chọn yêu hay không yêu. Nếu tôi có thể chọn, thế thì tôi có đó. Quan hệ tồn tại về phần bạn, và nó sẽ còn tiếp tục tồn tại chừng nào bạn chưa buông xuôi.

Cho nên buông xuôi là quan hệ lớn nhất và sâu sắc nhất - và cũng là kết thúc của quan hệ. Nếu bạn buông xuôi bạn đã đi tới quan hệ sâu sắc nhất có thể có. Bên ngoài việc đó, quan hệ biến mất. Buông xuôi, bạn không còn nữa; còn thầy thì chưa bao giờ có đó. Hai không gian trống rỗng không thể là hai. Bạn không thể vẽ được đường phân chia giữa hai không gian trống rỗng. Bạn không thể tạo ra biên giới quanh cái trống rỗng. Hai cái trống rỗng trở thành một, và quan hệ không thể tồn tại - bởi vì với quan hệ, hai là cần.

Cho nên vào khoảnh khắc cuối của buông xuôi - cố hiểu việc này - vào khoảnh khắc cuối của buông xuôi, quan hệ lớn nhất có thể có sẽ tồn tại. Quan hệ thân mật nhất, sâu sắc nhất tồn tại - tất nhiên, về phần bạn. Khoảnh khắc tiếp, khi bạn đã buông xuôi, mọi thứ đã biến mất. Bây giờ không thầy không đệ tử. Và bây giờ cả thầy lẫn đệ tử đều có thể cười to. Họ có thể cười vỡ bụng. Họ có thể phá lên cười ầm ĩ về toàn bộ những điều vô nghĩa vừa mới có ở ngay khoảnh khắc trước.

Nỗ lực để giúp đỡ, nỗ lực để nhận giúp đỡ, việc buông xuôi, cuộc vật lộn thường xuyên của bản ngã không chịu buông xuôi, mọi điều giải thích, mọi giáo huấn - toàn bộ mọi thứ trở thành ngớ ngẩn. Nhiều, nhiều kiếp sống của bạn trở thành tựa mơ. Và bây giờ bạn có thể cười, bởi vì bạn có thể tỉnh thức mọi lúc. Bạn có thể đã trở thành chứng ngộ, bạn có thể thoát ra khỏi mơ của mình bất kì khoảnh khắc nào trong bất kì kiếp sống nào.

Một khi bạn đạt tới chứng ngộ này... bởi vì buông xuôi là một khía cạnh, chứng ngộ là mặt kia của đồng tiền. Nó là cùng một cánh cửa. Khi bạn đi vào, trên một cánh cửa viết: Buông xuôi. Khi bạn bước vào và nhìn lại, phía bên kia cửa viết: Chứng ngộ. Vẫn trên cùng một cánh cửa! Từ một phía đó là lối vào; phía bên kia là lối ra. Đó là lí do tại sao có nhiều nhấn mạnh tới buông xuôi đến thế - samarpan.

Quan hệ rất phức tạp, bởi vì chỉ một bên tồn tại. Phía bên kia không có đó. Cho nên mọi trò chơi với thầy đều thực sự chỉ là trò chơi của bạn. Bạn đang chơi, đó là trò chơi về lòng kiên nhẫn. Phía bên kia đơn giản quan sát bạn chơi. Bạn thay đổi chiến thuật, bạn thử cách này rồi cách khác. Bạn thử nhiều cách, nhưng không cần thiết, bởi vì nỗ lực duy nhất sẽ có ích là buông xuôi. Mọi nỗ lực khác đều chỉ để chuẩn bị cho bạn đi đến khoảnh khắc nhận ra khi nào bạn thấy toàn bộ ngớ ngẩn của mọi nỗ lực và đơn giản vứt bỏ nó.

Có nhiều kĩ thuật được dùng. Những kĩ thuật đó không thực sự có ích lắm. Chúng chỉ có ích để giúp cho bạn nhận ra rằng bạn phải buông xuôi. Chúng sẽ đơn giản chứng tỏ sự vô ích của mọi nỗ lực. Nhưng bạn đang chơi trò chơi. Bạn cứ thay đổi chiến thuật. Bản ngã sử dụng mọi kiểu mưu lược - đối với bản ngã đó là vấn đề sống và chết. Nó sẽ lừa dối bạn, nó sẽ liên tục lừa dối bạn. Và bản ngã là nhà duy lí hoàn hảo. Khi nó lừa dối nó nêu cho bạn lí do. Bạn không thể tranh biện với nó, và nếu bạn cố gắng tranh luận bạn sẽ thất bại. Do đó mới có uy quyền tối cao của tin tưởng và đức tin. Chỉ với niềm tin người ta mới có thể buông xuôi, và chỉ với niềm tin người ta mới có thể đạt tới tột đỉnh của sự tồn tại, tới cực đỉnh của phúc lạc.

Ở phương Tây một trong những nhà tâm lí học sâu sắc nhất thế kỉ này là Abraham Maslow. Toàn bộ cuộc đời ông dành cho nghiên cứu quanh hiện tượng về kinh nghiệm tột đỉnh. Ông cống hiến toàn bộ cuộc đời cho hiện tượng về một số kinh nghiệm mà ông gọi là tột đỉnh, tối thượng, chung cuộc - chứng ngộ của Phật, hay vô thức chói lọi của Ramakrishna, hay cực lạc của Meera, Bohme, Eckhart - tột đỉnh, nơi cao nhất có thể xảy ra cho tâm thức con người.

Thử thăm dò vào trong hiện tượng này, Maslow trở nên nhận biết rằng có hai kiểu người. Một kiểu người ông gọi là người trên đỉnh; kiểu kia ông gọi là người phi đỉnh. Người trên đỉnh là những người đã sẵn sàng, cởi mở và dễ đón nhận; người phi đỉnh là những người bị thuyết phục rằng không kinh nghiệm tột đỉnh nào là có thể có. Trong những người phi đỉnh ông kể cả các nhà khoa học, nhà duy lí, nhà logic học, nhà duy vật, nhà kinh doanh, chính khách - các kiểu người thực hành, cái gọi là những người thực hành, đối với họ mục đích là vô nghĩa; họ là người hướng phương tiện. Những người này tạo ra các bức tường xung quanh họ, và bởi vì những bức tường đó mà họ không thể có bất kì cực lạc nào. Khi họ không thể có bất kì cực lạc nào, quan điểm nguyên thuỷ của họ được xác nhận. Thế thì họ lại tạo ra nhiều bức tường hơn, và điều đó trở thành cái vòng luẩn quẩn.

Có những người trên đỉnh... Nhà thơ, vũ công, nhạc sĩ, người điên, người phiêu lưu phi thực tế - đó là những người trên đỉnh. Họ không bận tâm, họ không tranh biện với tâm trí của mình - họ đơn giản cho phép mọi việc xảy ra. Và thế thì thậm chí trong cuộc sống đời thường đôi khi những cực đỉnh nào đó được đạt tới.

Tôi đã nghe nói về một nhà phân tâm học người đang được một nhà phân tâm học khác phân tích. Nhà phân tâm thứ nhất, người đang được phân tích, đi nghỉ. Từ nơi nghỉ người đó gửi bức điện tín cho người kia, nói: tôi cảm thấy rất hạnh phúc - tại sao?

Kiểu người này không thể chấp nhận ngay cả hạnh phúc. Họ sẽ hỏi: Tại sao? Tại sao tôi lại cảm thấy hạnh phúc? Phải có điều gì sai. Họ có khái niệm rằng hạnh phúc là không thể có.

Nhà tâm lí học vĩ đại Freud nói rằng hạnh phúc là không thể có cho con người. Ông nói chính cấu trúc tâm trí con người là sao cho hạnh phúc không thể có được; nhiều nhất bạn chỉ có thể có bất hạnh dung thứ được. Nếu đây là thái độ - và Freud đã tự thuyết phục mình, ông đã tự củng cố mình bằng đủ loại luận cứ - nếu đây là khái niệm, quan niệm, ý tưởng rằng hạnh phúc là không thể có được, thế thì bạn bị đóng kín. Thế thì hạnh phúc sẽ không thể có cho bạn. Và khi nó là không thể có, khái niệm nguyên thuỷ của bạn lại được làm mạnh thêm nữa, rằng bạn đúng. Thế thì càng ít có khả năng cho hạnh phúc. Thế rồi khái niệm nguyên thuỷ của bạn lại được làm mạnh thêm nữa, và rồi lại càng ít khả năng cho hạnh phúc hơn. Cuối cùng một khoảnh khắc sẽ tới khi bạn nói rằng bất hạnh là khả năng duy nhất.

Đệ tử nên là người trên đỉnh... và sự cởi mở lớn nhất sẽ tới cùng với buông xuôi. Nhưng người trên đỉnh nên có gì? Người đó nên cấu trúc tâm trí mình ra sao để người đó cởi mở? Ít lập luận đi, nhiều tin cậy vào; ít thực tế đi, nhiều phiêu lưu vào; ít văn xuôi, nhiều thơ ca. Phi logic đi; nếu không hạnh phúc sẽ không dành cho bạn.

Logic là kẻ thù. Logic sẽ chứng minh rằng cuộc sống là khổ. Logic sẽ chứng minh rằng không có ý nghĩa. Logic sẽ chứng minh rằng không có Thượng đế. Logic sẽ chứng minh rằng không có khả năng cho bất kì cực lạc nào. Logic sẽ chứng minh rằng cuộc sống chỉ là điều ngẫu nhiên, và trong cái ngẫu nhiên này không có khả năng nào hết. Giữa sinh và chết, nhiều nhất nếu bạn có thể xoay xở được theo cách nào đó để tồn tại, thế là đủ.

Logic là tự tử. Nếu bạn đi với nó, cuối cùng nó sẽ cho bạn chìa khoá để ra khỏi cuộc đời. Cuối cùng nó sẽ nói rằng tự tử là bước logic nhất cần phải thực hiện, bởi vì cuộc sống là vô nghĩa. Bạn đang làm gì ở đây, cứ lặp đi lặp lại các việc thường lệ thế? Buổi sáng dậy khỏi giường - chẳng cần thiết, vì ngày nào bạn cũng dậy mà chẳng có gì xảy ra cả. Vậy tại sao hôm nay lại phải dậy nữa? Và thế rồi ăn sáng - bạn vẫn ăn sáng cả đời, và chẳng có gì xảy ra về nó. Thế rồi đọc báo, đi tới văn phòng, lại quay về nhà, lại làm toàn những việc vô nghĩa! Và thế rồi lại ăn, thế rồi đi ngủ, thế rồi sáng hôm sau lại thế... vòng tròn luẩn quẩn, chẳng dẫn đến đâu, đi trong đường mòn. Nếu bạn thực sự logic, tâm trí bạn sẽ nói: Tự tử quách đi cho rồi! Tại sao kéo dài toàn bộ điều vô nghĩa này?

Logic dẫn tới tự tử; niềm tin dẫn tới cuộc sống tối cao. Và niềm tin thì phi logic - nó không hỏi, nó không tranh biện, nó đơn giản đi vào cái chưa biết, nó thử để kinh nghiệm. Kinh nghiệm là cách biện minh duy nhất cho người có niềm tin. Người đó sẽ thử nếm trải nó, người đó sẽ thử kinh nghiệm nó. Không kinh nghiệm người đó không nói điều gì. Người đó sẽ không quyết định, người đó sẽ còn để mở.

Từ một bước, rồi bước nữa, bước nữa, niềm tin dẫn bạn tới buông xuôi - bởi vì bạn càng thử với niềm tin bạn càng hiểu biết, bạn càng kinh nghiệm nhiều hơn. Cuộc đời của bạn trở nên mãnh liệt. Mỗi bước đều nói với bạn: Vượt ra ngoài nó, còn nhiều điều được dấu kín ở bên kia. Bên kia trở thành mục đích. Siêu việt lên mọi thứ và đi sang bên kia. Và cuộc sống trở thành cuộc phiêu lưu, việc khám phá liên tục về điều chưa biết. Thế thì thêm niềm tin cậy lại được tạo nên.

Khi mọi bước dẫn tới cái chưa biết đem lại cho bạn thoáng nhìn phúc lạc, khi mọi bước dẫn tới điên khùng đem lại cho bạn hình thái cực lạc cao hơn, khi mọi bước dẫn tới cái chưa biết giúp cho bạn nhận ra rằng cuộc sống không chỉ bao gồm tâm trí, nó là hiện tượng tổ chức toàn bộ, toàn bản thể bạn đều được cần tới và được vẫy mời - thế thì dần dần bản thể bên trong của bạn trở nên được thuyết phục. Và đó không phải là thuyết phục logic, đó là kinh nghiệm của bạn, đó là thực nghiệm; hay bạn có thể nói đó là sự tồn tại, không phải là trí năng - đó là toàn bộ. Thế thì một thời điểm sẽ tới khi bạn có thể buông xuôi.

Buông xuôi là bạo dạn lớn nhất. Buông xuôi nghĩa là gạt tâm trí hoàn toàn sang một bên. Buông xuôi có nghĩa phát điên. Tôi nói buông xuôi có nghĩa phát điên, bởi vì tất cả những người sống trong logic và trong tâm trí sẽ coi bạn đã phát điên. Đối với tôi đấy không phải là điên khùng. Với tôi, điên khùng, kiểu điên khùng này, là cách sống dũng cảm duy nhất. Đối với tôi điên khùng này là bước nhảy sâu sắc nhất. Với tôi, điên khùng này là tất cả những gì xứng đáng để gọi đó là một con người. Nhưng với các nhà logic tin cậy của bạn sẽ tựa như điên khùng. Đây là một trong những hiện tượng cần phải được hiểu thấu rất sâu sắc.

Tất cả mọi tôn giáo vĩ đại đều nảy sinh xung quanh một người khùng nào đó. Một Jesus là một người khùng, hoàn toàn điên rồ. Một Phật là một người khùng. Nhưng những người tụ tập xung quanh không phải tất cả đều điên khùng. Nhiều người tới không phải là là người trên đỉnh, họ là các nhà trí thức. Họ bị hấp dẫn tới Jesus và cũng tới cả Phật. Chính sự hiện hữu Phật đến tận bây giờ vẫn có sức hấp dẫn, tràn đầy bao nhiêu năng lượng vô hạn đến mức họ bị hấp dẫn tới. Tâm trí họ lập luận rằng con người này đã đạt tới cái gì đó - nhưng họ không phải là người trên đỉnh, họ là những người phi đỉnh. Họ bị hấp dẫn đến về mặt trí tuệ. Chính hiện tượng về một Phật và bản thể ông ấy đã trở thành một luận chứng logic cho họ. Họ lắng nghe Phật, họ hợp lí hoá những lời ông ấy nói, họ tạo ra siêu hình quanh chúng, thế rồi tôn giáo được sinh ra. Tại cơ sở là một người khùng, nhưng trong cấu trúc lại là các nhà logic. Họ là những con người mâu thuẫn, tuyệt đối mâu thuẫn, đối lập với Phật. Họ tạo ra tổ chức. Họ tạo ra Phật giáo và triết học.

Jesus là người khùng, thánh Paul thì không. Ông này là nhà logic hoàn hảo. Nhà thờ do thánh Paul tạo nên, không phải là Jesus. Toàn bộ Ki tô giáo đều được thánh Paul tạo ra, không phải là Jesus. Và đây là một trong những điều nguy hiểm nhất đã từng xảy ra. Không có cách nào ngăn cản được nó. Đó là bản chất của mọi vật.

Nếu Jesus được sinh ra bây giờ, nhà thờ sẽ từ chối ông ngay lập tức. Nhà thờ sẽ không cho phép bất kì người điên khùng nào. Eckhart hay Bohme, nhà thờ sẽ từ chối họ - họ là người khùng. Họ sẽ bị trục xuất khỏi tổ chức. Họ sẽ không được chấp nhận bởi vì họ có thể chứng tỏ phá huỷ. Họ nói những điều mà, nếu mọi người lắng nghe họ và tin họ thì họ sẽ phá huỷ toàn bộ cấu trúc, toàn bộ tổ chức.

Tôn giáo được sinh ra. Tại cơ sở là một người khùng, và rồi nó được kế tục bởi các nhà logic, những người đối lập. Họ tạo ra mọi tổ chức. Người trên đỉnh cho sinh thành, rồi đứa trẻ được những người phi đỉnh nhận làm con nuôi. Cho nên mọi tôn giáo tại cội nguồn sinh thành đều đẹp đẽ - nhưng không bao giờ có lại lần nữa. Thế thì nó trở nên xấu xí. Thế thì, quả thực nó trở thành phi tôn giáo.

Bất kì điều gì tôi đang nói với bạn, bạn đều may mắn - bạn đang ở cội nguồn, đó là lí do tại sao tôi nói bạn may mắn. Và điều xảy ra là chỉ sau hàng nghìn năm bạn mới ở gần cội nguồn. Điều đó sẽ không như thế lại lần nữa. Ngay cả với ý tưởng của tôi điều đó cũng không như vậy nữa. Sớm hay muộn nhà logic sẽ bước vào, người phi đỉnh sẽ tới. Họ nhất định tới - họ đã trên đường rồi. Họ sẽ hệ thống hoá mọi điều, họ sẽ phá huỷ mọi thứ. Và thế thì cơ hội sẽ bị lỡ. Thế thì nó sẽ là một điều chết. Ngay bây giờ nó đang sống động và bạn đang gần cội nguồn. Đó là lí do tại sao tôi nói bạn may mắn.

Trong tâm trí của bạn cả hai khả năng đều có đó - người trên đỉnh và người phi đỉnh. Nếu bạn cho phép người trên đỉnh của mình, bạn sẽ buông xuôi. Nếu bạn cho phép người phi đỉnh của mình, thế thì bạn sẽ lắng nghe tôi, tranh cãi về nó, hợp lí hoá nó, triết lí nó. Thế thì hoặc bạn bị tôi thuyết phục, hoặc không bị tôi thuyết phục. Nếu bạn bị thuyết phục, bạn sẽ quanh quẩn bên tôi. Nếu bạn không bị thuyết phục, bạn sẽ bỏ đi. Nhưng cả hai trường hợp bạn đều bỏ lỡ. Dù bạn quanh quẩn bên tôi hay bỏ đi, chẳng can hệ gì.

Nếu bạn cố gắng để được thuyết phục về mặt trí tuệ thì bạn đã lỡ. Điều này có thể làm được khi tôi chết. Ngay bây giờ cái gì đó khác là có thể và có thể được thực hiện - và đó là: cho phép người trên đỉnh của bạn, cho phép linh hồn tin cậy của bạn phiêu lưu. Đừng làm cho nó thành lập luận bên trong bạn. Làm nó thành bước nhảy. Cội nguồn hiếm khi xảy ra, và rất ít người có thể tận dụng được. Điều này đã từng bao giờ cũng như vậy; điều này bao giờ cũng sẽ như vậy. Xung quanh Jesus chỉ còn vài người; xung quanh Phật chỉ còn vài người. Và thế rồi trong nhiều thế kỉ họ kêu, họ khóc.

Khi Phật sắp chết nhiều người kêu khóc. Chỉ có vài người ngồi một cách phúc lạc xung quanh - chỉ có vài người. Đó là những người trên đỉnh, người ngồi một cách phúc lạc; họ đã trở thành một với cội nguồn. Họ đã trở thành một với Phật; đệ tử và thầy đã biến mất từ lâu và bây giờ không có cái chết xảy ra. Chỉ vài người - một Mahakashyapa, một Sariputta, đang ngồi im lặng, tận hưởng. Ngay cả Anada, đại đệ tử của Phật cũng kêu khóc.

Phật mở mắt và nói: Sao ông lại khóc, Ananda?

Ananda nói: Trong bao nhiêu, bao nhiêu năm tôi ở cùng thầy mà tôi đã bỏ lỡ cơ hội, nay thì thầy sắp không còn nữa. Điều gì sẽ xảy ra cho tôi bây giờ? Thầy đã có đó mà tôi không thể đạt tới. Bây giờ thầy sẽ không còn ở đây. Điều gì sẽ xảy ra cho tôi đây? Bây giờ tôi sẽ phải vẩn vơ bao nhiêu kiếp nữa?

Ngay cả khi cội nguồn có sẵn cho bạn, bạn vẫn có thể bỏ lỡ. Bạn có thể bỏ lỡ bởi vì không buông xuôi. Buông xuôi đi và phần còn lại tôi sẽ lo cho.

Osho kính yêu,

Trước khi thầy bắt đầu nói chuyện, thầy mỉm cười. Khi thầy bắt đầu nói, nụ cười thầy biến mất và thầy không mỉm cười lại chừng nào thầy chưa kết thúc. Thầy có thể nói cho chúng tôi về điều đó không?

Điều đó có liên quan đấy, bởi vì nói là một hoạt động cực nhọc và vô ích đến thế. Nó phải được làm bởi vì chẳng còn cách nào khác để đưa bạn tới cái im lặng đang tồn tại trong tôi. Bạn sẽ không lắng nghe nó; bạn chỉ có thể lắng nghe lời nói. Cho nên tôi mỉm cười khi tôi bắt đầu nói, nhưng khi tôi đang nói, khó mỉm cười được. Đấy là một nỗ lực cực nhọc và vô ích để nói một điều gì đó vốn không thể nói được, để kể về cái gì đó vốn không thể kể được, để tiếp tục chỉ ngón tay liên tục lên mặt trăng mà vốn không thể chỉ được. Nhưng chẳng còn cách nào khác, cho nên tôi phải tiếp tục nói.

Dần dần bạn sẽ trở nên có khả năng lắng nghe điều không lời, không tiếng. Dần dần bạn sẽ trở nên có khả năng lắng nghe khi tôi không nói. Thế thì sẽ không có nhu cầu... thế thì tôi sẽ mỉm cười liên tục. Cho nên khi tôi kết thúc, tôi lại mỉm cười lần nữa - hết hành hạ rồi!

Xem tiếp Chương 10 - Quay về Mục lục