Osho kính yêu,
Tại sao con đường của thầy được gọi là Con đường của Mây trắng?
Ngay trước khi Phật chết ai
đó đã hỏi: Khi vị phật chết, ông ấy đi đâu? Ông ấy vẫn còn tồn tại hay đơn giản
biến mất trong cái không? Đây không phải là câu hỏi mới, nó là câu hỏi cổ nhất,
bao nhiêu lần đã được lặp lại và hỏi. Tương truyền rằng Phật đã nói: Giống như
mây trắng biến mất...
Chính buổi sáng đó đã có
mây trắng trên trời. Bây giờ chúng không còn nữa. Chúng đã đi đâu? Chúng đến từ
đâu? Chúng tiến hoá thế nào, và chúng tan biến ra sao? Mây trắng là điều bí ẩn,
việc tới, việc đi, chính sự hiện hữu của chúng. Đó là lí do đầu tiên tại sao
tôi lại gọi con đường của tôi là Con đường của Mây Trắng.
Nhưng có nhiều lí do, và
cũng tốt mà suy tư, thiền về chúng. Mây trắng tồn tại không gốc gác chi. Nó là
hiện tượng phi gốc gác, không được bắt rễ vào đâu hay bắt rễ vào chỗ không đâu
cả. Nhưng nó vẫn tồn tại. Toàn bộ sự tồn tại cũng giống như mây trắng: không
gốc rễ nào, không nhân quả nào, không nguyên nhân tối thượng nào, nó tồn tại.
Nó tồn tại như một bí ẩn.
Mây trắng thực sự không có
con đường riêng của nó. Nó trôi nổi. Nó không có đâu để đạt tới, không có đích,
không định mệnh cần hoàn thành, không mục đích. Bạn không thể làm thất vọng mây
trắng bởi vì bất kì chỗ nào nó đạt tới cũng đều là mục đích. Nếu bạn có mục
đích, bạn nhất định chuốc lấy thất vọng. Tâm trí càng hướng mục đích, càng
nhiều phiền não, ưu tư và thất vọng có đó, bởi vì một khi bạn đã có mục đích,
tức là bạn đang di chuyển với đích cố định. Thế mà cái toàn thể lại tồn tại
không định mệnh nào. Cái toàn thể không chuyển đi đâu cả; không có mục đích cho
nó, không mục đích.
Một khi bạn đã có mục đích,
bạn đang chống lại toàn thể - nhớ lấy điều này - thế thì bạn sẽ chuốc lấy thất
vọng. Bạn không thể thắng khi chống lại cái toàn thể. Sự tồn tại của bạn nhỏ
nhoi làm sao - bạn không thể tranh đấu, bạn không thể chinh phục. Không thể
quan niệm nổi làm sao một đơn vị riêng lẻ có thể chinh phục được cái toàn thể.
Và nếu toàn thể là vô mục đích còn bạn có mục đích, bạn sẽ chuốc lấy thất bại.
Mây trắng trôi nổi tới bất
kì nơi nào gió đưa tới - nó không kháng cự, nó không tranh đấu. Mây trắng không
phải là kẻ chinh phục, tuy thế nó vẫn bồng bềnh trên mọi vật. Bạn không thể
chinh phục được nó, bạn không thể đánh bại được nó. Nó không có tâm trí chinh
phục - đó là lí do tại sao bạn không thể đánh bại được nó. Một khi bạn đã cố
định mục đích, mục tiêu, định mệnh, ý nghĩa, một khi bạn đã chuốc lấy điên
khùng để đạt tới đâu đó, thế thì vấn đề sẽ nảy sinh. Và bạn sẽ bị thất bại, đó
là điều chắc chắn. Thất bại của bạn ở chính bản chất của bản thân sự tồn tại.
Mây trắng chẳng có nơi đâu
mà tới cả. Nó di chuyển, nó di chuyển tới mọi nơi. Mọi tầm đều thuộc vào nó,
mọi hướng đều thuộc vào nó. Không có gì bị bác bỏ cả. Mọi thứ hiện hữu, tồn tại
trong sự chấp nhận toàn bộ. Do đó tôi gọi con đường của tôi là Con đường của
Mây Trắng.
Mây trắng không có con
đường riêng của mình - chúng trôi nổi. Con đường có nghĩa là đạt tới đâu đó.
Con đường của mây trắng nghĩa là con đường vô lộ, lối đi không có lối. Di
chuyển, nhưng không với tâm trí cố định - di chuyển vô tâm trí. Điều này phải
được hiểu, bởi vì mục đích đồng nghĩa với tâm trí. Đó là lí do tại sao bạn
không thể quan niệm được làm sao sống mà không có mục đích... bởi vì tâm trí
không thể tồn tại không có mục đích.
Và con người ngớ ngẩn làm
sao - họ thậm chí còn đến gặp tôi và hỏi: Mục đích của thiền là gì? Thiền không
thể có bất kì mục đích nào cả bởi vì thiền về cơ bản có nghĩa là trạng thái vô
trí. Nó chính là nơi bạn hiện hữu, không đi đâu cả; nơi chỉ ở đấy, chỉ hiện hữu
là mục đích duy nhất.
Mục đích là ở đây và bây
giờ. Một khi mục đích là nơi nào đó khác, tâm trí bắt đầu cuộc hành trình của
nó. Thế thì tâm trí bắt đầu suy nghĩ, thế thì tâm trí bắt đầu một quá trình.
Nếu tương lai có đó, tâm trí có thể tuôn chảy, thế thì tâm trí có thể có dòng
chảy của nó, thế thì tâm trí có không gian để di chuyển. Với mục đích, tương
lai tới, với tương lai, thời gian tới.
Mây trắng lơ lửng trên
trời, vô thời gian - bởi vì không có tương lai và không có tâm trí cho nó. Nó
là ở đây và bây giờ. Mỗi khoảnh khắc đều là vĩnh hằng toàn bộ. Nhưng tâm trí
không thể tồn tại mà không có mục đích, cho nên tâm trí cứ tạo ra mục đích. Nếu
cái gọi là các mục đích trần tục bị mất thế thì tâm trí tạo ra các mục đích tôn
giáo, cũng là mục đích trần tục khác. Nếu tiền bạc đã trở thành vô dụng, thế
thì thiền trở thành hữu dụng. Nếu cái gọi là thế giới cạnh tranh, chính trị, đã
trở thành vô dụng, thế thì thế giới khác của cạnh tranh mới, của tôn giáo,
thành đạt, lại trở thành có nghĩa. Nhưng tâm trí bao giờ cũng khao khát ý nghĩa
nào đó, mục đích nào đó. Còn đối với tôi, chỉ có mỗi điều tâm trí là tôn giáo
vô mục đích. Nhưng điều đó có nghĩa là tâm trí không còn là tâm trí chút nào
nữa. Nghĩ về bản thân bạn tựa như mây trắng đi, không có tâm trí.
Ở Tây tạng người ta có một
cách thiền: các sư ngồi trên núi, một mình, tuyệt đối một mình, chỉ thiền về
đám mây trắng trôi nổi trên trời, suy tư liên tục, và dần dần được hội nhập.
Thế rồi họ trở thành mây trắng - ngất ngưởng trên núi tựa mây trắng. Không tâm
trí, chỉ hiện hữu ở đó. Không kháng cự, không tranh đấu, không có gì cần đạt
tới, không có gì bị mất. Chỉ tận hưởng chính sự tồn tại, tôn vinh khoảnh khắc
này - niềm vui, niềm cực lạc về nó.
Do đó tôi gọi con đường của
tôi là Con đường của Mây Trắng. Và tôi muốn bạn cũng trở thành mây trắng trôi
nổi trên bầu trời. Tôi nói trôi nổi chứ không di chuyển, không di chuyển tới
một điểm - chỉ trôi nổi đến bất kì đâu mà gió đưa bạn tới. Dù bạn ngẫu nhiên ở
bất kì đâu, đấy chính là mục đích. Cho nên mục đích không phải là cái gì đó kết
thúc ở đâu đó, điểm cuối của tuyến đường. Mục đích là mọi khoảnh khắc.
Tại đây đối với tôi các bạn
là siddhas, người đã chứng ngộ. Tại đây các bạn đã đạt tới. Tại đây bạn hoàn
hảo như bạn có thể, giống hệt như một Phật, một Mahavira hay một Krishna. Chẳng
còn gì khác phải đạt tới. Chính ngay khoảnh khắc này mọi thứ đang có đó, chỉ có
điều bạn không tỉnh táo. Và bạn không tỉnh táo bởi vì tâm trí của bạn đang ở
tương lai. Bạn không ở đây. Bạn không nhận biết về điều đang xảy ra cho bạn vào
chính khoảnh khắc này. Còn điều này, bao giờ và bao giờ cũng xảy ra. Trong
nhiều, rất nhiều triệu kiếp điều này đã từng xảy ra. Mọi khoảnh khắc bạn đều đã
là vị phật. Không một khoảnh khắc nào điều đó bị bỏ lỡ đi. Nó không thể bị bỏ
lỡ được, đó chính là cách thức bản thân tự nhiên là vậy, mọi vật là vậy. Bạn
không thể lỡ nó được.
Nhưng bạn không tỉnh táo và
bạn không thể tỉnh táo được bởi vì mục đích còn ở đâu đó, điều gì đó còn phải
đạt được. Bởi điều đó mà rào chắn được dựng lên và bởi vì thế mà bạn đã lỡ. Một
khi điều này được bộc lộ ra, một khi điều này được hiểu ra, một khi bạn trở nên
nhận biết về điều này, bí ẩn lớn nhất về bản thể cũng được bộc lộ ra, rằng mọi
người đều hoàn hảo. Đó chính là điều chúng ta ngụ ý khi chúng ta nói mọi người
đều là Brahman - mọi người đều là linh hồn, linh hồn tối thượng, điều thiêng
liêng. Đó chính là điều chúng ta ngụ ý khi chúng ta nói tattwamasi - ngươi là
cái đó. Không phải là bạn phải trở thành cái đó, bởi vì nếu bạn phải trở thành
cái đó, bạn đang không phải là cái đó. Mà nếu bạn đã không phải là cái đó, làm
sao bạn có thể trở thành được? Hạt mầm trở thành cây bởi vì hạt mầm đã là cái
đó. Hòn đá không thể trở thành cây. Hạt mầm trở thành cây bởi vì hạt mầm đã là
cái đó!
Cho nên vấn đề không phải
là việc trở thành, vấn đề chỉ là sự bộc lộ. Hạt mầm được bộc lộ tại khoảnh khắc
này là hạt mầm, khoảnh khắc tiếp là cây. Cho nên đây chỉ là vấn đề bộc lộ. Và
nếu bạn có thể hiểu thấu sâu sắc, hạt mầm là cây tại chính khoảnh khắc này.
Các nhà huyền môn Tây Tạng
hay các thiền sư hay tu sĩ Sufi, tất cả họ đều nói về mây trắng. Mây trắng đã
thâu tóm bản thể bên trong của nhiều người. Dường như là hoà hợp được đạt tới
với mây trắng. Làm điều đó thành việc thiền và thế thì nhiều điều sẽ đến với
bạn.
Cuộc sống không nên bị coi
như vấn đề. Một khi bạn bắt đầu theo cách đó, bạn sẽ bị lạc.
Một khi bạn nghĩ cuộc sống là
vấn đề, nó sẽ không bao giờ có thể giải được. Đó là cách thức triết học tiến
triển - và đó là cách thức triết học bao giờ cũng đi nhầm. Không có triết lí
đúng: không thể có được. Mọi triết lí đều sai. Cứ triết lí là sai, bởi vì triết
lí chọn bước cơ bản sai về việc coi cuộc sống là vấn đề. Một khi cuộc sống là
vấn đề, không có lời giải cho nó. Cuộc sống không phải là vấn đề mà là bí ẩn,
đấy là cách tôn giáo xem xét nó.
Mây trắng là điều bí ẩn
nhất, chợt hiện, chợt mất. Có bao giờ bạn nghĩ rằng mây không có nam-roop -
không tên, không hình dạng không? Ngay cả trong một khoảnh khắc, hình dạng cũng
không giữ nguyên. Nó đang thay đổi, nó đang trở thành, nó là sự tuôn chảy tựa
dòng sông. Bạn có thể gán hình dạng cho mây, nhưng đó là phóng chiếu của bạn.
Mây không có hình dạng; nó là vô hình dạng hay liên tục đang hình thành, nó là
một luồng. Và đó cũng là cách thức cuộc sống hiện hữu. Mọi hình dạng đều được
phóng chiếu.
Kiếp này bạn gọi mình là
đàn ông nhưng ngay kiếp trước bạn có thể đã là đàn bà. Kiếp này bạn là người da
trắng và kiếp sau bạn có thể là người da đen. Khoảnh khắc này bạn thông minh
nhưng khoảnh khắc tiếp bạn hành xử theo cách đần độn. Khoảnh khắc này bạn im
lặng, khoảnh khắc tiếp bạn điên khùng, dữ tợn, gây gổ. Bạn có hình dạng không?
Hay bạn liên tục thay đổi? Bạn là luồng chuyển, đám mây. Bạn có nhận được tên
gọi, căn cước nào không? Bạn có thể tự gọi mình là thế này hay thế khác? Khoảnh
khắc bạn nói bạn là thế này, cũng chính khoảnh khắc đó bạn trở nên nhận biết
rằng bạn cũng là điều tương phản .
Bạn nói với ai đó: Anh yêu
em - và cũng chính khoảnh khắc đó ghét có đó. Bạn nói bạn là bạn với ai đó và
cũng chính khoảnh khắc đó kẻ thù đang cười bên trong bạn, đang đợi đến khoảnh
khắc của nó. Khoảnh khắc này bạn nói bạn hạnh phúc và cũng chính khoảnh khắc đó
hạnh phúc lại mất đi và bạn trở nên bất hạnh. Bạn không có căn cước. Nếu bạn
hiểu điều này, bạn trở thành đám mây vô hình dạng, vô danh. Và thế thì trôi nổi
bắt đầu.
Đối với tôi, cuộc sống của
mây trắng là cuộc sống của sannyasin, của người đã từ bỏ. Cuộc đời của chủ gia
đình là một thường lệ cố định. Nó là thứ chết, nó là mẫu hình. Nó có tên, nó có
hình dạng. Nó đi trên rãnh đặc biệt tựa như đường ray xe lửa. Trên đường ray xe
lửa chuyển động; chúng có mục đích, chúng cần phải đạt tới đâu đó. Nhưng
sannyasin tựa như mây trôi nổi trên trời - không có đường ray sắt cho người đó,
không đường dẫn, không căn cước. Người đó không phải là ai cả và sống cuộc sống
của người không hiện hữu, sống dường như người đó không hiện hữu.
Nếu bạn có thể sống một
cuộc sống dường như bạn không hiện hữu, bạn đang trên con đường của tôi. Và bạn
càng nhiều hiện hữu, càng nhiều bệnh tật sẽ có đó. Bạn càng ít hiện hữu, bạn sẽ
càng mạnh khoẻ. Bạn càng ít hiện hữu, bạn sẽ càng bớt nặng cân. Bạn càng ít
hiện hữu, bạn sẽ càng thiêng liêng và phúc lạc.
Khi tôi nói cuộc sống không
phải là vấn đề mà là bí ẩn, tôi ngụ ý bạn không thể giải được nó, bạn có thể
trở thành nó. Vấn đề là cái gì đó cần được giải bằng lí trí; nhưng cho dù bạn
có giải nó, chẳng cái gì đạt được cả. Bạn thu thập được thêm một chút ít tri
thức, nhưng không cực lạc nào phát sinh từ nó. Bí ẩn là cái gì đó bạn có thể
trở thành. Bạn có thể là một với nó, hội nhập với nó. Thế thì cực lạc phát
sinh, thế thì phúc lạc - thế thì điều tối thượng có thể xảy ra với con người,
niềm vui tối thượng.
Tôn giáo coi cuộc sống như
bí ẩn. Bạn có thể làm gì với bí ẩn? Bạn chẳng có thể làm được gì với bí ẩn nhưng
bạn có thể làm điều gì đó với mình. Bạn có thể trở nên bí ẩn hơn. Và thế thì
điều tương tự có thể gặp với điều tương tự, điều giống nhau có thể gặp điều
giống nhau.
Tìm kiếm bí ẩn trong cuộc
sống đi. Bạn nhìn vào bất kì đâu - vào mây trắng, vào ngôi sao trong đêm, vào
bông hoa, vào dòng sông tuôn chảy - bất kì đâu bạn nhìn vào, tìm kiếm điều bí
ẩn. Và bất kì khi nào bạn thấy rằng bí ẩn có đó, thiền về nó.
Thiền nghĩa là: làm tan
biến bản thân bạn trước bí ẩn đó, triệt tiêu bản thân bạn trước bí ẩn đó, tiêu
tan bản thân bạn trước bí ẩn đó. Không hiện hữu nữa, và để cho bí ẩn thành toàn
bộ đến mức bạn bị hấp thu vào trong nó. Và bỗng nhiên cánh cửa mới, cảm nhận
mới được đạt tới. Bỗng nhiên thế giới nhạt nhẽo của phân chia, tách biệt đã
biến mất, và thế giới khác, hoàn toàn khác của cái một đến trước bạn. Mọi vật
đều mất đi biên giới của chúng; mọi vật đều cùng với các vật khác; không phân
chia được mà là một.
Điều này có thể thực hiện
được chỉ nếu bạn làm điều gì đó với mình. Nếu bạn phải giải một vấn đề, bạn
phải làm cái gì đó với vấn đề đó. Bạn phải tìm ra chìa khoá, manh mối. Bạn phải
làm việc với vấn đề; bạn phải vào phòng thí nghiệm - bạn phải làm điều gì đó.
Nếu bạn phải đương đầu với bí ẩn, bạn phải làm điều gì đó với mình; với bí ẩn
chẳng cái gì có thể được làm.
Chúng ta bất lực trước bí
ẩn. Đó là lí do tại sao chúng ta cứ đổi bí ẩn thành vấn đề, bởi vì với vấn đề,
chúng ta có khả năng giải quyết, với vấn đề chúng ta cảm thấy mình còn điều
khiển được. Với bí ẩn chúng ta bất lực, chúng ta không làm gì được cả. Với bí
ẩn chúng ta đối diện với cái chết và chúng ta không thể thao túng được.
Đó là lí do tại sao trí tuệ
con người càng phát triển toán học, logic, lại càng ít khả năng cực lạc được mở
ra cho tâm trí con người; càng ít khả năng thơ ca. Trữ tình mất đi; cuộc sống
trở thành sự kiện, không còn là biểu tượng.
Cho nên khi tôi nói con
đường của tôi là Con đường của Mây trắng, đó chỉ là biểu tượng. Mây trắng không
được dùng như sự kiện; nó được dùng như biểu tượng, như biểu tượng thơ ca - như
chỉ dẫn về sự hội nhập sâu sắc vào trong bí ẩn và điều kì diệu.
Osho kính yêu,
Xin thầy nói cho chúng tôi
quan hệ của thầy với mây trắng là gì?
Tôi là mây trắng. Không có
quan hệ gì và không thể có được. Quan hệ tồn tại khi bạn là hai, bị phân chia.
Cho nên quan hệ thực sự không phải là quan hệ. Bất kì khi nào quan hệ tồn tại
đều có phân tách. Tôi là mây trắng. Bạn không thể có liên hệ gì với mây trắng.
Bạn có thể trở thành một với nó và cho phép mây trắng trở thành một với bạn,
nhưng quan hệ không thể có được. Trong quan hệ bạn vẫn còn tách bạch, và trong
quan hệ bạn vẫn cứ thao túng.
Đây là một trong những khổ
sở của cuộc sống con người, đó là ngay cả trong tình yêu chúng ta cũng tạo ra
quan hệ. Thế thì tình yêu bị bỏ lỡ. Tình yêu không nên là quan hệ. Bạn nên trở thành
người yêu hay người được yêu. Bạn nên trở thành người kia và để cho người kia
trở thành bạn. Nên có hội nhập, chỉ thế thì xung đột mới dừng lại; bằng không
tình yêu sẽ trở thành xung đột, vật lộn. Nếu bạn hiện hữu, thế thì bạn sẽ cố
thao túng, thế thì bạn muốn sở hữu, thế thì bạn muốn là người chủ, thế thì khai
thác đi vào. Thế thì người kia sẽ bị sử dụng như phương tiện chứ không phải như
mục đích.
Với mây trắng bạn không thể
làm điều đó được, bạn không thể biến chúng thành vợ và chồng được. Bạn không
thể móc xích chúng hay thuyết phục chúng vào trong một quan hệ. Chúng sẽ không
cho phép điều đó, chúng sẽ không nghe lời bạn. Chúng đã đủ về mình rồi - đó là
lí do tại sao bây giờ chúng đã trở thành mây trắng. Bạn có thể là một với chúng
và thế thì trái tim chúng mở ra.
Nhưng tâm trí con người
không thể nghĩ vượt ra ngoài mối quan hệ, bởi vì chúng ta không thể nghĩ về bản
thân mình dường như là chúng ta không hiện hữu. Chúng ta hiện hữu: chúng ta che
giấu điều đó bằng đủ mọi cách, chúng ta có đó. Sâu bên dưới bản ngã vẫn còn đó
và sâu bên dưới, bản ngã vẫn cứ thao túng.
Với mây trắng điều này là
không thể được. Với bản ngã của mình, bạn có thể nhìn vào đám mây trắng, nghĩ
về nó, nhưng bí ẩn sẽ không mở ra. Cánh cửa sẽ vẫn còn đóng. Bạn sẽ vẫn còn
trong đêm tối. Nếu bản ngã biến mất, bạn trở thành đám mây trắng.
Trong thiền có một truyền
thống cổ xưa nhất về hội hoạ. Một thiền sư có một đệ tử đang học vẽ, và dĩ
nhiên thông qua việc vẽ, là học thiền. Đệ tử này bị cuốn hút bởi cây trúc;
người đó liên tục vẽ trúc. Tương truyền thầy đã nói với đệ tử mình: chừng nào
con chưa trở thành trúc, chẳng cái gì có thể xảy ra được cả.
Trong mười năm đệ tử đã vẽ
trúc. Người đó đã trở nên điêu luyện đến độ nhắm mắt trong đêm tối không ánh
sáng vẫn có thể vẽ được trúc. Và trúc người đó vẽ ra hoàn hảo, sinh động làm
sao.
Nhưng thầy vẫn không chấp
nhận. Thầy nói: Chưa được, chừng nào con chưa trở thành trúc, làm sao con có
thể vẽ được nó? Con vẫn còn tách biệt, con vẫn còn là người đứng ngoài trông,
con vẫn còn là khán giả. Cho nên con có thể biết được trúc từ bên ngoài, nhưng
đấy mới chỉ là ngoại vi, không phải là linh hồn của trúc. Chừng nào con chưa
trở thành một, chừng nào con chưa trở thành trúc, làm sao con có thể biết được
nó từ bên trong?
Mười năm đệ tử này cố gắng
nhưng thầy vẫn không chấp thuận. Thế rồi đệ tử biến vào trong rừng, biến vào
rừng trúc. Trong ba năm không ai nghe nói gì về người đó cả. Rồi tin tức bắt
đầu đồn đại rằng người đó đã trở thành cây trúc. Bây giờ người đó không vẽ nữa.
Người đó sống với trúc, người đó đứng với trúc. Gió thổi, trúc lay động - người
đó cũng lay động.
Thế rồi thầy tìm tới. Và
quả thực, đệ tử đã trở thành cây trúc. Thầy nói: Bây giờ quên tất cả về con và
về trúc đi.
Đệ tử nói: Nhưng thầy đã
bảo con phải trở thành trúc và con đã trở thành nó rồi.
Thầy nói: Bây giờ quên cả
điều này nữa đi, bởi vì bây giờ đấy là rào chắn duy nhất. Sâu bên dưới đâu đó
con vẫn còn tách biệt và vẫn còn nhớ rằng con đã trở thành trúc. Cho nên con
vẫn chưa là cây trúc hoàn hảo, bởi vì cây trúc không nhớ về điều này. Thôi,
quên điều ấy đi.
Trong mười năm trúc không
được bàn luận tới nữa. Rồi một hôm thầy gọi đệ tử này tới và nói: Bây giờ con
có thể vẽ. Trước hết trở thành trúc, rồi quên trúc đi, như vậy con trở thành
trúc hoàn hảo đến độ việc vẽ không còn là việc vẽ nữa mà là sự trưởng thành.
Tôi không có quan hệ chút
nào với mây trắng. Tôi là mây trắng. Tôi mong muốn bạn cũng là mây trắng, không
có quan hệ. Quan hệ thế là đủ - bạn đã khổ đủ rồi. Nhiều, rất nhiều kiếp bạn đã
có quan hệ với điều này, điều kia và bạn khổ vì chúng đã đủ, quá đủ. Bạn đã khổ
còn nhiều hơn bạn đáng phải chịu. Đau khổ đã tập trung trên khái niệm sai lầm
về quan hệ. Khái niệm sai lầm đó là: bạn phải là bản thân mình và thế rồi mới
có quan hệ. Thế thì có căng thẳng, xung đột, bạo hành và toàn bộ địa ngục kéo
theo.
Sartre nói ở đâu đó: người
khác là địa ngục. Nhưng thực sự người khác không phải là địa ngục - người khác
là người khác bởi vì bạn là bản ngã. Nếu bạn không còn nữa, người khác biến
mất. Bất kì khi nào điều này xảy ra - giữa người và cây cối, giữa người với đám
mây, giữa đàn ông và đàn bà, hay giữa con người và tảng đá - bất kì khi nào
điều xảy ra là bạn không có đó, địa ngục biến mất. Bỗng nhiên bạn được tôn lên,
bạn đã vào cõi trời.
Truyền thuyết kinh thánh cổ
thật hay: Adam và Eve bị tống ra khỏi vườn Địa đàng bởi vì họ đã ăn trái cấm,
trái của cây tri thức. Đây là một trong những chuyện ngụ ngôn tuyệt diệu nhất
đã được sáng tạo ra. Tại sao quả của cây tri thức lại bị cấm? - bởi vì khoảnh
khắc tri thức đi vào, bản ngã có đó. Khoảnh khắc bạn biết bạn hiện hữu, bạn đã
sa ngã. Đây là tội lỗi nguyên thuỷ.
Không ai ném Adam và Eve ra
ngoài cõi trời. Khoảnh khắc họ trở nên nhận biết rằng họ hiện hữu, vườn Địa
đàng biến mất. Với những đôi mắt như vậy, đầy bản ngã, vườn Địa đàng không thể
tồn tại được. Không phải là họ đã bị ném ra khỏi vườn Địa đàng đâu - vườn là ở
đây và bây giờ, nó ở ngay cạnh bạn. Nó bao giờ cũng đi theo bạn dù bạn có tới
đâu nhưng bạn không thể thấy được nó. Nếu bản ngã không có đó, bạn lại vào nó,
vườn lại bộc lộ. Bạn chưa bao giờ ở ngoài nó.
Thử điều này: ngồi dưới gốc
cây, quên bản thân mình đi. Chỉ để có cây ở đó. Điều này đã xảy ra cho Phật
dưới gốc cây bồ đề. Ông ấy không hiện hữu, và trong khoảnh khắc đó mọi thứ đã
xảy ra. Chỉ cây bồ đề đã có đó.
Bạn có thể chưa nhận biết
được rằng mãi năm trăm năm sau Phật, tượng ông ấy vẫn chưa được tạc, tranh ông
ấy vẫn chưa được vẽ. Trong năm trăm năm liên tục, bất kì khi nào một ngôi đền
chùa Phật được khánh thành, chỉ có bức tranh cây bồ đề có đó. Điều đó thật hay
- bởi vì trong khoảnh khắc đó khi Gautam Siddartha trở thành Phật, ông ấy đã
không có đó, chỉ cái cây có đó. Ông ấy đã biến mất trong khoảnh khắc đó - chỉ
có cây còn ở đó.
Tìm những khoảnh khắc khi
bạn không hiện hữu, và những khoảnh khắc ấy sẽ là lúc bạn lần đầu tiên thực sự
hiện hữu.
Cho nên tôi là mây trắng,
và toàn bộ cố gắng chỉ để bạn cũng thành mây trắng trôi nổi trên bầu trời.
Chẳng đâu mà đi, đến từ không nơi nào, chỉ ở đây ngay chính khoảnh khắc này -
hoàn hảo. Tôi không dạy bạn bất kì ý tưởng nào, tôi không dạy bạn bất kì nghĩa
vụ nào. Tôi không nói bạn phải thế này, phải trở thành thế khác. Toàn bộ giáo
huấn của tôi chỉ đơn giản thế này: dù bạn là bất kì cái gì, chấp nhận nó một
cách toàn bộ đến độ không gì còn phải đạt tới và bạn sẽ trở thành mây trắng.
Osho kính yêu,
Có đúng là để đột phá thực
sự,
để trở thành hiện diện toàn
bộ,
để trở thành mây trắng,
chúng tôi phải sống qua mọi
mơ mộng, mọi tưởng tượng của mình không? Nhưng làm sao thực tại đó lại có thể
là thực trong đáp ứng
"Hare Krishna, Hare
Krishna" ở Poona như nó xảy ra trong vườn Địa đàng ở trung tâm tự nhiên?
Vấn đề không phải là liệu
người ta có phải sống qua mọi mơ mộng và tưởng tượng hay không. Bạn vẫn đang
sống trong chúng đấy thôi. Bạn đã trong chúng rồi. Và không phải là vấn đề chọn
lựa - bạn không thể chọn được. Bạn có thể chọn được không? Bạn có thể vứt bỏ được
mơ của mình không? Bạn có thể vứt bỏ tưởng tượng của mình không? Nếu bạn cố
gắng vứt bỏ mơ của mình, bạn sẽ lại thay thế chúng bằng các mơ khác. Nếu bạn cố
gắng thay đổi tưởng tượng của mình, chúng sẽ đổi thành kiểu tưởng tượng khác -
nhưng chúng vẫn sẽ còn lại là mơ mộng và tưởng tượng.
Vậy cái gì cần phải làm?
Chấp nhận chúng. Tại sao lại chống lại chúng? Cây này có hoa đỏ, cây kia có hoa
vàng. Như vậy là tốt. Bạn có giấc mơ này - giấc mơ vàng. Ai đó khác có giấc mơ
khác - giấc mơ xanh, giấc mơ đỏ. Như vậy tốt thôi. Tại sao phải tranh đấu với
giấc mơ, tại sao phải cố thay đổi chúng? Khi bạn cố thay đổi chúng, bạn tin vào
chúng quá nhiều. Bạn không nghĩ chúng là giấc mơ, bạn nghĩ chúng là thực và bạn
nghĩ rằng thay đổi chúng sẽ có ý nghĩa. Nếu giấc mơ chỉ là giấc mơ, sao không
chấp nhận chúng?
Khoảnh khắc bạn chấp nhận
chúng, chúng biến mất, đây là bí mật. Khoảnh khắc bạn chấp nhận chúng, chúng
biến mất - bởi vì tâm trí mơ chỉ tồn tại qua bác bỏ. Chính hiện tượng tâm trí
mơ là sự bác bỏ.
Bạn đã từng bác bỏ nhiều
thứ - đó là lí do tại sao chúng nảy ra trong mơ của bạn. Bạn đi trên phố; bạn
nhìn vào người đàn bà hay đàn ông đẹp. Ham muốn phát sinh. Bỗng nhiên bạn vứt
bỏ nó: Điều đó là sai! Bạn bác bỏ nó. Truyền thống, văn hoá, xã hội, đạo đức
đều nói: Điều ấy không tốt!
Bạn có thể nhìn một bông
hoa đẹp, chẳng cái gì xấu trong đó. Nhưng khi bạn nhìn vào một khuôn mặt đẹp,
cái gì đó lập tức đi sai - bạn bác bỏ nó. Bây giờ khuôn mặt này sẽ trở thành
mơ. Cái bị bác bỏ trở thành mơ. Bây giờ khuôn mặt này sẽ ám ảnh bạn. Bây giờ
trong đêm khuôn mặt này sẽ quay trở lại quanh bạn. Bây giờ thân thể này sẽ lơ
lửng. Ham muốn mà bạn đã bác bỏ sẽ trở thành mơ. Cái ham muốn mà bạn đã kìm nén
sẽ trở thành mơ mộng và tưởng tượng.
Vậy làm sao tạo ra mơ? Bí
mật là: bác bỏ. Bạn càng bác bỏ, mơ càng có đó. Những người lên núi, những
người bác bỏ cuộc sống, họ bị chất đầy với quá nhiều mơ. Mơ của họ trở thành
thực, ảo giác đến độ họ không thể phân biệt nổi liệu đó là mơ hay thực tại.
Chớ bác bỏ, nếu không bạn
sẽ tạo ra nhiều mơ hơn. Chấp nhận. Dù bất kì điều gì xảy ra cho bạn, chấp nhận
nó như một phần của con người bạn. Đừng lên án nó. Khoảnh khắc bạn trở nên càng
chấp nhận hơn, mơ sẽ càng tan biến đi. Người chấp nhận cuộc đời mình một cách
toàn bộ sẽ trở thành không mơ, bởi vì chính cơ sở đã bị cắt đứt. Đó là một
điều.
Điều thứ hai, cái toàn thể
là tự nhiên - tôi nói cái toàn thể. Không chỉ là cây, không chỉ là mây - cái
toàn thể. Bất kì cái gì xảy ra đều đã xảy ra bởi vì đó là tự nhiên. Không có gì
là phi tự nhiên - không thể là phi tự nhiên được; nếu không, làm sao nó có thể
xảy ra được? Mọi thứ đều tự nhiên. Cho nên đừng tạo ra phân chia - cái này là
tự nhiên và cái này là không tự nhiên. Bất kì cái gì hiện hữu cũng đều là tự
nhiên. Nhưng tâm trí sống trong phân biệt, phân chia. Đừng cho phép phân chia;
chấp nhận bất kì cái gì hiện có, và chấp nhận không có phân tích nào.
Dù bạn đang trong chợ hay
trên núi, bạn cũng vẫn trong cùng tự nhiên. Đâu đó tự nhiên trở thành núi và
rừng, và đâu đó nó trở thành cửa hiệu trong chợ.
Một khi bạn biết bí mật về
chấp nhận, ngay cả chợ cũng trở thành đẹp đẽ. Chợ có cái đẹp - cuộc sống có đó,
hoạt động, cái điên khùng đẹp đẽ diễn ra xung quanh. Nó có cái đẹp của riêng
mình! Còn núi sẽ không thể đẹp đến thế nếu không có chợ, nhớ lấy điều đó. Núi
là đẹp đẽ và im lặng đến vậy bởi vì chợ tồn tại. Chợ đem lại im lặng cho núi.
Cho nên mọi nơi - dù là bạn
đang ở chợ hoặc kêu "Hare Krishna, Hare Rama", hoặc ngồi im lặng dưới
gốc cây - coi đó như sự trải rộng, đừng phân chia nó. Và khi bạn nhảy múa, kêu
"Hare Krishna, Hare Rama", tận hưởng điều đó! Đấy chính là cách bạn
đang nở hoa, chính khoảnh khắc này. "Hare Krishna, Hare Rama" có thể
trở thành việc nở hoa trong bạn; nó đã trở thành việc nở hoa cho nhiều người.
Khi Mahaprabhu Chaitanya đang nhảy múa trong một làng ở Bengal và kêu 'Hare
Krishna, Hare Rama', đó cũng là sự nở hoa. Đó là một trong những điều đẹp đẽ
nhất đã từng xảy ra. Không chỉ có Phật ngồi dưới gốc cây bồ đề là đẹp, một
Chaitanya Mahaprabhu nhảy múa trên phố kêu "Hare Krishna, Hare Rama"
cũng đẹp - cũng là một, chỉ là cực kia thôi.
Bạn có thể ngồi dưới gốc
cây và có thể quên bản thân mình hoàn toàn đến độ bạn biến mất. Bạn có thể nhảy
múa trên phố và bị cuốn hút trong tiếng đàn, điệu hát của mình toàn bộ đến độ
bạn biến mất. Bí mật là cuốn hút toàn bộ bất kì khi nào nó xảy ra.
Nó xảy ra với những người
khác nhau theo những cách khác nhau. Chúng ta không thể quan niệm được Phật
nhảy múa; ông ấy không phải là kiểu người như vậy, không phải là kiểu nhảy múa.
Bạn có thể thuộc kiểu nhảy múa, cho nên đừng bắt buộc mình phải ngồi dưới cây
bồ đề nếu không bạn sẽ gặp rắc rối. Nếu cứ bắt buộc bản thân mình, làm cho mình
tĩnh lặng, thì sẽ trở thành bạo hành. Thế thì khuôn mặt của bạn không trở nên
giống vị Phật; nó sẽ bị hành hạ, nó sẽ là tự hành hạ mình. Bạn có thể giống
Chaitanya, bạn có thể giống Meera ...
Tìm ra con đường mà đám mây
của bạn di chuyển, nơi nó trôi nổi và cho phép nó được hoàn toàn tự do di
chuyển và trôi nổi. Dù nó đi đâu nó cũng đều đạt tới điều thiêng liêng. Đừng
tranh đấu, hãy tuôn chảy. Đừng thúc đẩy dòng sông, trôi theo nó. Nhảy múa thật
đẹp nhưng bạn phải hoàn toàn trong nó - đó mới là vấn đề. Đừng bác bỏ bất kì
cái gì, bác bỏ là phi tôn giáo. Chấp nhận toàn bộ, chấp nhận là lời cầu nguyện.
Xem tiếp Chương 2 - Quay về Mục lục