Osho kính yêu,
Hôm qua thầy đã nói với chúng tôi rất rõ ràng rằng chúng tôi cần
tuân theo đúng từng lời thầy. Nhưng chúng tôi không thể tư vấn thầy về mọi chi
tiết được. Làm sao chúng tôi có thể chọn con đường đúng khi tâm trí bao giờ
cũng mải tìm cách dễ dàng?
Vấn đề thực sự không phải
là tư vấn thầy mà là làm sao mang tính thiền nhiều hơn, bởi vì phần vật lí của
thầy không phải là điều có ý nghĩa. Nếu bạn nhiều tính thiền hơn, bạn có thể tư
vấn thầy mọi khoảnh khắc. Hiện diện vật lí là không cần thiết, nó trở thành cần
thiết chỉ bởi vì bạn không mang tính thiền. Bởi vì bạn bị đồng nhất với thân
thể mình, đó là lí do tại sao trong tâm trí bạn thầy bị đồng nhất với thân thể
thầy. Bởi vì bạn nghĩ rằng bạn là thân thể, nên bạn cũng nghĩ rằng thầy là thân
thể. Thầy không phải là thân thể, và khi tôi nói điều này, rằng thầy không phải
là thân thể, tôi muốn nói rằng thầy không bị giới hạn trong thời gian và không
gian.
Vấn đề không phải là ở sự
hiện diện của thầy. Dù bạn ở bất kì đâu, nếu bạn mang tính thiền, bạn đều trong
sự hiện diện của thầy. Ngay cả khi thầy đã chết, thầy vẫn có thể được tư vấn. Ngay
cả Phật ngày nay vẫn còn được tư vấn - và câu trả lời là nhận được. Không phải
là Phật vẫn đang ngồi đâu đó và cho bạn câu trả lời, nhưng khi bạn ở sâu trong
thiền, bạn là vị phật. Phật tính của bạn nảy sinh và phật tính của bạn trả lời
bạn, và bây giờ Phật không còn bị giới hạn ở bất kì đâu. Điều đó nghĩa là, với
người mù, ông ấy không được tìm thấy ở đâu cả; nhưng với người bây giờ có thể
thấy được, điều đó có nghĩa là ông ấy ở khắp mọi nơi.
Bạn có thể trong tiếp xúc
với thầy dù bạn ở bất kì đâu. Cách thức không phải là đi đến thầy, cách thức là
đi vào trong. Bạn càng vào sâu hơn trong bản thân mình, bạn càng thấm sâu vào
thầy.
Câu trả lời sẽ tới, và bạn
sẽ đi tới biết và cảm thấy rằng những câu trả lời đó không phải do tâm trí bạn
đưa ra. Có khác biệt hoàn toàn về chất. Chất lượng thay đổi hoàn toàn đến mức
không thể có lẫn lộn về nó được. Khi tâm trí trả lời cho bạn, bạn cảm thấy là
bạn đang trả lời. Khi tâm trí không có đó, bạn đơn giản trong thiền; câu trả
lời đến dường như từ ai đó, không phải từ bạn. Bạn nghe thấy nó.
Đó là bí ẩn của kinh Koran.
Mohammed nghĩ rằng ông ấy nghe thấy nó - và ông ấy đúng. Và những người Mô ha
mét giáo sai nếu họ nghĩ rằng Thượng đế đã nói. Mohammed là đúng khi ông ấy
nghĩ rằng ông ấy nghe thấy Koran, còn những người Mô ha mét giáo sai khi họ
nghĩ rằng Thượng đế đã nói. Chẳng có ai nói cả. Nhưng khi tâm trí bạn im lặng,
từ rất sâu trong bản thể bạn nảy sinh câu trả lời. Và nó ở sâu, ở bên kia cái
gọi là tâm trí của bạn, đến mức bạn cảm thấy rằng bạn đã nghe thấy nó. Nó đã
đến với bạn, nó đã được hiển lộ cho bạn.
Bạn bao giờ cũng bị đồng
nhất với cái bề mặt còn câu trả lời đến từ chiều sâu. Bạn không biết chiều sâu
của riêng mình - đó là lí do tại sao bạn sẽ cảm thấy Thượng đế đang trả lời,
rằng thầy đang trả lời. Theo một cách nào đó bạn đúng - bởi vì khi câu trả lời
đến từ sâu bên trong bạn, nó đến từ thầy.
Người Hindus bao giờ cũng
nói rằng thầy thực của bạn là ở bên trong bạn, còn thầy bên ngoài chỉ cố đưa
thầy bên trong của bạn ra, làm cho thầy bên trong của bạn hoạt động. Bất kì khi
nào thầy bên trong của bạn bắt đầu làm việc, công việc của thầy bên ngoài được
hoàn thành. Thầy bên ngoài chỉ là đại diện của thầy bên trong.
Tôi là chiều sâu của bạn.
Một khi chiều sâu của bạn đã bắt đầu vận hành, tôi không cần nữa. Một khi tôi
cảm thấy rằng chiều sâu của bạn đã bắt đầu trả lời cho bạn, tôi sẽ dừng việc
trả lời cho bạn. Mọi câu trả lời của tôi không thực sự liên quan tới câu hỏi
của bạn; mọi câu trả lời của tôi chỉ liên quan tới cách tạo ra đáp ứng bên
trong bạn để cho chiều sâu bên trong của bạn bắt đầu nói với bạn, cho nên tâm
thức của riêng bạn bắt đầu trở thành thầy bạn.
Có tính thiền nhiều hơn. Im
lặng hơn.
Để cho càng nhiều tĩnh lặng
thấm vào bạn.
Cái gì cần phải làm? Làm
sao mang tính thiền nhiều hơn? Theo một nghĩa, chẳng cái gì có thể được làm
trực tiếp, bởi vì bất kì cái gì bạn làm trực tiếp, tâm trí đều bước vào. Nếu
bạn cố gắng im lặng, bạn không thể im lặng được, bởi vì tâm trí đang cố gắng.
Bất kì khi nào tâm trí có đó, rối loạn có đó. Tâm trí là rối loạn, tâm trí là
tiếng động. Cho nên nếu bạn cố gắng im lặng, tâm trí đang cố gắng im lặng. Bạn
sẽ tạo ra nhiều tiếng động hơn, điều bây giờ liên quan tới im lặng. Bây giờ bạn
sẽ cố gắng, và nghĩ, và làm điều này, điều kia, và bạn sẽ thu được càng nhiều
không thoải mái hơn.
Chẳng cái gì có thể được
làm về im lặng. Im lặng đã có đó, bạn chỉ phải cho phép nó thôi. Nó cũng tựa
như ánh mặt trời: cửa sổ của bạn đóng và bạn không thể nào đưa ánh mặt trời vào
nhà theo bó, theo xô. Bạn không thể làm được điều đó! Nếu bạn cố làm, bạn sẽ là
người ngu - và nhiều người vẫn đang làm điều đó. Đơn giản mở cửa sổ, mở cửa ra
vào. Cho phép gió thổi vào. Cho phép các tia nắng tràn vào. Mời và chờ đợi. Bạn
không thể bắt buộc được. Bất kì khi nào bạn bắt buộc, mọi việc xấu đi. Nếu một
người tự buộc mình phải im lặng, im lặng của người đó sẽ xấu, bị tra tấn, bị bó
buộc, giả tạo, chỉ trên bề mặt. Sâu bên trong sẽ có rối loạn.
Vậy phải làm gì? Cởi mở tâm
trí và chờ đợi. Nhìn lên cây, nhìn vẹt đang chí choé. Lắng nghe chúng, đừng làm
gì cả. Bất kì cái gì đang xảy ra xung quanh bạn, chỉ là sự tỉnh táo thụ động.
Tia sáng trên mặt nước, sông chảy, tiếng động, trẻ con chơi đùa, tiếng cười
khúc khích - cứ ở đó, hiện diện thụ động, cởi mở, lắng nghe, nhìn, không nghĩ
ngợi. Chim vẫn có đó trên cây, tạo ra tiếng động, hót... Lắng nghe đi. Đừng
nghĩ, đừng tạo ra chuỗi thứ hai trong tâm trí bạn về điều đang xảy ra. Để cho
nó xảy ra, sớm hay muộn bạn sẽ cảm thấy tâm trí đã biến mất và im lặng đã tới
bạn. Bạn thực tế sẽ cảm thấy nó đang hạ dần xuống bạn, thấm vào bạn, từ mọi lỗ
chân lông trên thân thể, đi vào ngày càng sâu.
Lúc đầu nó sẽ chỉ là vài
khoảnh khắc, bởi vì bạn là người nghĩ quen mất rồi, nghiện suy nghĩ, tựa như
người nghiện rượu hay ma tuý đến mức chỉ vài khoảnh khắc sẽ có lỗ hổng - và bạn
lại bắt đầu suy nghĩ. Bạn có thể bắt đầu nghĩ về im lặng này đang hạ xuống bạn.
Bạn có thể bắt đầu nghĩ: Ôi! Đây là im lặng mà thầy bao giờ cũng nói đến - và
bạn đã phá huỷ nó rồi. Bạn có thể bắt đầu nghĩ: Đây là im lặng mà Upanishad nói
là mục đích cần đạt tới, đây là im lặng mà các nhà thơ đã từng nói đến, im lặng
vượt qua hiểu biết - bạn đã bỏ lỡ nó rồi.
Nhà thơ đã vào, thầy đã
vào, Upanishad đã tới. Bạn đã bỏ lỡ nó, bạn đã mất nó. Bây giờ bạn lại bị rối
loạn; bây giờ bạn không còn thụ động nữa, bây giờ bạn không còn tỉnh táo nữa.
Bây giờ những con chim hót này không còn ở đó cho bạn nữa. Tâm trí bạn đã bước
vào. Bây giờ những lùm cây đẹp đã biến mất. Mặt trời không còn trên bầu trời và
mây không còn bồng bềnh nữa. Bây giờ bạn không còn mở nữa - đã đóng lại rồi,
cửa sổ của bạn đã đóng lại, cửa ra vào của bạn đã đóng lại.
Suy nghĩ, ý nghĩ chính là
cách đóng tâm trí lại. Vô suy nghĩ, không ý nghĩ, là cách mở nó ra. Bất kì khi
nào bạn không suy nghĩ bạn đều mở; bất kì khi nào bạn đang nghĩ, bức tường được
dựng lên. Mỗi ý nghĩ trở thành một viên gạch và toàn bộ quá trình suy nghĩ trở
thành bức tường. Thế thì bạn bị che khuất sau bức tường đó, kêu khóc - tại sao
mặt trời lại không chiếu tới bạn? Đó không phải là do mặt trời - chính là bạn
người đã tạo ra bức tường quanh bạn.
Có tính thiền nhiều hơn
vào. Bất kì khi nào bạn có cơ hội, có không gian, có thời gian, cho phép mọi
việc được xảy ra xung quanh bạn. Nhìn sâu sắc, chăm chú nhưng đừng tích cực -
bởi vì tích cực có nghĩa là suy nghĩ. Ngồi tĩnh lặng, cho phép mọi việc xảy ra,
bạn sẽ trở thành im lặng.
Thế thì bạn sẽ hiểu ra rằng
im lặng không phải là phẩm chất của tâm trí. Tâm trí không thể được làm im
lặng. Im lặng là phẩm chất của linh hồn bên trong bạn, của bản thể bên trong
bạn. Nó bao giờ cũng có đó nhưng bởi việc huyên thuyên, thường xuyên huyên
thuyên của tâm trí, nên bạn không thể nghe được nó. Bất kì khi nào bạn thụ
động, không suy nghĩ, bạn trở nên nhận biết về nó. Thế thì bạn rảnh rỗi. Trong
khoảnh khắc rảnh rỗi đó thiền xảy ra.
Cho nên bất kì tình huống
thế nào - ngồi giữa bãi chợ - bạn cũng đừng nghĩ rằng cần phải có tiếng chim
hót. Không phải như thế. Âm thanh lao xao của bãi chợ cũng đẹp như tiếng lao
xao của chim hót: mọi người tiến hành công việc mình, bàn tán, huyên thuyên,
làm ầm ĩ xung quanh, bạn chỉ ngồi đó thụ động.
Nhớ từ thụ động này, và từ
khác, tỉnh táo. Tỉnh táo thụ động là mấu chốt. Giữ thụ động - không làm gì, chỉ
lắng nghe. Và lắng nghe không phải là việc làm. Lắng nghe mọi thứ thì không có
gì phải làm cả, tai bạn bao giờ cũng mở. Để thấy được bạn phải mở mắt - ít nhất
việc ấy cũng phải làm. Để nghe không cần phải làm nhiều đến thế. Tai bao giờ
cũng mở, bạn bao giờ cũng nghe. Chỉ đừng làm gì và nghe thôi. Và đừng bình
phẩm, vì với bình phẩm, ý nghĩ bắt đầu. Một đứa trẻ khóc: đừng nói gì bên trong
về tại sao nó khóc. Hai người đang đánh nhau - đừng nói bên trong: Tại sao họ
đánh nhau? Ta có nên ra và làm điều gì đó để họ đừng đánh nhau không? Không,
đừng nói gì cả. Chỉ lắng nghe điều đang xảy ra. Hiện hữu cùng với điều đang xảy
ra - và bỗng nhiên có im lặng.
Im lặng này hoàn toàn khác
với im lặng bạn có thể tạo ra. Bạn có thể tạo ra im lặng - bạn có thể ngồi
trong nhà, bạn có thể đóng cửa, bạn có thể lần vòng hạt, lần tràng hạt, xoay
từng hạt. Im lặng sẽ đến với bạn, nhưng đó không phải là im lặng thực. Nó sẽ
chỉ giống như đứa trẻ được cho đồ chơi để chơi, cho nên nó cứ chơi và trở nên
bị cuốn hút trong trò chơi; thế thì nó không nghịch ngợm nữa.
Bố mẹ hay dùng đồ chơi như
mẹo để làm cho con trẻ bớt nghịch ngợm đi. Nó ngồi trong góc nhà và cứ chơi,
còn bố mẹ có thể tiếp tục công việc của riêng họ mà không bị trẻ con liên tục
quấy nhiễu. Nhưng đứa trẻ không vượt qua được trò nghịch ngợm; tinh nghịch của
nó đã hướng về đồ chơi, có thế thôi. Nghịch ngợm vẫn còn đó; đứa trẻ vẫn còn
đó. Sớm hay muộn nó sẽ trở nên chán đồ chơi. Chán rồi, nó sẽ vứt đồ chơi đi và
nghịch ngợm trở lại.
Tràng hạt là đồ chơi của
người già. Giống như bạn đem đồ chơi cho đứa trẻ, con trẻ đem vòng hạt cho
người già để cho họ không nghịch ngợm. Họ ngồi trong một góc và họ cứ lần vòng
hạt. Nhưng họ cũng chán; họ bị cuốn hút, nhưng rồi họ cũng chán - thế thì họ
đổi tràng hạt.
Họ tới một thầy khác và yêu
cầu về câu mật chú khác bởi vì câu mật chú cũ không có tác dụng. Ban đầu họ nói
nó đã có tác dụng.
Nhiều người đến tôi và nói:
Chúng tôi đã thực hiện một mật chú; ban đầu nó có ích lắm nhưng rồi nó chẳng có
ích gì nữa. Bây giờ chúng tôi không cảm thấy gì, nó đã trở thành chán. Chúng
tôi làm nó như nghĩa vụ, nhưng tình yêu đã biến mất. Nếu chúng tôi không làm
nó, chúng tôi cảm thấy rằng chúng tôi bỏ lỡ cái gì đó; nếu chúng tôi làm, chẳng
thu được gì.
Đấy chính là nghiện ngập
nghĩa là gì: nếu bạn làm nó, chẳng thu được cái gì; nếu bạn không làm, bạn cảm
thấy cái gì đó bị bỏ lỡ. Đây chính là điều người hút thuốc cảm thấy. Nếu người
đó hút thuốc, người đó biết chẳng thu được gì. Người đó đang làm một việc gì đó
xuẩn ngốc, chỉ là một việc ngu đần - hít khói thuốc vào rồi lại nhả nó ra.
Nhưng điều đó nữa cũng hệt như vòng hạt. Bạn hít khói thuốc vào rồi lại nhả nó
ra. Hít vào, thở ra, hít vào, thở ra - nó trở thành vòng hạt; bạn cứ thay đổi
hạt cườm. Bạn có thể biến nó thành mật chú; khi bạn hít khói thuốc vào, nói
Ram; khi bạn thở ra, nói Ram. Nó trở thành vòng hạt liền!
Mọi thứ mà bạn có thể lặp
lại liên tục đều trở thành mật chú. Mật chú có nghĩa là việc lặp lại của một từ
nào đó, một âm nào đó, bất kì cái gì. Mật chú giúp cho tâm trí bị cuốn hút - nó
là một thứ đồ chơi. Trong vài khoảnh khắc bạn cảm thấy tốt vì sự nghịch ngợm
dừng lại, và bạn bị cuốn hút đến mức tâm trí không thể vận hành được. Đó là im
lặng bó buộc. Nó là bệnh hoạn, nó là không tốt. Nó là tiêu cực, nó không tích
cực. Im lặng này tựa như im lặng xảy ra trong nghĩa địa, im lặng chết cứng.
Nhưng im lặng tôi đang nói
với bạn đây có tính toàn bộ, khác hẳn về chất. Nó không phải là đổi hướng của
nghịch ngợm, nó không phải là là mối bận tâm bó buộc, đấy không phải là thôi
miên theo mật chú. Nó là im lặng xảy ra cho bạn khi bạn thụ động và tỉnh táo,
không làm gì cả, thậm chí không lần vòng hạt - hoàn toàn thụ động nhưng tỉnh
táo.
Nhớ lấy, thụ động có thể
trở thành ngủ. Đó là lí do tại sao tôi nhấn mạnh vào từ tỉnh táo - bởi vì bạn
có thể thụ động rồi bạn đi vào giấc ngủ. Ngủ không phải là thiền. Một trong
những phẩm chất của ngủ có đó, một phẩm chất, phẩm chất về thụ động; và một
phẩm chất của tỉnh thức cũng có đó, phẩm chất tỉnh táo. Thảnh thơi dường như
bạn đang ngủ, tỉnh táo dường như bạn đang thức. Một điều được loại ra từ giấc
ngủ, vô ý thức - điều không nên có đó, bởi vì thiền không thể là vô ý thức; và
một điều cũng phải loại khỏi trạng thái tỉnh thức của bạn, bận bịu, bởi vì nếu
bạn bận bịu thì tâm trí lại làm việc, bạn lại bị nhốt trong các suy nghĩ.
Trong khi bạn tỉnh thức có
hai điều: tỉnh táo và bận bịu. Trong khi bạn ngủ cũng có hai điều: thụ động và
vô ý thức. Một điều từ tỉnh thức, một điều từ giấc ngủ: thụ động và tỉnh táo -
chúng tạo nên thiền. Nếu bạn lấy hai phẩm chất kia, bận bịu và vô ý thức, bạn
sẽ trở thành điên. Hai phẩm chất này, bận bịu và vô ý thức, tạo nên điên khùng,
tạo thành người điên. Thụ động và tỉnh táo tạo nên người thiền, vị phật. Bạn có
cả bốn phẩm chất đó. Trộn lẫn hai thứ này bạn sẽ trở thành điên. Trộn lẫn hai
thứ kia bạn sẽ trở thành thiền.
Nhớ điều này: Tôi cứ nói đi
nói lại rằng im lặng, phúc lạc tràn ngập bạn khi bạn cởi mở, không phải là cái
gì đó do bạn thực hiện. Đó là buông bỏ. Đó là việc xảy ra cho bạn, nó đến với
bạn.
Mọi người đến tôi và họ
hỏi: Chúng tôi đang tìm Thượng đế - làm sao đạt tới ngài? Còn tôi bảo họ: Bạn
không thể đạt tới ngài được và bạn cũng không thể tìm ngài được - bởi vì bạn
không biết ngài. Làm sao bạn sẽ nhận ra ngài là Thượng đế? Bạn không biết ngài.
Bạn sẽ đi như thế nào? Bạn sẽ chọn con đường như thế nào? Bạn không biết ngài.
Làm sao bạn có thể quyết định được đây có phải là nhà ngài không, đây có phải
là chỗ ở của ngài không? Không, bạn không thể làm được, bạn không thể tìm được
điều thiêng liêng. Nhưng cũng chẳng cần bởi vì điều thiêng liêng bao giờ cũng ở
gần bạn, bên trong bạn. Bất kì khi nào bạn cho phép ngài, ngài tìm bạn, ngài đạt
tới bạn.
Thượng đế là trong việc tìm
kiếm của bạn. Thượng đế bao giờ cũng trong tìm kiếm của bạn. Không việc tìm
kiếm nào về phần bạn là cần cả. Cứ tìm, bạn sẽ lỡ. Đừng tìm nữa. Đơn giản duy
trì thụ động và tỉnh táo để cho bất kì khi nào ngài tới, bạn đều cởi mở. Nhiều
lần ngài tới và gõ cửa bạn nhưng bạn lại đang ngủ say - hay thậm chí, nếu bạn
nghe thấy tiếng gõ cửa, bạn diễn giải điều đó theo cách của riêng mình. Bạn
nghĩ: đấy chỉ là tiếng gió thổi nhanh và mạnh. Hay bạn nghĩ: Người lạ nào đó
vừa gõ cửa rồi người ấy sẽ tự đi thôi; chẳng cần phải quấy rầy giấc ngủ của
mình.
Cách diễn giải của bạn là
kẻ thù của bạn, còn bạn là kẻ diễn giải lớn. Bất kì điều gì có đấy, bạn ngay
lập tức diễn giải nó; tâm trí bạn bắt đầu hoạt động và mài dũa nó và bạn thay đổi
nó ngay lập tức. Bạn tô mầu cho nó; bạn cho nó ý nghĩa khác chưa bao giờ có.
Bạn tự phóng chiếu mình vào nó. Bạn phá huỷ nó.
Thực tại không cần bất kì
diễn giải nào. Chân lí không cần bất kì suy nghĩ nào. Không ai đạt tới chân lí
thông qua suy nghĩ. Đó là lí do tại sao toàn bộ triết học là sai. Nó nhất định
là sai, không triết học nào có thể đúng. Các triết gia cứ tranh đấu, họ cứ vật
lộn để chứng minh rằng triết lí của họ là đúng. Không triết học nào có thể đúng
được. Chân lí không cần triết học. Triết học có nghĩa là nghĩ về, lập luận về;
triết học nghĩa là cách hiểu, cách diễn giải các sự kiện.
Tôn giáo nói: Cái gì đang
có đó, cho phép nó xảy ra. Tất cả mọi điều bạn có thể làm là xin đừng quấy rầy.
Cho phép nó xảy ra. Vẫn còn tỉnh táo và thụ động và thế thì không cần đến tôi
nữa - tôi sẽ đến với bạn. Nhiều lần tôi đã đạt tới bạn... bất kì khi nào bạn im
lặng. Cho nên đây không phải là lí thuyết; thậm chí nhiều người trong các bạn
biết nó qua kinh nghiệm, nhưng các bạn lại diễn giải cả điều này nữa.
Mọi người đến tôi và họ
nói: Sáng nay, trong lúc thiền tôi bỗng nhiên cảm thấy thầy, nhưng tôi nghĩ đấy
phải là sự phóng chiếu của tâm trí mình. Hay họ nói: Đêm qua bỗng nhiên tôi cảm
thấy sự hiện diện, tôi trở nên tỉnh táo và thế rồi tôi nghĩ phải là ai đó đi
qua, một làn gió có thể đã thổi vào phòng và làm xáo trộn giấy tờ, hay chỉ là
một con mèo chạy qua. Cho nên điều tôi đang nói nhiều người trong các bạn đã
từng cảm thấy. Đó là lí do tại sao tôi đang nói về nó; nếu không tôi sẽ không
nói điều đó.
Đừng diễn giải. Khi bạn cảm
thấy sự hiện diện, cho phép nó xảy ra. Nếu bạn cho phép nó xảy ra, nó sẽ hiển
hiện nhiều hơn. Có thể là tôi sẽ ở đó cũng thực như tôi đang ở đây, đôi khi còn
thực hơn thế - bởi vì điều đó tuỳ thuộc vào bạn, bạn cho phép bao nhiêu thực tại
được phép xảy ra - và các câu hỏi của bạn sẽ được trả lời. Thiền nhiều hơn và
thế thì bạn sẽ gần tôi hơn. Một khi bạn đã hoàn toàn thiền, bạn là tôi. Thế thì
không còn gì khác biệt nữa.
Một điều thêm nữa: bạn càng
thiền nhiều, càng ít điều cần phải hỏi. Câu hỏi sẽ rơi rụng đi. Câu hỏi thuộc
về trạng thái vô thiền của tâm trí. Chúng nảy sinh trong trạng thái vô thiền
càng ngày càng nhiều. Một câu hỏi được trả lời, mười câu hỏi khác nảy sinh bên
cạnh câu trả lời. Tâm trí là lực tạo câu hỏi lớn. Nó cứ tạo ra câu hỏi. Bạn đưa
ra câu trả lời và tâm trí chồm lên nó, xé nó ra, và tạo ra mười câu hỏi nữa.
Khi bạn thiền, câu hỏi sẽ càng ngày càng ít có đó.
Đối với bạn, điều này có vẻ
nghịch lí, nhưng nó là đúng và tôi phải nói về nó: Khi có câu hỏi, sẽ không có
câu trả lời; khi không có câu hỏi, câu trả lời có đó. Câu trả lời đến chỉ khi
bạn không hỏi. Việc không hỏi sẽ xảy ra cho bạn thông qua thiền.
Đừng nghĩ rằng có nhiều câu
trả lời như có các câu hỏi. Không, chỉ có một câu trả lời. Câu hỏi có tới hàng
triệu, câu trả lời chỉ có một. Bệnh tật có đến hàng triệu, thuốc chỉ có một.
Chỉ một và tất cả được giải quyết. Nhưng cái một đó không thể xảy ra cho bạn
bởi vì bạn không cho phép nó xảy ra. Bạn sợ việc cho phép mọi thứ xảy ra. Điều
này phải được học. Đây là kỉ luật duy nhất tôi muốn bạn thực hiện: làm mất nỗi
sợ của bạn, vứt bỏ nỗi sợ của bạn, và cho phép mọi sự xảy ra. Dòng sông đang
chảy, đừng thúc đẩy nó! Không cần đâu, nó tự chảy được. Bạn chỉ cần đợi trên bờ
và để cho nó chảy. Nếu bạn đủ dũng cảm thế thì tự ném mình vào dòng sông và
trôi nổi cùng nó. Đừng bơi, bởi vì bơi có nghĩa là tranh đấu - chỉ nổi thôi.
Thế thì, tất nhiên... thế
thì bạn không thể theo đuổi bất kì mục đích nào, bởi vì mục đích của bạn và của
dòng sông có thể không trùng nhau. Thế thì sẽ có thất vọng. Bạn có thể theo
đuổi một mục đích nếu bạn bơi, tranh đấu. Bạn thậm chí có thể bơi ngược dòng;
thế thì sẽ có tranh đấu lớn. Và khi bạn tranh đấu, bản ngã của bạn được làm
mạnh thêm, bạn cảm thấy sinh động khi chống lại dòng sông. Nhưng sự sinh động
đó là nhất thời; sớm hay muộn bạn sẽ mệt. Sớm hay muộn bạn sẽ chết và dòng sông
sẽ cuốn bạn đi.
Trên bờ sông Hằng, dân làng
đem người chết ra và để cho họ trôi theo sông Hằng. Nhưng khi bạn chết, thả bạn
xuống sông là vô dụng; khi chết bạn sẽ nổi trên sông, nhưng thế thì chẳng có ý
nghĩa bởi vì bạn không còn nữa.
Điều tôi đang làm là vứt
bạn vẫn còn sống vào sông Hằng. Nếu bạn có thể nổi vẫn sinh động, có ý thức,
đầy nhận biết, bạn sẽ trở thành dòng sông, và bất kì chỗ nào dòng sông tới thì
sẽ là định mệnh, sẽ là mục đích. Thế thì bạn không liên quan gì tới nơi nó sẽ
tới. Mọi khoảnh khắc chính dòng chảy trở thành cực lạc; mọi khoảnh khắc chính
dòng chảy, chính sự sống động, trở thành mục đích. Thế thì mọi khoảnh khắc đều
là mục đích. Phương tiện trở thành mục đích, khoảnh khắc trở thành vĩnh hằng.
Vâng, bạn phải tuân theo
thầy toàn bộ. Có thể có lúc bạn không thể tư vấn thầy theo cách vật lí, và sớm
hay muộn thầy cũng sẽ biến mất khỏi thân thể. Thế thì sẽ không còn khả năng nào
tư vấn thầy một cách vật lí được nữa. Tốt hơn là hài hoà với thầy theo cách phi
vật lí; nếu không bạn sẽ chỉ kêu khóc. Thân thể tôi có thể tan biến bất kì lúc
nào. Bây giờ không có nhu cầu thực sự để mang nó - nó còn được mang là vì bạn.
Nếu bạn không hài hoà với sự tồn tại phi vật lí của tôi, sớm hay muộn bạn sẽ
trở nên rất thất vọng, buồn rầu, nhiều chán nản sẽ có đó. Thế thì điều đó sẽ
rất khó để được hài hoà với tôi một cách phi vật lí.
Cho nên tôi cứ vứt bỏ sự
tiếp xúc vật lí với bạn ngày càng nhiều hơn - chỉ để làm cho bạn tỉnh táo và
nhận biết rằng bạn phải hài hoà về mặt phi vật lí. Bạn có thể hài hoà được,
điều đó không khó. Có tính thiền nhiều hơn và điều đó sẽ bắt đầu xảy ra cho
bạn.
Osho kính yêu,
Chúng tôi có vài câu hỏi về
năng lượng nữ tính. Một số phụ nữ nói rằng từ khi họ gặp thầy, mặc dầu ham muốn
vật lí của họ vẫn còn tiếp tục, nhưng một người đàn ông hữu tử thì không còn đủ
thoả mãn cho họ.
Một số phụ nữ khác lại nói
rằng từ khi họ gặp thầy họ cảm thấy yêu nhiều hơn.
Tương truyền Gurdjieff đã
nói rằng đàn bà không thể đạt tới được ngoại trừ thông qua đàn ông. Xin thầy
nói cho chúng tôi về năng lượng nữ tính này.
Quả vậy, Gurdjieff đã nói
rằng đàn bà không thể đạt tới ngoại trừ thông qua đàn ông - và ông ấy đúng. Ông
ấy đúng bởi vì năng lượng nữ tính khác với năng lượng nam tính. Dường như ai đó
nói rằng chỉ đàn bà mới có thể cho sinh thành đứa con. Đàn ông không thể cho
sinh thành đứa con - anh ta có thể cho sinh thành đứa con chỉ bằng cách thông
qua đàn bà. Cấu trúc vật lí của đàn bà mang tử cung; cấu trúc vật lí của đàn
ông không có tử cung - anh ta có thể có con chỉ thông qua đàn bà. Và cùng điều
như vậy nhưng theo chiều ngược, lại xảy ra cho việc sinh thành tâm linh: đàn bà
đạt tới chứng ngộ chỉ bằng cách thông qua đàn ông. Năng lượng tâm linh của họ
cũng khác nhau, tựa như phần vật lí của họ.
Tại sao? Tại sao điều này
lại như vậy? Và nhớ, điều này không phải là vấn đề bình đẳng hay bất bình đẳng
- đây là vấn đề về khác biệt. Đàn bà không thấp kém hơn đàn ông bởi vì họ không
đạt tới một cách trực tiếp; đàn ông không thấp kém hơn đàn bà bởi vì người đó
không thể trực tiếp sinh ra con. Họ là khác nhau. Không có vấn đề bình đẳng hay
bất bình đẳng, không có vấn đề về đánh giá. Họ đơn giản khác nhau, và đây là sự
kiện.
Tại sao lại khó cho đàn bà
đạt tới chứng ngộ một cách trực tiếp và tại sao đối với đàn ông lại có thể đạt
tới chứng ngộ một cách trực tiếp? Có hai con dường, chỉ hai con đường, về cơ
bản chỉ có hai, dẫn tới chứng ngộ. Một con đường là thiền và con đường kia là
tình yêu. Bạn có thể gọi chúng là Gyana Yoga và Bhakti Yoga - con đường của trí
huệ và con đường của sùng kính. Các con đường cơ bản chỉ là hai.
Tình yêu cần người khác;
thiền có thể thực hiện một mình. Đàn ông có thể đạt tới qua thiền - đó là lí do
tại sao người đó có thể đạt tới một cách trực tiếp. Người đó có thể một mình.
Người đó một mình sâu bên dưới. Tính một mình đến một cách tự nhiên cho đàn
ông. Đối với đàn bà, một mình là khó khăn, rất khó, gần như không thể được.
Toàn bộ con người đàn bà là thôi thúc sâu sắc để yêu, và đối với tình yêu, cần có
người khác. Làm sao bạn có thể yêu nếu người kia không có đó? Bạn có thể thiền
nếu người kia không có đó - không có vấn đề gì.
Đàn bà, năng lượng nữ tính,
đạt tới trạng thái thiền thông qua tình yêu; còn năng lượng nam tính đạt tới
tình yêu thông qua thiền. Một Phật trở thành một lực tình yêu vĩ đại - nhưng
thông qua thiền. Khi Phật quay lại cung điện của mình, vợ ông ấy rất giận, cũng
tự nhiên thôi, bởi vì trong suốt mười hai năm trời đằng đẵng ông ấy đã không ló
mặt về. Một đêm ông ấy đã đơn giản biến mất, không nói một lời với vợ. Trong
khi vợ còn đang ngủ ông ấy đã trốn đi như một kẻ hèn nhát.
Vợ Phật, Yashodhara, chắc
đã cho phép ông ấy. Bà là một người đàn bà mạnh bạo. Nếu như Phật yêu cầu, bà
sẽ cho phép ông ấy; sẽ không có vấn đề gì về điều đó, nhưng Phật đã không yêu
cầu. Ông ấy sợ điều gì đó có thể đi sai, vợ có thể bắt đầu kêu khóc hay điều gì
đó. Nhưng nỗi sợ không phải vì vợ - nỗi sợ là ở sâu bên trong ông ấy. Ông ấy sợ
sẽ khó khăn cho ông ấy phải rời bỏ Yashodhara đang kêu khóc. Nỗi sợ bao giờ
cũng là về bản thân người ta. Điều đó sẽ rất tàn nhẫn và ông ấy không thể tàn
nhẫn như thế, cho nên tốt hơn cả là trốn đi khi vợ đang ngủ. Thế là ông ấy đã
trốn đi.
Sau mười hai năm ông ấy
quay lại. Yashodhara đã hỏi nhiều điều. Một trong những điều bà hỏi là: Kể lại
cho em đi, dù anh đã đạt được bất kì cái gì ở đó, chẳng lẽ anh không thể đạt
được ở đây trong khi sống với em hay sao? Bởi vì anh đã đạt tới, anh có thể kể
lại cho em.
Tương truyền rằng Phật vẫn
lặng yên. Nhưng tôi trả lời: Phật có thể không đạt tới, bởi vì một người đàn
ông sâu trong tình yêu... và ông ấy đã ở sâu trong tình yêu với Yashodhara; đó
là một mối quan hệ rất thân thiết. Nếu như không có mối quan hệ với Yashodhara,
nếu như bà ấy đơn giản là một người vợ Hindu, không quan hệ tình yêu, thế thì
Phật có thể đã đạt tới thậm chí khi sống cùng bà ấy. Thế thì thực sự không có
vấn đề gì. Người kia có đó chỉ ở ngoại vi, bạn không có liên quan. Nếu bạn
không có liên quan thì người kia không có - chỉ sự hiện diện vật lí chuyển động
ở biên giới.
Nhưng Phật đã trong tình
yêu sâu sắc. Và thật khó cho người đàn ông đạt tới thiền khi người đó trong
tình yêu - đây là vấn đề. Rất khó, bởi vì khi người đó trong tình yêu, bất kì
khi nào người đó ngồi im lặng, thế thì người kia nảy sinh trong tâm trí; toàn
bộ sự hiện hữu người đó bắt đầu chuyển động xung quanh người kia. Đó là nỗi sợ,
đó là lí do tại sao Phật đã trốn đi.
Trước đây không ai nói về
điều đó cả, nhưng Phật đã trốn đi khỏi ngôi nhà đó, khỏi người vợ đó, khỏi đứa
con, bởi vì ông ấy thực sự yêu họ. Và nếu bạn yêu một người, thế thì bất kì khi
nào bạn bận bịu bạn có thể quên người đó, nhưng khi bạn không bận, người kia sẽ
trở lại trong kí ức ngay lập tức, và thế thì không có lỗ hổng cho điều thiêng
liêng đi vào. Khi bạn bận bịu, làm việc trong tiệm, hay... Phật đã trên ngai
vàng và coi sóc vấn đề của vương quốc, vậy thì tốt thôi - ông ấy có thể quên
Yashodhara. Nhưng bất kì khi nào ông ấy không bận, lại có Yashodhara - lỗ hổng
được lấp đầy bởi Yashodhara và không có lối cho điều thiêng liêng đi vào.
Đàn ông không thể đạt tới
điều thiêng liêng qua tình yêu được. Toàn bộ năng lượng của người đó khác hẳn
với năng lượng nữ tính. Trước hết người đó phải đạt tới thiền - thế thì tình
yêu sẽ xảy ra cho người đó. Thế thì không có vấn đề gì. Trước hết người đó phải
đạt tới điều thiêng liêng, thế thì người yêu cũng sẽ trở thành thiêng liêng.
Sau mười hai năm Phật quay
lại. Bây giờ không còn vấn đề gì nữa, bây giờ thượng đế là Yashodhara. Trước
đây Yashodhara là quá nhiều và khó mà tìm thấy thượng đế. Bây giờ thượng đế
hoàn toàn ở đó, không còn chỗ cho Yashodhara.
Một cách toàn bộ điều đối
lập xảy ra cho đàn bà. Cô ấy không thể thiền được bởi vì toàn bộ bản thể cô ấy
là niềm thôi thúc hướng về người khác. Cô ấy không thể một mình. Bất kì khi nào
cô ấy một mình, cô ấy đều khổ. Cho nên nếu bạn nói: Một mình là phúc lạc, một
mình là cực lạc, thì đàn bà không thể hiểu được điều đó. Sự nhấn mạnh về một
mình đã tồn tại trên khắp thế giới bởi vì quá nhiều người tìm kiếm là đàn ông -
một Phật, một Mahavira, một Jesus, một Mohammed. Tất cả họ đều đi vào một mình.
Và họ chỉ đạt tới trong sự một mình. Họ đã tạo ra môi trường.
Đàn bà, bất khi nào một
mình đều cảm thấy buồn khổ. Nếu có người yêu, cho dù là trong tâm trí, cô ấy
hạnh phúc. Nếu một ai đó yêu, nếu một ai đó được yêu - nếu tình yêu tồn tại
xung quanh người đàn bà, nó sẽ nuôi dưỡng cho cô ấy. Nó là chất nuôi dưỡng, nó
là thức ăn tinh tế. Bất kì khi nào người đàn bà cảm thấy tình yêu không có đó,
cô ấy đơn giản bị đói, bị ngột ngạt; toàn bộ con người co lại. Cho nên đàn bà
không bao giờ có thể nghĩ rằng một mình lại có thể là phúc lạc.
Năng lượng nữ tính này đã
tạo ra con đường của tình yêu và sùng kính. Thậm chí một người yêu thiêng liêng
cũng sẽ có tác dụng - không cần tìm người yêu vật lí. Krishna sẽ có tác dụng
cho Meera, không có vấn đề gì, bởi vì với Meera người kia tồn tại. Người đó có
thể không có đó, Krishna có thể chỉ là huyền thoại; nhưng đối với Meera người
đó hiện hữu, người kia tồn tại - và thế thì Meera hạnh phúc. Cô ấy có thể nhảy
múa, cô ấy có thể ca hát và cô ấy được nuôi dưỡng.
Chính với ý tưởng, chính
với khái niệm, chính với cảm giác là người kia tồn tại và có tình yêu mà người
đàn bà cảm thấy được thoả mãn. Cô ấy hạnh phúc, sống động. Chỉ với tình yêu này
cô ấy sẽ tới điểm mà người yêu và người được yêu trở thành một. Thế thì thiền
xảy ra.
Với năng lượng nữ tính,
thiền xảy ra chỉ trong hội nhập sâu sắc nhất của tình yêu. Bây giờ cô ấy không
bao giờ một mình nữa. Thế thì cô ấy có thể một mình, thế thì không có vấn đề
gì; người được yêu đã được hội nhập, nó là ở bên trong. Meera hay Radha hay
Teresa, tất cả họ đều đạt tới thông qua người yêu - Krishna, Jesus.
Đây là cảm giác của tôi,
rằng bất kì khi nào đàn ông tìm kiếm tới tôi, anh ta đều quan tâm tới thiền,
còn bất kì khi nào đàn bà tìm kiếm tới tôi cô ấy đều quan tâm tới tình yêu. Cô
ấy có thể được làm cho quan tâm tới thiền nếu tôi nói rằng tình yêu sẽ xảy ra
thông qua nó. Nhưng ước muốn sâu xa của cô ấy là về tình yêu. Tình yêu là
Thượng đế đối với đàn bà.
Khác biệt này phải được
hiểu rõ, hiểu sâu sắc, bởi vì mọi thứ phụ thuộc vào nó. Gurdjieff là phải. Năng
lượng nữ tính sẽ yêu, và thông qua tình yêu sẽ nở hoa trạng thái thiền,
samadhi. Tỏ ngộ sẽ tới, nhưng sâu bên dưới trong gốc rễ sẽ là tình yêu và tỏ
ngộ sẽ trở thành bông hoa. Với năng lượng nam tính tỏ ngộ sẽ ở gốc rễ, samadhi
sẽ ở gốc rễ, thiền sẽ ở gốc rễ và thế thì tình yêu sẽ nở hoa. Nhưng tình yêu sẽ
là việc nở hoa.
Khi đàn bà tìm kiếm đến
tôi, điều này nhất định xảy ra: họ sẽ cảm thấy yêu nhiều hơn, nhưng thế thì
người bạn tình vật lí sẽ ít thoả mãn hơn. Bất kì khi nào có tình yêu sâu sắc,
người bạn tình vật lí bao giờ cũng trở thành không thoả mãn, bởi vì người bạn
tình vật lí chỉ có thể đáp ứng được cho ngoại vi, người đó không thể đáp ứng
được trung tâm. Đó là lí do tại sao, trong một đất nước cổ đại như Ấn Độ, chúng
ta không bao giờ cho phép yêu - chúng ta cho phép hôn nhân có sắp xếp. Một khi
tình yêu được cho phép, người bạn tình vật lí sớm hay muộn sẽ trở nên không
thoả mãn, và thế thì sẽ là thất vọng.
Bây giờ toàn bộ phương Tây
đang bị rối loạn. Bây giờ không có thoả mãn chút nào. Một khi bạn cho phép tình
yêu, thế thì người đàn ông bình thường không thể đáp ứng được nó. Anh ta có thể
đáp ứng được dục, anh ta có thể đáp ứng được bề mặt, nhưng anh ta không thể đáp
ứng được chiều sâu, độ sâu. Một khi chiều sâu vận hành, một khi bạn đã khuấy
rối chiều sâu, chỉ có Thượng đế mới có thể đáp ứng được - không ai khác.
Cho nên khi đàn bà tìm kiếm
đến tôi, chiều sâu của họ bị rung chuyển. Họ bắt đầu cảm thấy sự thôi thúc mới,
tình yêu mới nảy sinh. Bây giờ chồng hay bạn trai, bạn tình của họ sẽ không thể
nào thoả mãn được điều đó. Bây giờ điều này chỉ có thể được thoả mãn bởi con
người có phẩm chất cao hơn. Điều này sẽ xảy ra như vậy.
Cho nên hoặc bạn trai của
bạn, chồng bạn phải trở nên thiền nhiều hơn, tạo ra phẩm chất con người cao
hơn... chỉ thế thì anh ta mới đáp ứng được; còn không thì mối quan hệ sẽ bị tan
vỡ. Cây cầu không thể duy trì được; bạn sẽ phải tìm người bạn mới. Hoặc nếu
việc tìm người bạn mới là không thể được - như nó đã xảy ra cho Meera - là khó
khăn, thì bạn phải yêu điều thiêng liêng. Thế thì phải quên phần vật lí đi -
bây giờ nó không dành cho bạn nữa.
Cùng hiện tượng đó cũng xảy
ra cho người đàn ông tìm kiếm theo cách khác. Khi họ đến tôi họ trở nên thiền
nhiều hơn. Khi họ trở nên thiền nhiều hơn, cây cầu nối với bạn tình cũ bị tan
vỡ, trở nên lung lay. Bây giờ bạn gái của họ hay vợ họ phải trưởng thành; nếu
không mối quan hệ sẽ như trứng treo trên đá, nó không thể được duy trì.
Nhớ điều này, rằng tất cả
các mối quan hệ của chúng ta, cái gọi là mối quan hệ, đều là sự dàn xếp. Nếu
một người thay đổi, sự dàn xếp bị phá vỡ - tốt hơn hay xấu hơn, đấy không phải
là vấn đề. Mọi người đến tôi và họ nói: Nếu thiền đem lại phẩm chất cao hơn thì
tại sao mối quan hệ lại bị tan vỡ? Đấy không phải là vấn đề. Mối quan hệ là sự
dàn xếp giữa hai người như họ đã thế. Bây giờ một người đã thay đổi, người kia
phải trưởng thành cùng với họ; nếu không sẽ có rắc rối, mọi thứ sẽ trở thành
sai.
Bất kì khi nào đàn ông ở
đây, anh ta đều trở thành thiền nhiều hơn. Anh ta càng thiền anh ta càng muốn
được một mình. Vợ, người yêu sẽ bị quấy rầy bởi điều này. Nếu cô ấy không hiểu,
thế thì cô ấy sẽ bắt đầu tạo ra rắc rối - người đàn ông này muốn một mình nhiều
hơn. Nếu cô ấy hiểu thế thì không có vấn đề gì, nhưng việc hiểu đó chỉ có thể
tới với cô ta nếu tình yêu của cô ấy phát triển. Nếu cô ấy cảm thấy yêu hơn thế
thì cô ấy có thể cho phép người bạn này được một mình, đơn độc, và cô ấy sẽ bảo
vệ sự một mình của người đó. Cô ấy sẽ cố để đừng gây ra quấy rầy - điều này sẽ
là tình yêu của cô ấy bây giờ.
Và nếu người đàn ông này
cảm thấy... nếu Phật cảm thấy rằng Yashodhara đang bảo vệ, đang canh gác, đang
chứng kiến, chăm sóc để cho việc thiền của ông ấy không bị quấy rối, để cho im
lặng của ông ấy được giúp đỡ, thế thì không cần phải trốn khỏi Yashodhara.
Nhưng điều này xảy ra chỉ nếu tình yêu của Yashodhara trưởng thành.
Khi việc thiền của đàn ông
đang phát triển, tình yêu của đàn bà cũng phải phát triển. Chỉ thế thì họ mới
có thể giữ cùng nhịp, và hài hoà cao hơn sẽ nảy sinh và nó sẽ tiếp diễn, cao
hơn, cao hơn nữa. Và một khoảnh khắc sẽ tới khi đàn ông hoàn toàn trong thiền
còn đàn bà hoàn toàn trong tình yêu - thế thì đó là gặp gỡ hoàn hảo duy nhất,
thế thì đó là cực lạc tột đỉnh, thực sự duy nhất giữa hai người. Không phải vật
lí, không phải dục - toàn bộ. Hai sự tồn tại gặp gỡ lẫn nhau, cùng tan biến.
Thế thì người yêu trở thành cánh cửa, người được yêu trở thành cánh cửa, và họ
cả hai đạt tới cái một.
Cho nên bất kì ai đến tôi,
nên đi đến nhận biết hoàn hảo rằng gần tôi là điều nguy hiểm. Những dàn xếp cũ
của bạn sẽ bị quấy rối. Và tôi chẳng thể giúp gì - tôi không có đó để giúp sự
dàn xếp của bạn. Đấy là phần bạn quyết định Tôi có thể giúp bạn trưởng thành -
trưởng thành trong thiền, trưởng thành trong tình yêu. Với tôi, cả hai từ đều
có cùng một nghĩa, bởi vì chúng đều đạt tới cùng mục đích.
Xem tiếp Chương 14 - Quay về Mục lục