Khi thiền sư Bankei thuyết
pháp, thính giả không
những chỉ là thiền sinh mà
còn có mọi hạng của các
tông phái khác. Ngài không
bao giờ trích dẫn kinh sách hoặc say sưa biện luận. Thay vào đó, lời ngài giảng
đi
thẳng vào tâm người nghe.
Thính chúng đông đảo của
ngài làm cho một vị tăng của phái Nichiren tức giận, bởi vì ngay cả đồ đệ của
ông ta cũng bỏ đi nghe thiền. Vị tăng cao ngạo kia quyết định tìm đến thiền
đường để tranh biện với Bankei.
"Này, ông giáo thiền
kia!", vị tăng gọi lớn, "Đợi một chút. Ai kính phục ông đều nghe lời
ông cả, nhưng một kẻ như ta đây không hề phục ông. Vậy ông có thể làm cho ta
vâng lời ông được chăng?ẽ
"Hãy đến gần đây, ta
sẽ chỉ cho," Bankei nói.
Với vẻ tự đắc, vị tăng nọ
vạch đám đông bước đến. Bankei mỉm cười bảo: "Ông hãy sang bên trái
ta." Vị tăng làm theo.
"Không", Bankei
nói, "Chúng ta có thể nói chuyện dễ hơn nếu ông bước sang bên phải. Hãy
qua đây." Ông tăng lại vênh váo bước sang bên phải.
"Ông thấy không",
Bankei nhỏ nhẹ, "Ông đang tuân theo lời ta, và ta nghĩ ông cũng là một
người rất tốt. Bây giờ hãy ngồi xuống và lắng nghe."
Một giai thoại cổ...
Thuở xưa, có một thiên thần
trên đường trở về thiên giới sau khi ông hoàn thành nhiệm vụ được giao phó. Đó
là một đêm tối trời, bầu trời không trăng không sao, thậm chí không một chút
ánh sáng. Trái đất như bao phủ bởi những đám mây đen vần vũ. Khi vị này vừa bay
vào các đám mây đen đó, ông thấy một hiện tượng kỳ lạ bên dưới. Ông thấy một
khu rừng dầy đặc ánh sáng chiếu rọi. Ông vô cùng thắc mắc bởi ông hay bay ngang
qua khu rừng này rất nhiều lần. Ông rất quen thuộc với vùng đất này, nhưng chưa
bao giờ ông lại nhìn thấy khu rừng có hiện tượng như thế. Luồng minh quang này
không phải là những luồng minh quang bình thường vì ông có tính hay giao hảo
với các thánh thần. Ánh sáng đầy sự gia trì và chan chứa hỷ lạc không cùng. Ông
vừa thấy luồng minh quang thì ông đã có cảm giác cực kỳ thanh tịnh mà ông chưa
từng được cảm giác qua, dù rằng ông thường hay qua lại với các chư Thần. Thậm
chí tại Thiên Cung, ông cũng chưa bao giờ thấy qua hiện tượng rực rỡ như vậy.
Ánh sáng phát xuất từ một khu rừng soài và bao phủ cùng khắp khu rừng tăm tối.
Luồng minh quang mãnh liệt đến nỗi ông có thể nhìn thấy những tán lá bé nhỏ của
cây cối, kể cả những nụ hoa đong đưa trên cây, và hồ nước long lanh bên cạnh
khu rừng. Quá kích thích, ông liền bay ngay xuống mặt đất.
Lúc ông hạ xuống mặt đất,
ông càng ngạc nhiên hơn nữa. Có tiết tấu âm thanh vô âm ngân nga toàn hư
không... Luồng âm thanh vô thinh này được biết tại phương Đông là Pranava
Omkar... toàn khu rừng sâu như đang niệm từ "Om" đầy ân điển.
Không những vậy, nhiều sự
ngạc nhiên như chờ đợi ông. Khi ông bay xuống khu rừng nhỏ này, ông cảm giác
như có hương thơm hoàn toàn bất khả tư nghì mà ông chưa bao giờ được ngửi, thậm
chí kể cả Thiên Cung. Hương thơm này như không vương vấn thế tục, không liên
quan gì đến cõi Thiên đình. Nó siêu vượt tất cả. Ông đi sâu vào khu rừng nhỏ,
không thể đoán được chuyện gì xảy ra nơi đây? Một sự kinh ngạc nữa, dưới gốc
cây cổ thụ um tùm bóng mát, có một vị Sa môn đang tọa thiền. Ông không còn cảm
thấy khó hiểu nữa. Ông suy nghĩ, "Vị Sa môn này nhất định là một vị Phật.
Ngài đã trở về nhà!... Ánh quang minh rực rỡ, ngào ngạt hương thơm thậm thâm vi
diệu, và âm thanh vô thinh tỏa ra từ ngài. Khi ông đến gần ngài hơn, ông cảm
giác như ông bị choáng ngợp bởi sự hiện hữu của ngài. Toàn bộ khu rừng nhỏ như
đang xôn xao... với một từ trường mới mẻ, tràn trề sức sống. Ông có thể thấy
cây cối xanh tươi dù đã sái mùa. Trong ngài tràn trề sự thanh tịnh, và thái độ
của ngài cũng vắng lặng thanh tịnh. Trong ánh sáng thanh tịnh đó có vang vọng
âm thanh vô thinh. Toàn bộ khu rừng nhỏ... cây cối, hồ nước, núi non... tất cả
đều ngân nga câu khấn nguyện. Ông phủ phục dưới chân của bậc Sa môn này, mở huệ
nhãn của ông... tự quán chiếu vì muốn biết bậc Sa môn này ngài đang quán gì ở
nội tại.
Nghe kể rằng, các thiên
thần đều có năng lực có thể nhìn được xuyên suốt tâm người, và họ còn có thể
đọc được những tư tưởng chuyển động bên trong. Càng cố gắng, ông càng cảm giác
là ông không thể thấy được gì hết. Không có một tư tưởng nào dấy khởi ở nội tại
của bậc Sa môn này. Ở đó thật là vắng lặng và thanh tịnh, hoàn toàn trống rỗng.
Ông đâm ra sợ hãi. Ông biết sự vắng lặng mênh mông và bao la của bầu trời, nhưng
sự vô tận này còn vô thẳm hơn, như chứa đựng một chiều sâu bất khả tư nghì đối
với ông. Nó là vực thẳm sâu hun hút. Ông sợ rằng ông sẽ đánh mất mình trong tận
cùng hố thẳm đó, và có thể, ông sẽ không đủ khả năng để trở về, nhưng hấp lực
của vị sa môn này quả thật ngoài sức chịu đựng của ông. Thậm chí, vị Thiên thần
này sẵn sàng bị đánh mất trong luồng ánh sáng minh quang đó. Ông cố gắng quán
sát mãnh liệt hơn, thúc đẩy ông quán sát sâu hơn vào nội tâm vắng lặng cực kỳ
thanh tịnh đó, bằng cách đi thật sâu vào tâm thức của ngài, nhưng ông không thể
thấy được một mảy may ý nghĩ nào, nên ông không thể nào đoán được vị sa môn này
đang làm gì. Ông đành chấm dứt sự quán sát, quay mặt lại ngài, phủ phục, và
đụng vào chân ngài và thưa, "Hởi bậc Trí tuệ vô song, con xin ngài hãy
tỉnh thức từ cơn đại định, và soi sáng cho con biết hiện tượng gì đang xảy ra
trong nội tại của ngài, bởi con không thể thấy được một sự suy nghĩ nào. Thậm
chí, thánh thần cũng tràn trề tư tưởng! Hiện tượng gì đang xảy ra với ngài?
Ngài hoàn toàn vắng lặng. Thậm chí, tử thi cũng không hoàn toàn vắng lặng như
vậy! Tư tưởng luôn mãi đến rồi đi, tiếp nối không ngừng như những hạt bụi trôi
nổi trong tâm trí. Thậm chí, kể cả với những xác chết, tư tưởng vẫn luôn tiếp
nối. Tâm trí vẫn chuyển động qua thói quen. Chuyện gì đang xảy ra với ngài hởi
Đấng Trí Tuệ vô song. Ngài như tỏa ngát hương vị sống!"
Vị Bồ tát này chỉ nhìn
thiên thần, ngài vẫn không một lời nói, chỉ mỉm cười. Nụ cười đầy lôi cuốn và
tràn trề hấp lực. Vị thiên thần này cảm giác được sức hút của nụ cười. Nụ cười
như đang chuyển hoá ông, như một thử thách, như một sự khiêu khích, đầ quyến rũ
và như đang mời gọi vị thiên thần này bước vào thế giới nội tại của ngài. Ngài
nhắm mắt lại. Vị thiên thần này cũng cảm giác muốn nhắm mắt lại. Ông hiểu sự
gợi ý này, "Ta không thể cho ông biết hiện tượng này là gì, nhưng ta có
thể chỉ cho ông con đường. Hãy tĩnh tọa như ta! Ông đã nhìn thấu sự vắng lặng
thanh tịnh của ta, hoàn toàn trong suốt như gương. Chỉ với thể tánh Chân Như,
ông sẽ đạt đến sự hiểu biết thậm thâm vi diệu". Ngài không nói một lời
nào, nhưng nụ cười của ngài chính là sự giảng pháp. Ngài đã giảng tất cả mọi
cốt tủy tinh yếu trong kinh Vệ Đà, Koran, Kinh Thánh, Pháp cú, và Thiên hùng ca
dù ngài không hề thốt lên một lời nào. Ngài đã thuyết pháp không thể thuyết. Vị
thần này đã khép đôi mắt lại, tĩnh tọa trong sự thinh lặng, và cảm nhận ông
đang dần tan biến trong hư không vô lượng vô biên...
Đó là hiện tượng xảy ra
quanh một minh sư. Bạn không cần vâng lời minh sư. Bạn chỉ quanh quẩn bên ngài,
và sẵn sàng. Chỉ có vậy. Sự hiện hữu của ngài đã đủ tạo lực hấp dẫn, luôn đầy
sức quyến rũ. Không có một lời răn nào và không thầm thì với bạn, "Không
được làm điều này", và "Không được làm điều nọ." Những người
giảng pháp như vậy, không phải là minh sư. Cao nhất thì cũng chỉ là bậc thầy.
Sự quan tâm của ngài sâu thẳm hơn. Ngài chỉ bận tâm với thể tánh Chân Như của
bạn. Minh sư nắm bắt bạn như nắm bắt mặt trời mọc. Trong sự hiện hữu của ngài,
bạn sẽ cảm giác bạn đang nắm bắt một từ trường huyền diệu... nếu bạn sẵn sàng,
nếu bạn lắng nghe, nếu bạn tìm kiếm... Sự tự chúng sẽ bắt đầu dấy khởi. Đó là ý
của minh sư. Sự khác biệt giữa minh sư và thầy là
gì? Thầy dạy dỗ bạn với
giáo điều, với triết lý. Ông biện luận, chứng minh. Minh sư là sự tự chứng. Ngài
không biện luận, không đề xuất triết lý, không cho bạn cá tánh, không lời răn,
và Ngài không cho bạn hiện hành, không cho bạn lý tưởng. Trong thực tế, ngài
gạt bỏ mọi lý tưởng, không cho bạn kinh điển. Ngài dạy bạn cách hỏa thiêu tất
cả mọi kinh điển, và được tự do siêu thoát từ cõi thế này, tự do với mọi lý
thuyết giả tạm. Khi bạn tự do siêu thoát từ cõi thế, lý thuyết và kinh điển,
bạn khai phóng mình từ tất cả. Nếu không, tư tưởng vẫn sẽ luôn náo động bên
trong, ô nhiễm nội tại. Tư tưởng không ngừng quấy nhiễu bạn ở ngay trung tâm
này của bạn. Tư tưởng làm bạn sao lãng... ở bên này thế giới, ở bên kia thế
giới. Tư tưởng là sự sao lãng, mang bạn khỏi chính bạn, lôi cuốn bạn vào thế
giới của huyễn tưởng và trừu tượng, không cho phép bạn thấy, nghe và tự tại.
Toàn bộ việc làm của minh sư là giúp bạn buông xả tâm. Các lời răn sẽ đi sâu
vào tâm trí, và biến thành ký ức. Minh sư không có thông điệp gởi gấm với tất
cả các tạo tác của bạn, nhưng ngài sẽ gởi gấm thông điệp liên quan đến thể tánh
Chân Như của bạn. Ngài dạy dỗ bạn phải tự chứng như thế nào, và một ngàn lẻ một
con đường pháp.
Một đại thiền sư được vấn
bởi một trong những đệ tử của ngài, "Con đã sống với ngài hơn ba năm qua,
nhưng ngài chưa dạy cho con bất cứ điều gì, bạch sư phụ. Khi nào sự tu tập của
con mới thật sự bắt đầu?" Vị đại thiền sư cười lớn, "Con nói như vậy
có nghĩa gì? Trong ba năm qua, ngày nào ta cũng dạy dỗ con. Lúc con mang trà
đến cho ta vào mỗi buổi sáng, ta có cảm ơn con không? Khi con quì lạy ta, ta có
vỗ đầu con không? Khi ta thiền hành mỗi buổi sáng, và con đã theo sau ta, con
không bao giờ nhìn thấy cách ta đi hay sao? Con có quan sát chân của ta không
đụng đất? Sáu inches (15cm) trên mặt đất đó? Con có nhìn sâu vào đôi mắt ta
trong ba năm qua? Đôi mắt đó như người say rượu. Con còn muốn gì nữa? Sự dạy dỗ
nào mà con muốn nói đến? Ta dạy dỗ cho con mỗi ngày qua, năm này qua năm nọ.
Thỉnh thoảng, con vào phòng của ta khi ta đang ngủ, con không thấy ta hay sao?
Một vị Phật tự tại... như một đứa trẻ? Con còn muốn gì nữa? Con muốn văn tự?
Như vậy, con hãy đi tìm thầy đi."
Một minh sư là một hiện hữu
căn bản. Thậm chí, nếu ngài có giảng dạy, ngài chỉ hướng dẫn bạn đến bản kinh
vô tự. Ngài dạy bạn siêu vượt trên ngôn ngữ, hướng bạn đến tâm vô niệm. Sự
giảng dạy của minh sư là không giảng dạy. Ngài không đề xuất bất kỳ lý tưởng
nào để bạn bám víu. Minh sư đả phá hoàn toàn đến mức sôi động, dồn bạn đến chân
tường đến mức bạn phải phát điên lên để bạn có thể tìm thấy được bản lai diện
mục của chính mình. Tâm trí cần phải dồn vào chân tường đến mức độ bạn sẽ nổi
cơn cuồng điên. Hiện tượng này sẽ chấm dứt... bỗng nhiên, một tâm thức mới mẻ
phát khởi. Trước nhất, bạn cần phải hiểu rằng: Minh sư tạo cho bạn sự tin cậy,
không phải tuân phục. Ngài không yêu cầu bạn phải tuân phục. Nếu người nào đòi
hỏi bạn phải tuân phục, hãy trốn tránh người đó ngay bởi họ đang cần nô lệ. Họ
sẽ giết bạn, huỷ diệt sự tự do của bạn, điều kiện hóa tâm trí bạn và họ sẽ lập
nên khuôn khổ kiểu mẫu sống mà bạn phải nên tuân thủ. Họ không hướng bạn về
Thượng Đế, không giúp bạn nên thánh... Nên thánh có nghĩa là được tự do, hoàn
toàn tự do. Tuân phục là nô lệ. Tuân phục là một danh từ mỹ miều dành cho sự nô
lệ. Nếu ai muốn bạn phải tuân phục là một mối hiểm họa. Minh sư không bắt bạn
tuân phục, mà chỉ tạo ra sự tin cậy nơi bạn... Hai vấn đề này hoàn toàn khác
nhau.
Tin cậy là gì? Nó là một
cảm giác, không liên quan với đức tin. Tin cậy là cảm thụ mà người đó đã xâm
nhập vào cõi huyền. Chúng ta không biết nơi đó là nơi chốn nào... Người đã hiện
hành trong một bình diện mới mẽ mà chúng ta sẽ không bao giờ được biết cảnh
giới đó là gì. Cảm thụ là người có đôi cánh bay vào bất kỳ nơi chốn bất khả tri
nào. Bạn sẽ đầy cảm thụ, muốn được hành trình cùng người đó trên tuyến đường
hành hươn. Minh sư cho bạn lòng tin cậy để bạn có thể dũng cảm, bằng cách thấy
được ngài, quanh quẩn bên ngài, sẵn sàng tan biến trong mọi từ trường của ngài,
chìm sâu vào nhịp đập hơi thở của ngài. Mỗi ngày qua, bạn tích lũy dũng lực...
không qua tuân phục mà qua sự dũng cảm. Người tuân phục là người đần độn, thiếu
thông minh, và tự biến mình thành kẻ lệ thuộc. Không minh sư nào muốn làm cho
bạn phải què quặt, nhưng ngài sẽ không cho bạn đôi nạng để nương tựa. Khi bạn
tìm đến minh sư, bạn đã có quá nhiều nạng. Ngài liệng bỏ chúng và giúp bạn tự
đứng lên bằng đôi chân của mình, và hướng bạn về thể tánh Chân Như chân thực
của bạn, giúp bạn là bạn mà không là ai khác. Minh sư không thiết lập khuôn
mẫu, không lời phát biểu tổng quát. Cá nhân sẽ biến chuyển với những con đường
pháp khác nhau.
Tuân phục là chính trị,
không tôn giáo. Linh mục yêu cầu tuân phục. Chính trị gia đòi hỏi tuân phục:
"Theo sau tôi, hãy tuân phục tôi! Đừng bao giờ đi ngược lại những lời răn
của tôi. Hãy sống chỉ trong giới hạn mà tôi đã đặt ra cho bạn. Không được vượt
qua nó." Họ tiêu hủy tâm thức bạn. Các đạo sư đã hành động như vậy qua
hằng thế hệ và huỷ diệt tất cả! Loài người không còn sống sót. Có người biến
mình thành tín đồ Hồi giáo. Có người là Sikh (1). Có người là Phật tử. Có người
là tín đồ Kỳ Na giáo (2). Có người là tín đồ Công giáo... nhưng con người chân
thực ở tại nơi nào? Đây là những danh tự bằng nhựa dẽo. Người tín ngưỡng ở nơi
nào đây?
Nanak (3) nơi nào? Bạn có
thể tìm thấy đạo Sikh, nhưng vị tổ khai sáng Nanak thì ở đâu rồi? Bạn có thể
thấy tín đồ Công giáo, nhưng Chúa Giê Su ở tại nơi nào? Bạn có thể tìm thấy
Phật tử, nhưng Đức Phật ở đâu đây? Có quá nhiều người mộ đạo. Bạn không thể tìm
thấy cả một người sùng đạo chân chánh. Số đông quần chúng, hỗn loạn quanh các
đền thờ, thiền viện, giáo đường, và tu viện, nhưng họ đều là kẻ nô lệ... Nô lệ
của những quá khứ chết. Minh sư giải thoát bạn từ quá khứ, giải phóng bạn từ ký
ức của bạn, mà không dạy bạn bất cứ điều gì khác. Ngài đề xuất khóa vô tu. Ngài
khai thị, "Hãy xả bỏ tất cả kiến thức mà con đã học qua. Hãy xả bỏ hết vì
mọi kiến thức chỉ là bụi bậm ô nhiễm. Hãy lau sạch toàn bộ bụi bám trên tấm
gương tâm của con. Khi chiếc gương đã trong suốt rồi, Thượng Đế sẽ phản chiếu.
Nếu gương tâm của con còn phảng phất nguồn kinh kệ, Thượng Đế sẽ không thể phản
chiếu."
Tín đồ Ấn giáo sẽ không
thấy được Thượng Đế. Làm sao tín đồ Ấn giáo thấy được Thượng Đế? Chỉ bằng biến
mình thành tín đồ Ấn giáo, họ đã vướng vào chướng ngại rồi. Làm sao tín đồ Hồi
giáo có thể thấy Thượng Đế? Chỉ bằng trở thành tín đồ Hồi giáo, ông đã tạo ra
bức tường ngăn cách giữa ông và Thượng Đế. Ít ra, khi bạn tìm đến Thượng Đế,
bạn không mang các nhãn hiệu và mọi phân biệt. Ít ra, mỗi khi bạn đến với
Thượng Đế, hãy khỏa thân, hãy trần trụi. Hãy đến như một con người, như một bản
thể thuần khiết, một chiếc gương sẵn sàng phản chiếu... dù bất kỳ hoàn cảnh
nào. Đừng mãi phóng chiếu lý tưởng. Tín đồ Ấn giáo truy tầm thánh thần Ấn giáo.
Tín đồ Công giáo tìm kiếm thánh thần Công giáo. Mỗi khi bạn tìm kiếm Thượng Đế,
bạn mang theo lý tưởng. Bất cứ ý tưởng nào bên trong cũng không cho phép bạn
chìm đắm trong Thiền (Dhyana) hoặc Đại định (Samadhi). Mọi lý tưởng đều nên
buông bỏ. Tâm trí phải kết thúc sáng tạo Thượng Đế theo hình ảnh mà nó muốn.
Khi bạn vắng mặt, Thượng Đế có mặt.
Minh sư giúp bạn không còn
hiện diện nữa. Sự hiện diện của ngài mỗi ngày qua là pháp vi diệu nhất dạy bạn
biến mình vắng mặt... Sự hiện hữu của Thượng Đế ở thế giới này là sự vô hiện
hữu của ngài. Ngài không hiện hữu qua sự hiện hữu, bằng cách vắng mặt. Bạn
không thể xác định là ngài đang có mặt tại đâu. Khi bạn xác định, ngài không
còn hiện diện. Ngài an trú cùng khắp chốn nhưng không an trú bất kỳ đâu. Bạn
không thể xác định đúng chỗ, và không thể nói, "Ngài đang an trú tại Bắc
phương, tại Nam phương, ở tu viện, trong giáo đường." Bạn không thể xác
định Thượng Đế. Nếu bạn xác định được thì nó sẽ là một cái gì khác mà không
phải Thượng Đế... một bức tượng, một bộ kinh, một truyền thống, một nền đạo đức
nhưng không phải là tôn giáo, không phải là Thượng Đế. Thượng Đế vô hình vô
tướng! Sự hiện hữu của ngài là không hiện hữu. Đó là lời dạy của một minh sư
dành cho bạn. Sự có mặt của người là sự vắng mặt thậm thâm vi diệu nhất.
Minh sư đã biến mất. Ngài
không còn nữa. Chỉ có sau sự thanh tịnh trống rỗng tuyệt đối trong ngài.
Nếu bạn xâm nhập minh sư,
bạn sẽ khám phá điều mà vị Thiên thần đã khám phá trong giai thoại trên. Vị sa
môn tĩnh tọa trong rừng soài đã thành Phật. Đức Phật không là danh tự thích
hợp, không liên hệ đến Cồ Đàm Tất Đạt Đa (Gautam Siddharta). Cồ Đàm Tất Đạt Đa
là một trong các chư Phật. Chúa Giê Su cũng là Phật. Mahavira, Krisna (4),
Nanak, Rabyia, Meera, và Mohammed đều là Phật.
Có một ngày, thiền sư vào
hoa viên. Một tu sĩ đang quét lá khô. Thiền sư hỏi tu sĩ, "Ngươi đang làm
gì vậy?" Người đệ tử đáp, "Con đang dọn dẹp." Thiền sư hỏi thêm
một câu lạ lùng, "Dọn dẹp? Sau Phật hay trước Phật?" Đức Phật đã tịch
diệt lâu đời... Hai mươi lăm thế kỷ trôi qua. Các thiền sư đều tận hưởng sự phi
lý. Thiền là cảm thụ sự phi lý. Nếu bạn bị chất vấn, chắc chắn bạn sẽ bối rối.
Nhưng người đệ tử này hiểu rõ thầy. Ông đã sống với ngài. Ông biết câu hỏi gì
mà thầy thường hỏi. Mỗi câu hỏi là một công án, mỗi câu hỏi là một ngụ ý...
càng lố bịch, càng hiệu quả, bởi bạn không thể trả lời qua tâm. Tâm sẽ bị chùng
xuống. "Con đang dọn dẹp." Minh sư chất vấn, "Hãy trả lời ta
ngay, trước Phật hay sau Phật?" Đệ tử cười, đáp, " Cả hai, bạch sư
phụ, trước và sau." Thiền sư đập ông một cái và nói, "Đúng rồi."
Ngài bỏ đi.
Một người làm vườn khác,
một đệ tử tưới cây trong vườn bối rối vô cùng. Ông là người mới đến. Ông hỏi vị
đệ tử, "Tôi không hiểu. Tôi không hiểu câu chuyện giữa ngài và sư phụ. Tôi
đã lắng nghe kỹ lưỡng. Câu hỏi của thầy thật kỳ lạ, câu trả lời của sư huynh
còn kỳ lạ hơn. Sư huynh nói, "Trước và sau Phật." nghĩa là gì?"
Và vị sư huynh đáp, " Sau Phật, bởi có nhiều chư Phật đã chứng ngộ trong
quá khứ. Trước Phật, bởi sẽ có nhiều Phật nữa xảy ra trong những kiếp vị lai.
Luôn là con đường Trung Đạo. Trong quá khứ đã có nhiều chư Phật. Trong tương
lai, sẽ có nhiều vị Phật ra đời. Tôi ở con đường giữa, dọn dẹp cho sạch để các
chư Phật có thể hiển thị. Tôi phải dọn dẹp sạch bụi bậm mà các chư Phật quá khứ
để lại, và chuẩn bị mảnh đất này cho nhiều chư Phật khác đến."
Minh sư đã hành động như
vậy... thật chính xác, thật đúng đắn... đứng ra chịu nhận mọi vô nhiễm từ tất
cả Phật quá khứ.
Chúng sinh ai cũng bám víu,
bám víu ngôn từ, huấn từ xưa, và ô nhiễm thế tục. Minh sư dọn sạch quá khứ từ
tâm bạn, từ tác động của quá khứ, và ngài dự bị chiếc gương Chân như của bạn
cho tương lai. Không chỉ các chư Phật xảy ra trong tương lai... có một ngày bạn
sẽ trở thành Phật. Chỉ là vấn đề thời gian, và nó tuỳ thuộc vào bạn. Nếu bạn
quyết định trở thành Phật trong khoảnh khắc này, không ai có thể ngăn chặn con
đường của bạn. Chỉ quyết định là muốn hay không muốn, hay sự cam kết muốn thành
Phật. Không có người chướng ngại. Bạn đang dính mắc quá khứ, không rời bỏ quá
khứ. Nếu không, bạn có thể tự do tự tại trong thế giới này. Trong chính khoảnh
khắc này, bạn có thể thành Phật.
Một bài kệ Thiền dạy rằng:
Tự mảnh đất này là Tịnh Độ
Tự bản thân này là Phật...
Mỗi thân thể là Tịnh Độ, và
mỗi thân đều có sẵn đền thờ trở thành Phật. Phật không phải danh tự đặc biệt
chỉ dành cho Phật Cồ Đàm. Các bậc giác ngộ, họ được gọi là Phật. Khi Đức Phật
giác ngộ, có người tìm đến ngài. Ông không tin ở mắt ông khi ông được chiêm
ngưỡng... một phong thái cao nhã, thoát tục và tuyệt mỹ như vậy! Ông vấn Phật,
"Ngài là ai? Ngài có phải là bậc thánh mới giáng phàm? Tôi chưa bao giờ
thấy ai có được vẽ đẹp tuyệt mỹ như vậy, vẽ đẹp của bên kia thế giới, cực kỳ
thoát tục." Và Đức Phật, "Không. Ta không phải là Thánh." Người
này lại hỏi, "Như vậy, ngài là ai? Nếu ngài không là Thánh nhân? Vậy ngài
là ai?" Đức Phật nhấn mạnh lần nữa, "Ta không phải là thánh
nhân." Người này đâm ra bối rối. Ông lại hỏi, "Vậy ngài là ai?"
Đức Phật trả lời thật thâm thúy, "Ta là Người tỉnh thức. Ta không là thánh
thần và không là thánh nhân... Ta là người tỉnh thức."
Phật tính siêu vượt hơn
thánh thần. Phật tính siêu việt hơn thánh nhân. Thánh nhân phải chống chọi với
tội lỗi, chưa trở về nhà, chưa ra trận, và vẫn chiến đấu. Thánh nhân không thể
thoải mái, không thể nghỉ ngơi trong ngày lễ hội. Hai mươi bốn tiếng đồng hồ,
họ phải luôn quan sát. Tất cả mọi vọng tưởng lẫn tham sân si đè nén bên trong
luôn sẵn sàng bùng nổ. Trong một khoảnh khắc yếu đuối nào đó, nó sẽ khống chế
họ. Dục, họ đè nén? Dục đang ngấm ngầm chờ đợi cơ hội thích hợp khi mà họ trở
nên thoải mái, không còn tranh đấu mãnh liệt nữa, nó sẽ lao mình vào họ với tất
cả mọi tham ái, giận dữ, ghanh tỵ, và chiếm hữu. Thánh nhân luôn sống trong
tình trạng rối loạn và không thể nào thoải mái. Làm sao một chiến sĩ có thể
thoải mái, khi lúc nào họ cũng phải cảnh giác kẻ thù luôn rình rập họ? Thánh
nhân của bạn lúc nào cũng căng thẳng, sợ hãi đủ mọi chuyện nhỏ nhặt... Họ sợ
hãi bởi họ biết là họ chỉ thoải mái một chút, họ sẽ thoải mái hơn, đè nén hết
một nửa thực thể của họ, và nửa thực thể kia sẵn sàng nổi loạn. Một nửa bản thể
đang nổi điên trong nội tâm họ. Họ sống cuộc đời gần như cuồng loạn, thiếu bình
an, một sự sống điên cuồng, trầm luân trong mộng dữ. Bất cứ những gì bạn đè nén
sẽ tìm cách trả thù lại bạn. Nó sẽ dấy khởi nhiều lần để có thể trả thù.
Đức Phật nói đúng khi ngài
trả lời, "Ta không phải là thánh nhân." Và Đức Phật tiếp, "Ta
không phải là thánh thần." Tại sao? Thánh thần luôn khát vọng lạc thú. Mục
tiêu tối thượng của thánh thần không phải là Thiên đường... ít ra không phải
tại Đông phương. Có hai loại tôn giáo: Các tôn giáo với mục tiêu Thiên đường...
Công giáo, Hồi giáo, Do thái giáo. Họ không lên vượt cao hơn Thiên đường. Thiên
đường là mục tiêu của họ, được sống trong trạng thái lạc thú vĩnh viễn. Đối
kháng địa ngục, vẫn là một phần lưỡng nguyên... Thiên đường và Địa ngục. Địa
ngục đầy đau khổ và Thiên đường đây lạc thú. Một sự không tưởng bởi bạn không
thể nào có thể phân biệt giữa lạc thú và đau khổ. Bạn không thể ngăn chia lạc
thú và đau khổ qua hai thế giới khác nhau. Thật không thể nào. Mỗi sự lạc thú
là hiện thân của sự mỗi đau khổ... Không thể nào phân chia chúng bởi chúng đồng
nhất. Bạn không thể ngăn cách thất bại từ thành công. Thất bại theo sau thành
công, như thung lũng và núi non. Bạn không thể xây núi non mà thiếu thung lũng,
và không thể xây thung lũng mà thiếu núi non. Chúng đồng nhất. Mỗi lạc thú đều
chứa mầm đau khổ, và mỗi đau khổ chứa mầm lạc thú. Thiên đường và Địa ngục đồng
là ảo vọng, không thể chia chúng ra làm hai.
Hãy suy nghĩ! Nếu Thiên
đường chỉ có thành công, thì sẽ thiếu lạc thú, vì không có người thất bại. Làm
sao có thể lạc thú được khi không có người thất bại? Khi bạn không thể thất
bại, làm sao bạn hạnh phúc khi bạn thành công? Lạc thú bắt nguồn từ thành công
qua khả năng bị thất bại. Nếu không có ai nghèo khó trên thiên đường, vậy không
một ai có thể giầu có. Lạc thú giầu có bắt nguồn từ mọi người chung quanh đều
khốn khổ, nghèo đói, và có nguy cơ là bạn cũng có thể đói khổ như họ nghèo khó
vào một ngày gần đây. Sự sợ hãi này cho bạn lạc thú. Nếu tất cả đều hạnh phúc
thì sẽ không có ai hạnh phúc được. Nếu chỉ có hạnh phúc, không sớm thì muộn,
bạn sẽ buồn chán. Nếu thiên đường của người được xem là thánh nhân của bạn thật
sự có mặt thì sẽ vô cùng buồn tẻ. Hãy tư duy đến các thánh nhân của bạn đang an
tọa trên thiên đường... Họ sống tại đó bao lâu rồi? Vẫn hạnh phúc như vậy?...
Họ không thể thay đổi chỉ vì muốn thay đổi. Họ không có quyền năng đó. Họ không
thể bước vào địa ngục. Nhất định họ đã từng khao khát được trở về mặt đất. Vì
lý do như vậy, có nhiều tạng kinh nói rằng: Thánh thần khao khát được làm
người. Có nhiều giai thoại kể rằng, thỉnh thoảng, có một vài thánh thần cải
trang để có thể đến thế giới này vì họ muốn thưởng thức hương vị làm người đáng
nhớ này.
Bạn có thể quan sát tội
nhân. Họ thân thiện, thành thật hơn những những công dân tốt. Bạn có thể tin
cậy một tên cướp nếu bạn cho ông một số tiền. Nếu ông mượn tiền bạn, bạn có thể
tin cậy kẻ buôn lậu, nhưng không thể tin tưởng một chính trị gia. Một tên buôn
lậu có thể giữ lời hứa, nhưng chính khách thì không. Không ai hoàn toàn là tội
phạm. Làm sao bạn có thể đày một người vào địa ngục, ngoại trừ ông hoàn toàn
tội lỗi? Con người là sự tổng hợp giữa thiện và ác, tốt và xấu. Không thể có
một thánh nhân hoàn toàn. Không thể nào. Sự khác nhau giữa thánh nhân và kẻ tội
lỗi là gì? Rất đơn giản. Kẻ tội lỗi đè nén đức tánh thánh thiện và thánh nhân đè
nén đức tánh tội lỗi. Cho nên, mới có nhiều tội nhân muốn thành thánh nhân, và
các thánh nhân lại muốn làm người tội lỗi. Nếu bạn thấy được các giấc mơ của
thánh nhân, bạn sẽ vô cùng bối rối. Giấc mơ của họ rất dục, rất trần tục. Nếu
bạn bước vào mộng của người tội nhân, bạn sẽ kinh ngạc... trong giấc mơ, họ mơ
tưởng đến việc xả bỏ thế gian này, được tham thiền, được tu hành, và thành
Phật. Tội nhân thường mơ mộng đẹp. Mộng là sự thay thế. Mọi hoạt động của bạn
bạn trong ngày, không làm trong ngày sẽ hiển hiện trong đêm. Cuộc sống cần có
sự quân bình. Cho nên, các thánh nhân thường sợ ngủ say. Đức Phật dạy, "Ta
không phải là thánh nhân. Ta không phải là tội nhân. Ta không phải là thánh
thần." Ngài là ai? Ngài đáp, "Ta là người tỉnh thức. Ta là sự tỉnh
thức!" Đây là định nghĩa của Đức Phật. Bạn học từ một minh sư, không thể
học bằng cách khác, không thể dạy dỗ bằng con đường khác, qua sự tin cậy, yêu
thương, qua sự hiện diện.
Minh sư sẽ không ra lệnh
bạn phải làm điều gì bạn không muốn. Sự có mặt của ngài hiện thân cho mệnh lệnh
rồi. Hiện thân của ngài tạo nên sự tuân phục vi tế, một kỷ luật vi tế... không
qua cưỡng ép, không qua quản trị, hoặc lung lạc. Ngài không phải là người lung
lạc, mà vô cùng vắng lặng. Bạn không bao giờ đoán được bạn sẽ học hỏi những gì
nơi ngài... Bạn không thể đánh dấu khi nào bạn tôn kính ngài, và khi nào có
những kinh nghiệm dấy khởi trong bạn. Thiền dạy, "Thiền tìm kiếm mắt kiếng
đã nằm trên mũi của bạn." Chuyện này xảy ra khi có ai vội vã... Họ phải
chạy đến trạm xe lửa hoặc phải làm cái gì đó. Họ cuống cuồng đi tìm kiếm mắt
kiếng. Thì họ nhớ là mắt kiếng còn nằm trên mũi. Vì quá hối hả nên họ quên mất.
Thiền dạy. "Phật tánh không ở nơi nào xa xôi. Bạn đang ngồi trên nó. Bạn
là nó!" Cho nên, không cần phải tìm Phật tánh ở đâu khác, chỉ cần chút
cảnh giác bạn là ai. Đã sẵn có nơi bạn rồi. Không có gì phải thành tựu. Không
có gì để tu tập! Chỉ một điều duy nhất, "Hãy cảnh giác bạn là ai."
Thiền dạy không qua văn tự, không qua mục tiêu, mà là Trực Chỉ Chơn Tâm, chỉ
thẳng tâm bạn.
Có người tìm đến một thiền
sư vấn, "Tôi muốn thành Phật." Thiền sư tát ông một bạt tai thật
mạnh. Người này hốt hoảng, bước ra ngoài, hỏi môn đồ cố cựu. "Ngài là loại
người gì vậy? Tôi chỉ hỏi có một câu hỏi đơn giản mà ngài nổi giận rồi. Ông tát
tôi thật mạnh! Má của tôi còn bị nóng bỏng nè. Có gì sai khi tôi muốn thành
Phật? Thiền sư này thật quá tàn ác! Đệ tử này cười lớn đáp, " Ông không
hiểu lòng từ bi của sư phụ tôi. Vì lòng từ bi mà ngài đã tát ông một cái ông
thật mạnh. Ngài đã quá già, chín mươi tuổi. Hãy thông cảm đến bàn tay của ngài,
còn nóng bỏng hơn má của ông nữa! Ông còn trẻ. Đồ ngốc! Hãy trở lại xin lỗi
ngài đi!" Người này hỏi, "Ngài gởi gấm gì cho tôi vậy?" Môn đồ
này đáp, "Thông điệp này rất đơn giản. Nếu Đức Phật đến hỏi làm sao ngài
thành Phật, thì có gì để thành? Ông đánh ngài vì muốn giúp ngài nhận thức ngài
chính là nó." Nếu hoa hồng muốn trở thành hoa hồng, nó sẽ phát điên vì nó
đã là hoa hồng rồi. Có lẽ bạn đã quên mất bạn là ai. Thiền dạy là bạn luôn
trong trạng thái ngủ, quên mất bạn là ai. Không có cần phải thành tựu. Chỉ sự
tự niệm. Đó là điều mà Nanak gọi là Surati. Kibir gọi là Surati... Tự niệm! Bạn
chỉ cần nhớ bạn là ai. Thiền không dạy bằng văn tự, bằng kinh điển, bằng lý
thuyết, nhưng bằng sự trực chỉ, bằng sự cam kết bạn sẽ có được một tâm thức mới
lạ hơn. Hãy nghe kỹ giai thoại này, bạn sẽ hiểu thiền cho bối cảnh ra sao.
Thiền thuộc tâm lý. Vấn đề là ở tâm lý. Bạn phải quên đi, không phải bạn tan
biến nơi nào đó mà chỉ ngủ quên. Thiền là sự báo động, đánh vào trái tim bạn,
để bạn có thể tỉnh giấc. Hãy lắng nghe giai thoại tuyệt diệu này...
Có một thanh niên trẻ tuổi,
đã chịu đựng quá nhiều nỗi thất vọng cay đắng của cuộc đời, tìm đến một thiền
viện xa xôi ở rừng sâu núi thẳm, thưa với vị thiền sư, "Con muốn quên hết
bao ảo tưởng của cuộc đời. Con muốn đạt giác ngộ, giải phóng con ra khỏi mọi
nổi đau khổ bi thương trong tâm, nhưng con không đủ kiên nhẫn tu tập lâu dài,
thiền định nhiều năm, hoặc chịu đựng khổ hạnh. Vì con sẽ bị chán nản, sẽ sớm bị
trôi về thế tục lần nữa. Có con đường pháp nào ngắn ngủi dành cho loại người
như con không?" "Có," Thiền sư đáp, "Nếu ngươi thật sự
quyết tâm. Hãy cho ta biết, ngươi đã học hỏi những gì rồi?" Anh thưa,
" Gia đình của con giầu có nên con khỏi phải làm việc. Con chỉ hứng thú
với bàn cờ Chess, và đã phí phạm rất nhiều thời gian để chơi cờ." Thiền sư
suy nghĩ một chút rồi ra lệnh thị giả, "Gọi một tăng sĩ lên đây cho ta.
Bảo hắn mang theo bàn cờ, và kéo thêm nhiều người đến xem." Người thị giả
nói, "Bạch thầy, vị thầy này không biết chơi cờ." Thiền sư đáp,
"Con đừng lo. Gọi nó lên đây." Vị tu sĩ đến với bàn cờ. Thiền sư sắp
đặt các tăng sĩ ngồi chung với nhau. Ngài ra lệnh đem cho ngài một thanh gươm,
và giơ lên, "Các con..." Ngài nói, "Con đã từng tuyên thệ sẽ
luôn tuân phục ta vì ta là minh sư của con. Bây giờ, ta yêu cầu con. Con phải
chơi một bàn cờ với vị thí chủ này. Nếu con thua, ta sẽ chặt đầu con
ngay." Lưỡi gươm trần trụi nằm trong tay thiền sư. Ngài đứng ngay bên
cạnh. "Ta hứa với con nếu con chết dưới tay ta, con sẽ được lên Thiên đường.
Nếu con thắng, ta sẽ chặt đầu vị thí chủ này. Người thanh niên này dành suốt
cuộc đời cho việc chơi cờ. Nếu hắn có bị thua, hắn cũng xứng đáng bị chặt
đầu." Họ nhìn vẻ mặt của thiền sư, và hiểu rằng ngài quả có ý như vậy.
Ngài sẽ chặt đầu người nào thua cuộc.
Họ bắt đầu nhập cuộc. Với
bước cờ vừa mới mở ra, người thanh niên trẻ tuổi đã cảm nhận được những giọt mồ
hôi tuôn xuống chân khi anh chơi cuộc cờ bằng hết cuộc đời của chính mình. Bàn
cờ là toàn bộ thế giới của anh trong lúc này. Anh đặt hết tâm tư vào nó. Lúc
đầu tiên, anh đã đi những nước cờ sai, nhưng vị tu sĩ đi một nước cờ còn thấp
hơn, nên anh chụp lấy cơ hội để tấn công. Các vị trí địch thủ hoàn toàn bị anh
làm cho phải sụp đổ. Anh tìm biến đổi ở người tu sĩ này. Anh thấy được một
khuôn mặt thông minh, chân thật, mòn mỏi bởi những tháng ngày tu hành khổ
hạnh.Vị tu sĩ trẻ tuổi này là một hành khất... một Bhikhu... Đôi mắt ông thật
thanh tịnh, và trầm tĩnh. không một chút giao động dù ông đang kề cận với tử
thần. Ông chơi cờ qua yêu cầu của minh sư và hoàn toàn tuân phục. Nếu Thiên
đường dù không được hứa, ông vẫn tuân theo. Ông chơi cờ trong sự trầm tĩnh và
bình lặng. Đôi mắt của ông tuyệt đối tĩnh lặng và vô cùng thông minh... Người
thanh niên trẻ tuổi này đang thắng cuộc! Những bước cờ của vị tu sĩ mỗi lúc mỗi
sai lầm hơn! Người thanh niên quan sát vị tu sĩ này... Sự cao nhã lẫn khổ hạnh,
vẽ đẹp thoát tục, tĩnh lặng và thông minh. Anh nghĩ đến cuộc đời vô dụng của
mình, cảm nhận đợt sóng từ bi tràn ngập lòng anh. Cuối cùng anh quyết định, "Nếu
ta để vị tu sĩ trẻ tuổi này chết thật là uổng phí. Nếu ta chết đi, trái đất sẽ
không bị mất gì hết vì ta là người vô dụng, đã phí phạm cả cuộc đời. Ta đã
không còn gì cả. Vị tu sĩ này đã tu tập, kỷ luật và đã sống một cuộc đời khổ
hạnh dành cho tham thiền và cầu nguyện. Nếu ông bị giết, đó là một tổn thất
lớn." Sự từ bi lớn lao tràn ngập tâm hồn anh. Anh cốt ý đi sai nước cờ,
thêm một nước cờ sai lầm nữa, phá hỏng mọi vị trí của anh, làm cho anh không
còn có thể phòng thủ được nữa. Trong nước cờ sinh tử đó, bỗng nhiên vị Thiền sư
chồm tới xóa bàn cờ. Cả hai đấu thủ đều kinh ngạc, "Không có kẻ chiến
thắng và không có người chiến bại!" Thiền sư chậm rãi nói, "Không có
một ai phải đổ máu tại đây. Chỉ có hai vấn đề." Thiền sư quay lại người
thanh niên trẻ
tuổi này, "Ngươi đã
học được cách tập trung và sự từ bi. Ngày hôm nay, ngươi đã học cả hai điều
này. Ngươi đã đặt hết tâm tư vào cuộc cờ, nhưng trong sự tập trung đó, ngươi đã
nẩy lòng từ bi, sẵn lòng hy sinh mạng sống của ngươi cho người khác. Hãy tạm trú
tại đây một vài tháng, và theo đuổi sự tu tập của chúng ta với một tinh thần
như vậy. Sự chứng ngộ sẽ chắc chắn."
Anh ở lại, và đã giác ngộ.
Một giai thoại vô cùng
tuyệt diệu. Vị thiền sư đã tạo ra một môi trường và chỉ rõ cho anh thấy toàn bộ
con đường pháp, cho anh thấy những gì có thể thấy được! Chỉ có hai điều...
thiền định và từ bi. Thiền có nghĩa là hoàn toàn tập trung trong một cái gì đó,
trọn vẹn lạc mất trong nó. Nếu bạn khiêu vũ, chỉ có sự khiêu vũ là tồn tại, và
người khiêu vũ biến mất, đó chính là thiền, bất cứ là những hành động gì. Thiền
không đối lập với hành động. Thiền đòi hỏi chỉ một điều: Hoàn toàn bị thu hút
trong nó, bất cứ là điều gì.
Nếu bạn là đạo chích, bạn
sẽ ăn trộm. Khi ăn trộm, nếu bạn hoàn toàn đặt hết chú tâm của bạn vào việc ăn
trộm thì đó chính là thiền. Dù bạn là ai, bạn làm gì, không quan trọng! Đối với
Thiền, tất cả mọi vấn đề đều được tập trung một cách trọn vẹn, mất hút, và say
đắm trong nó, đến mức độ bạn không còn cách biệt nữa. Đây là nguyên tắc nền
tảng của... Thiền. Sau đó là sự không phóng tự nhiên, một sản phẩm phụ tự
nhiên... Chính là lòng từ bi. Từ bi không thể thực tập. Nó đến qua cái bóng của
thiền. Toàn diện pháp của Phật là vậy. Vị thiền sư này, danh tự của ngài, chúng
ta không được biết, nhất định ngài là một Thiền sư lớn . Qua bàn cờ, ngài diễn
đạt pháp Phật toàn diện, tất cả mọi nguyên tắc cơ bản. Chỉ cần bao nhiêu đó
thôi, không cần gì hơn nữa, đã quá đủ cho toàn bộ hành trình của bạn. Ý nghĩa
và kết cuộc... tất cả đều được tóm gọn trong bối cảnh nhỏ bé này. Người thanh
niên trẻ tuổi đã biết kinh nghiệm gì đang xảy ra. Anh đã nếm được hương vị của
nó. Nó đã xảy ra rồi, không còn là một lý thuyết. Nó đã là một kinh nghiệm. Anh
đang chứng nghiệm nó xảy ra. Anh chưa bao giờ nghĩ đến một người nào trong cuộc
đời anh, không bao giờ có một thoáng suy tưởng về lòng nhân ái. Lòng từ bi là
một cái gì đó tuyệt đối bất khả tri, xa lạ, nhưng đã xảy ra trong tâm anh. Cuộc
đời của anh đang bị đe dọa. Lúc đầu, anh đã sợ hãi, và anh đã đổ mồ hôi. Nhất
định, anh đã vô cùng hoảng sợ lúc anh bắt đầu cuộc chơi. Bởi sự kinh sợ đó mà
anh đã đi những bước cờ sai lầm. Không phải do ngẫu nhiên, vị tu sĩ đã thắng
cuộc ở bước đầu cuộc cờ. Ông không có khả năng để thắng cuộc. Nhất định phải vì
người thanh niên trẻ tuổi đó kinh sợ mà vị tu sĩ đã thắng cuộc, nhưng rồi anh
đã trầm tĩnh lại. Sau đó, anh đi những bước cờ tuyệt diệu. Vị tu sĩ bắt đầu
thua cuộc. Giây phút kinh người đó, thanh niên chắc chắn rằng, "Ta sẽ
thắng. Chỉ một bước cờ nữa thôi, và cuộc cờ sẽ kết thúc. Vị tu sĩ này xem như đã
cầm chắc cái chết." Trong khoảnh khắc đó, tự nhiên, anh nhìn khuôn mặt của
người tu sĩ đáng thương này. Ông không làm điều gì sai. Tại sao ông phải chịu
chết? Và trong giây phút đó, anh thấy được tính chất thanh tịnh, một phong thái
đặc biệt, sự tự tại, vô tư, và bình an, mặc dù vị tăng sĩ này đang đối diện với
sự chết... và anh lại hoảng sợ. Có một cảm xúc gì đó nẩy sinh trong trái tim
của anh, rung động tâm tư anh, một bản nhạc mới sáng tác, một sự hiểu biết sâu
sắc. Vì sự hiểu biết sâu sắc này, anh sẵn sàng đánh đổi cuộc đời của anh cho
người tu sĩ vốn không quan hệ đến anh. Chuyện gì đã xảy ra? Phép lạ đến như thế
nào? Tại sao?
Phép lạ xảy ra xuyên qua
căn bản của khoa học, một nền tảng thiết yếu. Anh đặt hết trọng tâm vào bàn cờ,
hoàn toàn bị thu hút và lạc trong nó. Ngã của anh biến mất. Thiền là vậy. Sự
chấm dứt của ngã, một bản nhạc, thuật cung tiển. đô vật, có lẽ là bất cứ điều
gì. Hãy làm bất cứ những gì bạn muốn làm, tạo ra luồng năng lượng thanh tịnh
quanh nó. Nếu bạn là người nội trợ, nấu ăn có thể là thiền. Nếu bạn là người
giữ tiệm, các thân chủ của bạn sẽ là thiền. Đó là tại sao tôi không bảo hành
giả của tôi xả ly thế giới. Hãy hoán chuyển thế giới... Tại sao phải xả ly nó?
Hãy mang thiền vào trần thế. Bất kỳ bạn ở nơi nào, hãy khởi sự sống với một tâm
thức khác huyền diệu. Bạn sẽ thấy, mỗi ngày qua, lòng nhân ái phát sinh trong
bạn. Khi từ bi phát sanh, nó bắt nguồn từ đâu? Nó phát xuất từ nổi đam mê của
bạn. "Từ bi" là một từ ngữ tuyệt mỹ, sáng tạo từ hai chữ "đam
mê." Từ bi tích lũy năng lượng qua đam mê. Khi chiếc cầu Thiền được sáng
lập, sự đam mê hiện hành qua bóng từ bi. Tất cả những gì bạn tranh đấu, không
cần phải tranh đấu... nó có thể chuyển hoá. Tất cả những gì bạn cho là sai lầm,
nó không hề sai lầm! Nó chỉ cần chiếc cầu để hoán chuyển. Thượng Đế không bao
giờ đem đến sai lầm cho bất kỳ một chúng sinh nào. Làm sao ngài có thể? Ngài
cho những gì đúng.
Trước kia, tôi có một khu
hoa viên... Người làm vườn, hoàn toàn như bị lôi cuốn hoàn thành công việc của
ông. Tôi chọn ông chỉ vì ông rất là trầm tĩnh trong mọi công việc của ông. Ông
không nhìn thấy ngày, không nhìn thấy đêm. Thậm chí, lúc nửa đêm, tôi vẫn thấy
ông trồng cây. Ông không được trả tiền hậu hĩ lắm, nhưng ông luôn quay quần bên
cạnh cây cối của ông. Ông có lòng nhân ái rất lớn. Chỉ công việc của ông đã
hoàn toàn lôi cuốn ông rồi. Lòng bác ái phát sanh. Ông không có sự sống nào
khác. Toàn bộ thế giới của ông chỉ có trồng cây. Cây cối là loại người duy nhất
mà ông bè bạn. Thậm chí, cỏ dại ông cũng không ném bó đi. Ông sẽ nhổ cỏ...
nhưng rất từ tốn, rất nhã nhặn. Chúng cũng là cây cối. Ông sẽ nhổ cỏ dại chung
quanh bụi hồng, bên dưới, gần dưới gốc của những bụi hồng. Tôi hỏi ông,
"Ông làm gì vậy?" Ông đáp, "Cỏ dại chứa nhiều năng lượng lắm.
Không cần phải ném bỏ chúng. Chúng cũng là người đó. Chỉ cần nhổ đi, nếu không
các hoa hồng của tôi sẽ bị hư hết. Tôi sẽ nhổ chúng, nhưng tôi sẽ đối xử chúng
một cách nhã nhặn, từ hòa. Đây là nghĩa trang của chúng. Tôi đặt chúng dưới gốc
bụi hồng. Chúng sẽ biến thể thành hoa hồng, trở thành phân bón. Tôi chuyển hoá
chúng mà không tiêu diệt chúng."
Đó là nghệ thuật. Đó là kỹ
xão. Đó là Thiền. Thiền không nói với bạn, "Hãy tranh đấu với dục, với đam
mê và dục vọng!" Thiền dạy, "Không cần tranh đấu, hãy bắt ngang chiếc
cầu." Dục vọng sẽ biến thành tình thương. Đam mê biến thành Từ bi. Tự thân
nó là sự khát vọng được khai phóng từ nhiều đối tượng, trở thành vô sân.
Tự mảnh đất này là Tịnh Độ
Tự bản thân này là Phật....
Thiền không giải quyết tất
cả mọi vấn đề. Thiền phân hủy chúng...
Có một triết gia lớn ở Tây
phương, Ludwig Wittgenstein (5), được hỏi ông sẽ làm gì với triết lý. Đây là
câu trả lời của ông, "Tôi không giải quyết vấn đề. Tôi tiêu hủy
chúng." Trong ông đậm chất Thiền, là một triết gia Tây phươngduy nhất của
thời hiện đại đậm chất thiền. Có lần, ông cũng được hỏi, "Mục tiêu của ông
trong triết lý là gì?" Ông đáp, "Chỉ cho con ruồi bay ra khỏi
lọ." Thiền là vậy. Chỉ cách con ruồi cách bay ra khỏi cái lọ." Con
đường tại đó. Bạn đã từng kinh nghiệm những sự kiện này. Có lúc, con bướm bay
vào phòng. Nó biết nó bay vào bằng cửa trước. Nó biết lối ra, và vẫn cánh cửa
cũ đó, nó sẽ bay ra. Nhưng sau đó, nó lại vòng vòng gần cửa sổ, vật lộn với tấm
kính. Nó càng vật lộn, càng nhận thức rằng cửa sổ đóng kín, nó hoảng sợ. Con
bướm càng hoảng sợ, càng vô thức, càng sợ hãi cái chết, và nó sợ hãi nó sẽ bị
giam cầm mãi trong phòng. Nó đánh mọi ý thức! Trong tình trạng vô thức đó, nó
chống chọi mãnh liệt hơn, thậm chí, cả với các vách tường, và cánh cửa lại nằm
ngay đó! Nó ngầm biết như vậy. Làm sao nó có thể quên? Như là một phép lạ. Nó
có thể vào bằng cánh cửa, tại sao nó lại không thể bay ra bằng cánh cửa đó?
Vẫn cánh cửa đó mang bạn
vào thế gian này sẽ giúp mang bạn ra khỏi thế gian. Hãy nhớ rằng, vẫn cánh cửa
đó! Một bên ghi chú "Cửa vào", một bên ghi chú, "Lối ra".
Vẫn cánh cửa đó. Hai mặt của một cánh cửa. Sự si mê lầm lạc mang bạn vào thế
gian, và chính sự đam mê lầm lạc này sẽ hướng dẫn bạn thoát khỏi thế gian. Sở
cầu mang bạn vào thế gian, sở cầu sẽ hướng dẫn bạn thoát ly thế gian. Tham ái
mang bạn vào trần thế, tham ái sẽ hướng dẫn bạn thoát ly trần thế. Không bao
giờ tranh đấu! Tầng dưới chẳng những là cửa vào mà cũng là lối ra. Có một vấn
đề cần nên hiểu. Hãy suy nghiệm thật sâu trong trái tim bạn. Đừng bao giờ chống
chọi, hay xung đột! Nếu không, bạn sẽ đau khổ, bạn sẽ càng đau đớn nhiều hơn.
Đó là kinh nghiệm đã xảy ra với bạn. Con người thống khổ như loài bướm. Hãy
lắng nghe câu chuyện thiền này:
Thiền sư Thần Tán (Shen
Tsan) chứng ngộ qua Bách Trượng. Sau đó, ngài trở về thiền viện, nơi mà ngài
được điểm đạo bởi "Vị Thầy đầu tiên.", vị tăng sĩ đã nuôi dưỡng ngài
nên người, và lúc đó thì ông đã quá già. Nên nhớ kỹ: Ông chỉ là một vị thầy,
không phải là một minh sư. Cho nên, Thần Tán không đạt được giải thoát qua ông.
Ngài phải tìm đến một minh sư khác như Bách Trượng. Khi ngài chứng được quả vị
giải thoát, ngài trở về thầy cũ của ngài. Thầy là một vị trụ trì đầy lòng từ
bi, một con người nhân ái. Thầy đã nuôi dưỡng ngài từ thưở còn ấu thơ. Ông gần
như là một người cha. Có một ngày, Thần Tán giúp đỡ lão sư này tắm. Lúc tắm gội
lưng của lão sư, ngài nói với ông, "Điện Phật đẹp mà không thánh."
Lão sư quay lại ngạc nhiên nhìn thì Thần Tán tiếp, "Tuy Phật không thánh
nhưng vẫn phóng quang." Lão sư hơi có một chút xấu hổ, nhưng ngài không
nói lời nào. Sự kiện này quá mới mẻ. "Đệ tử của ta đã khác xưa từ ngày nó
trở về. Phẩm chất của nó đã thay đổi. Đôi lúc, nó bình phẩm một vài lời vừa
tràn đầy ý nghĩa, lại vừa vô nghĩa. Có lẽ nó đã học được ở một nơi nào đó. Có
lẽ nó đã đạt đến một sự hiểu biết sâu sắc gì đó, một sự Ngộ nào đó." Lão
sư quan sát và chờ đợi. Đến một ngày khác, khi lão sư đang đọc kinh bên cửa sổ
giấy, một con ong vùng vẫy tìm lối ra nhưng không được, Thần Tán, thấy vậy,
liền nói. "Thế giới rộng lớn ngươi có thể bay ra một cách dễ dàng. Tại sao
ngươi lại vô minh chúi đầu vào đống giấy mục nát?" Điều này tràn đầy ý
nghĩa. Nó bao hàm hai ý nghĩa. Lão sư đang xem tập kinh cũ kỹ, và con ong đang
tìm cách bay ra khỏi cửa sổ bằng giấy... Tại Nhật, họ làm màn bằng giấy. Thần Tán
tiếp, và ngài ngâm một bài kệ.
Cửa không chẳng chịu ra
Quá ngu chui cửa sổ Giấy cũ
trăm năm rồi Ngày nào thoát ra được...
Lão sư đã gần trăm tuổi.
Như vậy thì đã quá già. Nghe câu bình phẩm này, lão sư liền đặt kinh xuống và
hỏi Thần Tán, "Có nhiều lần, con đã bình phẩm nhiều lời lạ thường. Từ ai
mà con đã đạt ngộ khi con xa nhà?" Thần Tán trả lời, "Con đã đắc ngộ
qua sự truyền dạy của Thiền sư Bách Trượng (6). Bây giờ con trở về đây để đền
đáp công ơn dưỡng dục." Lão sư biết ngài có sở ngộ đặc biệt liền qua ngày
hôm sau đánh trống hội chúng hội lại, mời Thần Tán lên tòa thuyết pháp. Thần
Tán an tọa trên tọa cụ, và theo truyền thống của Bách Trượng, ngài trích dẫn
tám câu kệ như sau.
Tâm tánh vô nhiễm Bổn tự
viên thành Đản ly vọng duyên Tức như chư Phật...
Sau khi nghe những lời này,
mục kích đệ tử của ngài chiếu sáng, cảm nhận lần đầu tiên ông là ai, lão sư
liền đụng vào chân của môn đồ của ngài. Sau đó, ngài phủ phục lạy dưới chân môn
đồ của ngài, ngài ngộ đạo, đạt được trí huệ sáng tỏ. Vâng, cánh cửa lúc nào cũng
mở rộng. Thiền không dạy bạn bất cứ điều gì. Nó chỉ đơn thuần cho bạn biết rằng
cánh cửa đang mở rộng. Bạn đã đi vào bằng cánh cửa đó, và bạn quá vô minh khi
mãi tìm cửa ra khác. Có người tìm tôi hỏi... nhất là người Ấn độ, "Làm sao
chúng con có thể ra khỏi thế giới luân hồi (Samsara) này?" Tôi hỏi họ,
"Các bạn đã vào bằng lối nào? Hãy trả lời cho tôi trước đã." Ngoại
trừ, bạn biết bạn vào thế giới này bằng lối nào, nếu không bạn khó mà tìm được
cửa ra... bởi cửa vào chính là cửa ra. Thiền để chấp nhận vạn vật nhân sinh như
thực tướng của nó, với sự khác nhau thật là thâm thúy! Thiền để mặc vạn vật
sống theo tự tánh, không chú ý thay đổi, mà chỉ thay đổi cách nhìn của bạn đối
với sự vật. Lần đầu tiên, chúng ta nhìn sự vật đúng như thực tướng của chúng, không
chút thay đổi... Căn phòng vẫn vậy. Cửa sổ vẫn bọc giấy, vẫn... mở rộng. Khi
nào con ong ý thức là cửa luôn mở rộng, không cần cố gắng, phấn đấu và vùng
vẫy.
Thiền dạy: "Hãy tự
tại. Tất cả đã sẵn sàng. Tất cả đều đã sẵn sàng từ lúc khởi nguyên. Không có gì
bị đánh mất..." Ngoại trừ một thứ: Bạn không nhìn xung quanh. Cơn sân hận
của bạn có thể hoán chuyển thành một tình thương bao la. Tham ái có thể san sẽ.
Tánh chiếm hữu sẽ xả bỏ. Thiền không phê phán. Thiền dạy là hãy tìm một minh sư
tại thế, thọ đạo nơi ngài qua sự có mặt của ngài. Hãy thinh lặng bên ngài...
Cửa của ngài rộng mở. Cửa của bạn cũng rộng mở. Sự khác biệt là: Ngài biết cửa
ngài rộng mở, bạn không biết cửa bạn đang mở rộng. Hãy quán chiếu qua ngài...
Cánh cửa của ngài, sự rộng mở của ngài, không gian nội tại của ngài... Rồi một
ngày, bỗng nhiên nhận thức nẩy sinh trong bạn, "Cánh cửa của tôi mở rộng
và lúc nào cũng mở rộng!" Thiền dạy, "Không có gì giấu kín từ thuở
khởi nguyên!"
Chuyện gì xảy ra khi bạn
trong sự hiện diện của ngài:
Vốc nước trong tay ánh
trăng chiếu
Kết hoa dâng lên áo ướp
hương...
Khi những cánh hoa được
dâng lên, hương hoa dâng lên áo ướp hương... Mỗi khi bạn quẩn quanh bên đấng
giác ngộ, có luồng hương giác ngộ đó ướt đẫm tăng bào của bạn, một hương thơm
gì đó như hương hoa của ngài được ban phát cho bạn. Đây là nhịp đập trái tim,
từ trường, sự chấn động... nhưng bạn cần phải có đôi mắt.
Thiên thần này thấy được
khu rừng rực sáng, chiếu rọi hào quang bên dưới ông. Nếu bạn bay ngang khu rừng
nhỏ đó, có lẽ bạn sẽ không thấy, bởi tia sáng đó cần sự rộng mở trong bạn. Vị
thiên thần nghe Pranava... âm thanh không lời... Omkar... Toàn khu rừng nhỏ
đồng liên ca, hân hoan xưng tụng ở một hiện tượng kỳ diệu. "Có một hiện
tượng vô cùng vi diệu đang xảy ra... Muôn cây xanh nở hoa dù đang sái
mùa!" Ông có thể thấy, nhưng có lẽ dù bạn tuy có đi ngang qua, nhưng bạn
không ý thức được... Nếu muốn ý thức những hiện tượng kỳ diệu như vậy, cần phải
có sự tin cậy vững chãi. Để nghe và để thấy những hiện tượng vi diệu như vậy,
bạn phải buông bỏ hết mọi rác rến trong đầu bạn. Cảm nhận của tôi là mỗi người
đang có mặt tại đây, có lẽ đã nhiều lần đi ngang qua những khu rừng nhỏ như
vậy... đôi lúc là một vị Phật, một Mansoor, một Ali, và có thể đôi lúc là
Ramakrisna, một Raman, Mahavira, hay là một Zarathustra. Bạn đã đi qua những
khu rừng như vậy rồi. Không thể nào mà bạn chưa từng đi ngang qua khu rừng rực
sáng như vậy được... Nhất định bạn đã thấy qua rồi... nhưng bạn lại đánh mất cơ
hội. Xin đừng làm lỡ cơ hội như vậy nữa!
Gurupurnima (7) là ngày lễ
của mọi chư Phật, các đấng Giác ngộ. Qua sự hồi tưởng của họ, họ sẽ tỉnh thức
hơn. Khu rừng đang trước mặt bạn. Bạn thấy được ánh minh quang rực rỡ của nó.
Nó đang tồn tại! Bạn có thể nghe tiếng nhạc trời đang vang động, thấm nhuần
trong hương hoa giác ngộ của tôi. Tuỳ thuộc vào bạn... là bạn có sẵn sàng, và
muốn quanh tôi bao lâu? Bạn có thể nghe lời pháp của tôi, nhưng nếu vậy, bạn sẽ
lỡ đi cơ hội nghe được những thông điệp chân chính. Bạn đến đây mang theo bao
sự vô lý, bao sự biện luận, không đủ khả năng lắng nghe pháp tôi đang chuyên
chở. Bạn đến đây với biểu tượng của tín đồ Hồi giáo, tín đồ Ấn giáo, tín đồ Kỳ
Na Giáo. Bạn lỡ cơ hội với tôi. Bạn phải chịu trách nhiệm, không ai khác. Hãy
cố gắng hiểu rằng trách nhiệm này là ở chính bạn. Bạn đã lạc trong bóng tối đã
quá lâu rồi. Khi ánh sáng chờ đợi bạn, đừng bỏ lỡ cơ hội, hãy lao mình vào
ngay...
Lời phát biểu rất nổi tiếng
của Jalluddin Rumi(8)..
Ta chết như khoáng vật, và
mọc thành cây cối.
Ta chết như loài cỏ cây và
trở thành động vật.
Ta chết như loài vật và trở
thành con người!
Đó là sự sợ hãi khi bạn
quẩn quanh bên minh sư... Sợ hãi cái chết. Hãy lắng nghe lời phát biểu của
Rumi. Gurupurnima là ngày của tử thần và phục sinh, không phải là ngày bình
thường. Đây là một biểu tượng. Nếu bạn tìm tôi, bạn đến bằng một con đường: Nếu
bạn đến để chết trong tôi, bạn sẽ không còn nhỏ bé hơn nhưng vĩ đại hơn. Bạn sẽ
thăng hoa hơn trong sự vô tận, không bị mất gì hết và sẽ được tất cả. Sự chết
trong minh sư là để bồi dưỡng người đó trở thành đồ đệ. Không phải là mối quan
hệ tầm thường, mà là một mối quan hệ phi thường nhất trần thế. Tất cả mối quan
hệ khác đều bình thường và thuộc về thế gian. Chỉ có mối quan hệ này không
thuộc trần thế và sẽ giúp bạn thăng hoa, là chiếc cầu vàng mang bạn từ hữu thể
đến vô thể, từ vật thể đến chốn thiêng liêng, từ nơi chốn bất khả tri đến nơi
chốn bất khả tư nghì, từ sinh đến vô sanh, nhưng... bạn cần phải chết trước.
Gần với minh sư tức là vác
thánh giá lên vai bạn. Đó là tại sao chỉ có người dũng cảm mới trở thành đệ tử.
Sự có mặt của tôi tại đây không phải để tìm kiếm học sinh. Tôi không có hứng
thú với các học sinh. Tôi chỉ có hứng thú với các môn đồ, loại người đủ can đảm
để du hành vào chốn không cùng. Bạn chỉ cần ba điều: Một... là lắng nghe tâm
bạn. Hai: Cân nhắc trong tim. Ba: Tu tập thân.
Hãy lắng nghe tâm. Khi bạn
nghe tôi... Những lời pháp này không phải là của tôi, đây là những lời pháp của
tất cả mọi chư Phật, vốn không liên hệ đến tôi vì tôi đã vắng mặt. Tôi chỉ hoạt
động như thân tre rỗng. Những lời pháp thậm thâm vi diệu này là của ba đời chư
Phật... quá khứ, hiện tại, và vị lai. Lời pháp nào cũng đều như nhau và vô
hạn...
Sanatan Dharma... thông
điệp của của cảnh giới vô hạn. Hãy lắng nghe mà không tranh luận. Nếu bạn tranh
biện với tôi, bạn sẽ lỡ cơ hội. Tôi không mất mát gì nhưng bạn sẽ mất cơ hội.
Tôi không bị mất mát gì hết. Nếu bạn lỡ bạn sẽ lỡ. Tôi không bảo bạn phải tin
bất cứ những gì tôi nói. Đừng hiểu lầm tôi. Tôi không nói là phải tin, chỉ đừng
tranh biện, đơn thuần phản chiếu. Lắng nghe với tâm có nghĩa là: Lắng nghe lời
pháp của tôi, đừng vội vã tin tưởng hay không tin tưởng. Đó là ý tôi. Đừng lắng
nghe bằng tâm tranh biện. Hãy đơn giản lắng nghe...
Thứ hai: Hãy cân nhắc bằng
trái tim bạn. Hãy lắng nghe. Hãy để nó thấm nhuần trái tim bạn. Đừng hối hã tư
duy về nó, nó sẽ tồn tại trong đầu. Hãy để nó thấm nhuần thật sâu sắc. Hãy suy
nghiệm với nó. Hãy để nó đẫm hương, chìm thật sâu, ổn định trong trái tim. Đừng
vội vã thực hành. Hãy để nó đẫm hương. Hãy hội nhập sâu sắc hơn. Hãy để nhiễm
vào thân, vào tận cùng cốt lõi. Và cuối cùng, hãy tu tập bằng tâm hòa hợp.
Có ba giai đoạn học hỏi
minh sư... Và đây là giai thoại, câu chuyện hôm nay. Tuy đơn giản nhưng là một
giai thoại tuyệt diệu.
Khi thiền sư Bankei thuyết
pháp, thính giả không những chỉ là thiền sinh mà còn có mọi hạng của các tông
phái khác. Ngài không bao giờ trích dẫn kinh sách hoặc say sưa biện luận. Thay
vào đó, lời ngài giảng đi thẳng vào tâm người nghe.
Lời pháp của minh sư thường
đi thẳng vào tâm người. Ngài không dùng trí não để nói với trí não. Từ trí
não đến trí não không bao
giờ có sự truyền đạt. Trí não với trí não, lúc nào cũng tranh đấu, biện luận,
lúc nào cũng có xung đột. Chỉ từ tâm đến tâm mới có sự tương thông, mới có sự
truyền đạt. Chỉ có tâm với tâm thì trí tuệ mới có thể chuyển đạt được. Cho nên,
nhiều người tìm tôi, nhưng chỉ có vài người hiểu. Nhiều người tìm tôi, và chỉ
có một vài người gặt hái được lợi lạc. Số người hiếm có này truyền tâm qua tâm.
Văn tự không truyền đạt đến bạn qua trí não. Trí não tôi hoàn toàn trống rỗng,
không thuyết giảng bởi vì tôi không muốn sáng lập một hệ thống, hoặc một nền
triết lý, hoặc một tôn giáo nào. Tôi thuyết giảng bởi vì kinh nghiệm diệu kỳ đó
đã xảy ra với tôi. Tôi muốn chia sẽ với các bạn.
Thính chúng đông đảo của
ngài làm cho một vị tăng của phái Nichiren tức giận, bởi vì ngay cả đồ đệ của
ông ta cũng bỏ đi nghe thiền...
Các đạo sư lúc nào cũng rắc
rối. Lúc nào họ họ cũng sẵn sàng nỗi giận. Khi có một thiền sư nào đắc ngộ, bất
cứ nơi nào, các đạo sư lúc nào cũng tức giận, bởi sẽ có tâm truyền tâm. Những
người sống bằng trí não mất đi thân chủ. Tự nhiên rằng, các đạo sư giao dịch
thương mại, họ sẽ phải nổi giận. Bạn sẽ thấy có hàng nghìn người không thích
tôi. Thật là một phép lạ! Đạo sư Hồi giáo nổi giận, đạo sư Ấn nổi giận, tăng sĩ
Phật Giáo cũng nổi giận, đạo sư Kỳ nan cũng nổi giận, các linh mục Công giáo
cũng nổi giận. Quả là một phép lạ! Ít nhất, họ đồng ý một điều: Tôi sai lầm. Sự
đồng ý duy nhất của họ. Nếu họ không đồng ý, tại sao họ phải nổi giận... Khi
nào có đồng tiền thật, đồng tiền giả bắt đầu khó chịu rồi.
Thính chúng đông đảo của
ngài làm cho một vị tăng của phái Nichiren tức giận, bởi vì ngay cả đồ đệ của
ông ta cũng bỏ đi nghe
thiền. Vị tăng cao ngạo kia quyết
định tìm đến thiền đường để
tranh biện với Bankei.."
Bạn không thể tranh luận
với một thiền sư. Không thể nào. Ngài vô ngã. Làm sao bạn có thể tranh biện với
thiền sư? Bạn đầy ngã . Do đó, ý tưởng tranh biện... tranh biện là một sự vật
lộn, đầy kỹ xão, không gì ngoài bạo động qua hình thức văn hoá hơn.
Này, ông giáo thiền
kia!", vị tăng gọi lớn. "Đợi một chút. Ai kính phục ông đều nghe lời
ông cả, nhưng một kẻ như ta đây không hề phục ông. Vậy ông có thể làm cho ta
vâng lời ông được chăng? Hãy đến gần đây, ta sẽ chỉ cho", Bankei nói.
Minh sư có hứng thú diễn
đạt hơn là giảng thuyết. Ngài dùng cử chỉ để truyền đạt. Với lòng từ bi vô
lượng, nhất định ngài phải nói, "Hãy lại gần đây. Hãy lại gần hơn nữa. Hãy
thăng hoa cao hơn với đẳng cấp của ta." Đó là ý của ngài, "Hãy kề cận
ta." Vị tăng đã tức giận. Ông nói "Này, ông giáo thiền kia!" vị
tăng gọi lớn. "Đợi một chút...", Thiền sư đang giảng thuyết, và ông
đã quấy rối.
Ai kính phục ông đều nghe
lời ông cả, nhưng một kẻ như ta đây không hề phục ông. Vậy ông có thể làm cho
ta vâng lời ông được chăng?
Thiền sư Bankie không một lời
tranh luận mà dọn ra một bối cảnh, sắp đặt phương sách, không một khoảnh khắc
nào bị đánh mất, Ngài đáp ứng.
Hãy đến gần đây, ta sẽ chỉ
cho" Bankei nói. Với vẻ tự đắc, vị tăng nọ vạch đám đông bước đến. Bankei
mỉm cười.
Khi thiền sư mỉm cười, hãy
coi chừng! Ngài đang giăng bẫy, bạn sẽ bị mắc lưới không sớm thì muộn. Có nhiều
người bị mắc lưới bởi những nụ cười của các vị thiền sư.
Bankei mỉm cười bảo:
"Ông hãy sang bên trái ta."
Thật lễ độ, thật ôn hòa.
Các thiền sư không hề luôn như vậy. Lúc bắt đầu, mỗi thiền sư đều rất ôn hòa,
rất lễ độ. Khi bạn bị mắc lưới rồi, ngài sẽ đánh đập bạn, bởi chỉ có như vậy,
bạn mới hiểu từ tâm của ngài.
Ông hãy sang bên trái ta.
Vị tăng đó hoàn toàn không
ý thức được việc gì đang xảy ra. Ông không bao giờ ngờ được vì ông đang đợi chờ
một cuộc tranh luận. Ông đến với sự chuẩn bị, đã sẵn sàng. Nhất định, ông đã
thực tập nhiều ngày nhiều đêm, chuẩn bị toàn bộ biện luận... những gì mà ông sẽ
nói với một minh sư... và ông sẽ tranh luận với ngài như thế nào. Hoàn toàn
không ý thức, ông quá bận rộn. Sự bận rộn này gây ra sự thiếu tỉnh thức. Ông đã
quá bận rộn, bởi ông luôn chìm đắm trong tâm trí, suy nghĩ, "Ta phải nói
như thế này. Ông ta sẽ nói như thế này. Ta sẽ đối chọi ông bằng điểm
khác." Ông hoàn toàn không ý thức được rằng Bankei đã hành động rồi. Ông
thật vô ý thức.
Với vẻ tự đắc, vị tăng nọ
vạch đám đông bước đến. Bankei mỉm cười bảo: "Ông hãy sang bên trái
ta." "Không," Bankei nói, "chúng ta có thể nói chuyện dễ
hơn nếu ông bước sang bên phải. Hãy qua đây." Ông tăng lại vênh váo bước
sang bên phải. "Ông thấy không" Bankei nhỏ nhẹ, "ông đang tuân
theo lời ta và ta nghĩ ông cũng là một người rất tốt.
Tôi bảo ông bước qua bên
trái, ông bước qua bên trái. Tôi bảo ông bước qua bên phải, ông đã bước qua bên
phải. Đâu cần gì nữa..."
Bây giờ hãy ngồi xuống và
lắng nghe.
Trong thực tế, không cần gì
hết. Thiền quá hiển nhiên. Chỉ có vậy, "Hãy bước qua bên trái của
ta." Hãy bước qua bên phải của ta." Vị tăng không cho rằng ông đang
vâng lời. Đó là sự tuyệt kỹ của minh sư. Ngài không ra lệnh bạn nhưng bạn bắt
đầu vâng lời ngài. Ngài không bao giờ ra lệnh bạn phải hành động, nhưng bạn bắt
đầu làm những việc mà ngài muốn bạn làm. Đó là tuyệt kỹ của minh sư, thông điệp
bất bạo động của ngài. Mỗi cử chỉ, nụ cười, giơ tay, đều tạo nên nguồn năng
lượng tỉnh thức trong bạn. Ngài là năng lượng mãnh liệt. Năng lượng này rung
động trong bạn, vận hành trong bạn, thay đổi bạn, chuyển hoá bạn, chuyên chở
bạn từ cảnh giới này qua cảnh giới khác.
Bankei đã cho chúng ta thấy
một sự thật đơn giản, rằng Thiền không phải là những huấn từ. Thiền rất hiển
nhiên. Như tôi bảo, "Đây là cánh cửa, làm ơn đi ra bằng lối đó thay vì
đụng đầu vào tường. Bạn thật là vô minh vì bạn sẽ bị tổn thương.
Tôn giáo chân chính rất đơn
thuần, không phức tạp, dễ dàng, chỉ cần có chút trí tuệ. Vì lý do đó, tại sao
Bankei bảo, "Ông đang tuân theo lời ta và ta nghĩ ông cũng là một người
rất tốt..." Không cần gì nữa. Không cần niềm tin... chỉ sự từ hòa, cảnh
giác, trí tuệ là đủ rồi.
Mỗi khi gặp người trí tuệ,
tôi biết ông sẽ đến với tôi. Mỗi khi tôi thấy được nguồn trí tuệ bất cứ nơi
nào, tôi biết là một sa môn đầy tiềm năng đã tìm đến. Con người trí tuệ không
thể vượt thoát. Chỉ có kẻ vô trí, đần độn, tầm thường... mới có thể trốn tránh.
Nếu bạn thông minh, dù chỉ một tia sáng nhỏ, cũng đủ rồi. Tôi có mặt tại đây để
thay đổi toàn bộ cội nguồn của ánh sáng. Khát vọng một tia sáng là điều bạn
phải cần, ít nhất vào lúc ban đầu, để bạn có thể bắt đầu du hành. Bankei dạy,
Ông thấy không, ông đã vâng
lời rồi. Tôi chưa hề ra lệnh. Tôi không bao giờ chỉ thị các môn đồ của tôi. Tôi
không đòi hỏi sự kính trọng của họ. Nếu họ kính trọng tôi, đó là một việc khác.
Nếu họ theo tôi, đó là sự quyết định của họ. Họ không có bổn phận phải tuân
phục. Nếu họ quy phục, đó là tuỳ thuộc vào sự hòa hợp của họ, niềm vui của họ.
Tôi tin rằng ông là một người rất là mềm mỏng, ông sẽ vâng lời tôi. Hãy ngồi
xuống và lắng nghe.
Tôn giáo rất đơn giản. Đừng
làm cho nó phức tạp. Đừng xoay tròn các lý thuyết quanh nó. Đừng làm nó khó
khăn hơn. Bản ngã muốn mọi sự khó khăn, không hứng thú những việc đơn giản. Khi
tôi bảo bạn, "Giây phút này bạn có thể trở thành Phật!" Bạn thốt lên
ngay, "Làm sao có thể? Đơn giản vậy
sao? Dễ dàng vậy sao?"
Bạn muốn điều khó khăn, một thử thách cho bản ngã. Thượng Đế không phải thử
thách mà là mối quan hệ yêu thương. Thượng Đế không phải là ngọn Hy Mã Lạp Sơn
để bạn thám hiểm, mà ngài là vực thẳm... Bạn không có nơi nào để leo lên, chỉ
đơn thuần lao mình vào, và vĩnh viễn biến mất trong tận cùng hư không. Thượng
Đế không phải là nấc thang để bạn di chuyển chậm rãi qua mỗi bước mà là sự lao
mình của lượng tử. Bạn có thể thấm nhập vào Thượng Đế như bạn thấm nhập vào
tình yêu. Bản ngã biến mất vô cùng dễ dàng. Hãy tự tại. Hãy du hành lên mặt
trăng... bản ngã tính nói, "Vô cùng hấp dẫn. Tôi thích sự kiện này. Chúng
ta hãy đồng du hành lên cung Nguyệt."
Có người ở Hoa Kỳ, Timothy
Leary. Ông mới ra tù, có ý tưởng thương mại rằng cần sa là cánh cửa nhập Đại
định. Vì vậy, ông lại bị vào tù. Sau sáu năm ở tù, ông được thả ra. Bây giờ ông
mua bán ý tưởng khác, còn ngu xuẩn hơn, vì ông muốn chuẩn bị chuyến du hành lên
mặt trăng. Ông bán vé. Vẫn loại người thích loại cần sa đó muốn gặp Thượng Đế,
muốn du hành lên mặt trăng để hội nghị với Thượng Đế... Có lẽ Thượng Đế có mặt
tại đó. Nếu bạn lên mặt trăng, bạn sẽ không đi đến đâu, vẫn luôn như vậy. Nếu
bạn hút cần sa, bạn không thay đổi, bạn sẽ mãi như vậy. Có lẽ, bạn tệ hại hơn.
Ảo tưởng không giúp được gì bạn. Người tìm kiếm ảo tưởng với mục tiêu xa vời,
có thể nào bảo đảm một chuyến du hành tinh thần, một tư tưởng phóng chiếu từ
ông không? Nếu vậy, ông đã tư duy tương lai và quên mất hiện tại. Hãy lắng nghe
sự nhấn mạnh này của các chư Phật. Khoảnh khắc thậm thâm vi diệu này có thể xảy
ra... không cần phải chờ đợi giây phút nào khác, không cần phải trì hoãn. Hãy
tự tại, tự tại trong đời sống... Sự sống là Thượng Đế. Hãy miệt mài sống với
đời sống này. Sự sống chính là điện thờ. Xuyên qua sự sống, bạn sẽ thấu hiểu
những hiện tượng huyền diệu ẩn tàng sau nó. Đừng bao giờ đối kháng hay tranh
đấu với sự sống. Hãy xâm nhập vào đời sống, tuôn chảy với sự sống. Hãy hội nhập
vào dòng chả của sự sống... và dòng chảy này đang tuôn vào biển cả bao la.
Người chứng được trạng thái
buông xả gọi là Srotapanna (9)... Đức Phật gọi như vậy. Ngài đã hội nhập vào
dòng chảy, không còn lo lắng. Tôi gọi ngài là Sa môn, người đã tự tại trong
dòng sông, không cần gì để bận tâm. Không có gì để chứng ngộ. Ngài đạt sự tự
tại. Bất cứ những gì Thượng Đế chọn lựa, sẽ xảy ra. Thậm chí, ngài không khát
vọng, nhưng tĩnh lặng, an bình, quân bình và tự tại. Ông không còn tham ái,
không còn căng thẳng và không còn âu lo, không đòi hỏi phải trở thành một người
nào, phúc lạc như thực tướng của ngài. Các bậc Sa môn đạt ngộ luôn mãn nguyện
hoàn toàn. Bạn có thể liên hoan Thánh Poornima nếu bạn đã là một bậc Sa môn đắc
ngộ rồi...
Xem tiếp Chương 2 - Quay về Mục lục - Quay về Mục lục Toàn tập