Bác vẫn còn đeo mang cô ấy à?

Osho - Con đường tôi đi - Con đường của mây trắng

Chương 6: Bác vẫn còn đeo mang cô ấy à?

Osho kính yêu,

Có một câu chuyện thiền về hai sư đang trở về thiền viện. Trong khi bước đi trước, sư già tới một dòng sông. Trên bờ sông có một cô gái trẻ đẹp. Cô ấy sợ phải qua sông một mình. Sư già nhìn lướt qua cô gái và đi qua sông. Khi ông ta sang bờ bên kia và nhìn lại, ông ta khiếp hãi thấy sư trẻ đang cõng cô gái trên vai đi qua sông. Hai sư tiếp tục cuộc hành trình bên nhau. Khi họ tới ngay bên ngoài cổng thiền viện sư già nói với sư trẻ: Điều đó là không tốt, điều đó là phạm giới luật; sư chúng ta không được chạm tới đàn bà. Sư trẻ đáp: Tôi đã bỏ cô ấy lại bên bờ sông. Bác vẫn còn đeo mang cô ấy à?

Xin thầy giảng cho chúng tôi về cách kìm nén hay bày tỏ xúc động của mình.

Con người là sinh linh duy nhất có thể kìm nén năng lượng của mình - hoặc có thể làm biến đổi chúng. Không sinh vật nào khác có thể làm được điều đó. Kìm nén và biến đổi, chúng tồn tại như hai khía cạnh của cùng một hiện tượng, đó là điều mà con người có thể làm được cái gì đó về chính mình.

Cây cối tồn tại, con vật tồn tại, chim chóc tồn tại, nhưng chúng không thể làm được gì về sự tồn tại của chúng - chúng là một phần của nó, chúng không thể đứng ra ngoài nó. Chúng không thể là người làm. Chúng đã hoà nhập với năng lượng của chúng, chúng không thể tách rời bản thân chúng. Con người có thể làm được việc đó. Người đó có thể làm được điều gì đó về chính mình. Người đó có thể quan sát mình từ một khoảng cách - người đó có thể nhìn vào năng lượng của riêng mình dường như chúng là tách bạch khỏi mình. Và thế thì hoặc người đó có thể kìm nén chúng hoặc người đó có thể biến đổi chúng. Kìm nén có nghĩa là chỉ cố gắng che dấu những năng lượng nào đó vẫn đang có đó - không cho phép chúng có sự hiện hữu riêng của chúng, không cho phép chúng có sự biểu lộ của chúng. Biến đổi có nghĩa là sự chuyển biến, thay đổi năng lượng theo chiều hướng mới.

Chẳng hạn, dục có đó. Có cái gì đó trong dục khiến cho bạn cảm thấy ngượng ngùng về nó. Ngượng ngùng này không chỉ bởi xã hội đã dạy điều đó cho bạn. Trên khắp thế giới nhiều kiểu xã hội tồn tại, đã từng tồn tại, nhưng không xã hội nào, không xã hội con người nào lại thấy dễ dàng với dục. Có cái gì đó trong chính hiện tượng dục làm cho bạn ngượng ngùng, mặc cảm, tự kỉ. Đó là gì vậy? Cho dù không ai dạy bạn bất kì điều gì về dục, không ai nói đạo đức với bạn về nó, không ai tạo ra bất kì khái niệm nào về nó, vẫn có cái gì đó trong chính hiện tượng này làm cho bạn cảm thấy không thoải mái. Đó là gì vậy?

Thứ nhất, dục phơi bày sự phụ thuộc sâu sắc nhất của bạn. Nó chỉ ra rằng ai đó khác cần cho hoan lạc của bạn. Không có người khác ấy thì không thể có được hoan lạc. Cho nên bạn phụ thuộc, độc lập của bạn bị mất. Điều này làm tổn thương đến bản ngã. Cho nên một người càng nhiều bản ngã thì lại càng chống dục. Cái gọi là các thánh nhân của bạn là những người chống lại dục - không phải vì dục là xấu mà vì bản ngã của họ. Họ không thể quan niệm được mình phụ thuộc vào ai đó, phải cầu xin điều gì đó từ ai đó. Dục làm tổn thương bản ngã nhiều nhất.

Thứ hai, trong chính hiện tượng dục khả năng bác bỏ có đó - người kia có thể bác bỏ bạn. Không chắc chắn là liệu bạn sẽ được chấp nhận hay bị bác bỏ; người kia có thể nói không. Và đây là bác bỏ sâu sắc nhất có thể có, khi bạn tiếp cận một ai đó vì tình còn người kia thì bác bỏ bạn. Bác bỏ này tạo ra nỗi sợ. Bản ngã nói thà đừng thử còn hơn là bị bác bỏ.

Sự phụ thuộc, sự bác bỏ, khả năng của việc bác bỏ... và vẫn còn điều sâu sắc hơn, trong dục bạn trở thành giống hệt con vật. Điều đó làm tổn thương tới bản ngã con người lắm lắm, bởi vì thế thì chẳng có gì khác biệt giữa một con chó làm tình và bạn làm tình. Khác biệt là gì? Bỗng nhiên bạn trở thành giống con vật, và mọi nhà thuyết giáo, nhà đạo đức, họ cứ nói với con người: Đừng là con vật! Đừng giống con vật! Đó là kết án lớn nhất có thể có.

Trong dục bạn giống con vật hơn bất kì một điều gì khác, bởi vì không trong cái gì khác bạn lại tự nhiên như thế - trong mọi thứ khác bạn có thể không tự nhiên. Bạn ăn thức ăn. Chúng ta đã tạo ra biết bao thứ tinh tế cho việc ăn đến mức bạn không giống con vật. Điều cơ sở thì vẫn giống con vật; nhưng bàn ăn, cách ăn trên bàn, toàn bộ văn hoá, nhãn hiệu bạn đã tạo ra xung quanh thức ăn làm cho nó hoàn toàn phân biệt với con vật.

Con vật thích ăn một mình. Cho nên mọi xã hội đều tạo ra trong tâm trí từng cá nhân rằng ăn một mình là không tốt. Phải chia sẻ, ăn với gia đình, ăn với bạn bè, mời khách. Không con vật nào quan tâm tới khách khứa, bạn bè, gia đình. Bất kì khi nào con vật ăn, nó không muốn ai tới gần; nó ăn một mình. Nếu một người muốn ăn một mình thì bạn sẽ nói người đó giống con vật, người đó không muốn chia sẻ với người khác. Thói quen ăn uống của người đó là tự nhiên, không phức tạp. Quanh thức ăn chúng ta đã tạo ra quá nhiều thứ phức tạp đến mức cái đói trở thành kém quan trọng, vị ngon trở thành quan trọng hơn. Chẳng con vật nào bận tâm tới ăn ngon. Đói là nhu cầu cơ bản - đói được đáp ứng thì con vật thoả mãn. Nhưng con người thì không - dường như đói không phải là vấn đề; cái gì đó khác mới là vấn đề. Quan trọng hơn là vị ngon, quan trọng hơn là cách thức, quan trọng hơn là cách bạn ăn, không phải cái bạn ăn.

Trong mọi thứ khác con người tạo ra thế giới nhân tạo của riêng mình xung quanh mình. Con vật ở trần - đó là lí do tại sao chúng ta không muốn ở trần truồng. Và nếu ai đó ở trần truồng, bỗng nhiên người đó động chạm tới toàn bộ nền văn minh của chúng ta, người đó chọc ngay vào tận chính gốc rễ. Đó là lí do tại sao có nhiều đối kháng chống lại những người trần truồng trên khắp thế giới.

Nếu bạn ra đường và trần truồng trên phố, bạn chẳng làm hại ai cả, không làm bất kì hành vi bạo lực nào với bất kì ai; bạn hoàn toàn vô tội. Nhưng ngay lập tức cảnh sát sẽ tới, tất cả láng giềng sẽ trở nên bị khuấy động. Bạn sẽ bị bắt, bị đánh và tống vào giam. Nhưng bạn có làm gì đâu! Tội phạm xảy ra khi bạn làm điều gì đó. Bạn đã chẳng làm điều gì cả - đơn giản trần truồng đi phố! Nhưng tại sao xã hội lại giận đến thế? Xã hội không giận đến thế ngay cả với một kẻ giết người. Điều này thật lạ. Nhưng một người trần truồng... và xã hội lại rất giận dữ. Đó là vì kẻ giết hại vẫn là người. Không con vật nào là kẻ giết hại. Chúng giết để ăn nhưng chúng không ám sát. Và không con vật nào ám hại đồng loại mình, trừ con người. Cho nên chính với con người, xã hội có thể chấp nhận điều đó. Nhưng trần truồng, xã hội không thể chấp nhận được - bởi vì bỗng nhiên người trần truồng làm cho bạn nhận ra là tất cả các bạn cũng là con vật. Dù dấu kín sau các bộ quần áo thế nào, con vật vẫn có đó, trần truồng, con vật trần truồng có đó, con đười ươi trần truồng ở đó.

Bạn chống lại người trần truồng không phải bởi vì người đó ở trần truồng mà bởi vì người đó làm cho bạn nhận ra sự trần truồng của mình, và bản ngã bị tổn thương. Mặc quần áo, con người không phải là con vật. Với thói quen ăn uống, cách thức ăn uống, con người không phải là con vật. Với ngôn ngữ, đạo đức, triết học, tôn giáo, con người không phải là con vật. Điều mang tính tôn giáo nhất là đi nhà thờ, đến đền chùa cầu nguyện. Tại sao điều đó lại mang tính tôn giáo đến vậy? - bởi vì không con vật nào đi nhà thờ và cũng không con vật nào cầu nguyện cả; điều ấy chỉ riêng có ở con người. Đến đền chùa để cầu nguyện, điều này tạo ra phân biệt hoàn toàn, rằng bạn không phải là con vật.

Nhưng dục lại là một hoạt động thú vật. Dù bạn làm cái gì, dù bạn che dấu nó thế nào, dù bạn tạo ra những gì xung quanh nó, sự kiện cơ sở vẫn y nguyên như con vật. Và khi bạn chuyển vào nó bạn trở thành giống con vật. Bởi sự kiện này mà nhiều người không thể tận hưởng dục. Họ không thể trở thành con vật hoàn toàn, bản ngã của họ không cho phép điều đó.

Cho nên bản ngã và dục, đây là xung đột - dục đối chọi với bản ngã. Người càng nhiều bản ngã, người đó càng chống dục. Người càng ít bản ngã, người đó càng tham dự nhiều vào dục. Nhưng ngay cả người ít bản ngã cũng thấy mặc cảm - ít cảm thấy, nhưng vẫn còn cảm thấy có điều gì đó trái. Khi người ta chuyển sâu vào bên trong dục, bản ngã bị mất, và ngay khoảnh khắc gần đến lúc bản ngã biến mất, nỗi sợ lại kéo níu bạn.

Cho nên người ta làm tình, đi vào dục không được sâu sắc, không thực sự. Họ chỉ làm việc trưng bày nông cạn rằng họ đang làm tình, bởi vì nếu bạn thực sự làm tình, mọi văn minh sẽ phải bị vứt bỏ. Tâm trí bạn sẽ phải bị gạt sang một bên - nào tôn giáo, triết học, mọi thứ. Bỗng nhiên bạn sẽ cảm thấy một con vật hoang dã được sinh ra bên trong bạn. Tiếng gầm gừ sẽ đến với bạn. Bạn có thể thực tế bắt đầu gầm gừ như con vật hoang dã - rống lên, rên rỉ. Và nếu bạn cho phép điều đó, ngôn ngữ sẽ biến mất. Âm thanh vẫn có đó, hệt như chim chóc hay thú vật phát ra âm thanh. Bỗng nhiên toàn bộ nền văn minh hàng triệu năm bị vứt bỏ. Bạn lại đang đứng ngang hàng con vật trong thế giới hoang dã.

Có nỗi sợ, bởi vì nỗi sợ đó mà tình yêu đã trở thành gần như không thể có được. Và nỗi sợ là thực - bởi vì khi bạn đánh mất bản ngã, bạn gần như điên rồ; bạn trở nên hoang dã, và thế thì mọi thứ có thể xảy ra. Và bạn biết rằng mọi thứ đều có thể xảy ra. Bạn thậm chí có thể giết người, sát hại người yêu, bạn có thể bắt đầu ăn thịt cô ấy, bởi vì thế thì sự kiểm soát đã bị dẹp bỏ. Kìm nén dường như là cách dễ nhất để tránh mọi điều này. Kìm nén dường như là cách dễ nhất để tránh mọi điều này. Kìm nén, hoặc cho phép một khoảng giới hạn nào đó dường như không dẫn bạn tới nguy hiểm - chỉ một phần của nó mà bao giờ cũng có thể kiểm soát được - và bạn vẫn còn trong kiểm soát. Bạn thao túng. Bạn cho phép đến một chừng mực nào đó thế rồi bạn không cho phép nữa. Thế thì bạn đóng bản thân mình, chốt bản thân mình lại.

Kìm nén tồn tại như bảo vệ, như canh gác, như phương tiện an ninh, và tôn giáo đã dùng biện pháp an ninh này. Họ đã khai thác nỗi sợ dục này và họ đã làm cho bạn sợ hơn.

Họ đã tạo ra run rẩy bên trong. Họ đã làm cho dục trở thành tội lỗi cơ bản, và họ nói: Chừng nào dục chưa biến mất, bạn sẽ không có khả năng vào vương quốc của Thượng đế. Họ đúng theo một nghĩa nào đó, nhưng vẫn sai. Tôi cũng nói chừng nào dục chưa biến mất, bạn sẽ không có khả năng vào vương quốc của Thượng đế. Nhưng dục chỉ biến mất khi bạn đã chấp nhận nó toàn bộ - không bị kìm nén mà được biến đổi.

Tôn giáo đã khai thác nỗi sợ của con người và khuynh hướng trở thành bản ngã. Họ đã tạo ra nhiều kĩ thuật để kìm nén. Không phải rất khó khăn để kìm nén nhưng điều đó rất đắt - bởi vì toàn bộ năng lượng của bạn trở thành bị phân chia chống lại chính nó, vật lộn và thế thì toàn bộ cuộc đời bị tiêu tan.

Dục là năng lượng sống động nhất, tôi nói, là năng lượng duy nhất mà bạn có. Đừng tranh đấu với nó - điều đó sẽ là lãng phí cuộc sống và thời gian thôi - thay vì thế, biến đổi nó. Nhưng làm điều đó như thế nào? Làm sao biến đổi nó? Chúng ta có thể làm được gì? Nếu bạn đã hiểu nỗi sợ, thế thì bạn có thể hiểu được manh mối, cái gì có thể được làm.

Nỗi sợ có còn đó bởi vì bạn cảm thấy rằng việc kiểm soát sẽ bị mất và một khi kiểm soát bị mất, bạn không thể làm được gì cả. Tôi dạy bạn kiểm soát mới: kiểm soát việc chứng kiến cái ta, không phải là kiểm soát thao tác tâm trí mà là kiểm soát việc chứng kiến cái ta. Và tôi nói với bạn rằng kiểm soát đó là khả năng cao nhất, và kiểm soát đó là tự nhiên đến độ bạn chưa bao giờ cảm thấy bạn đang kiểm soát. Kiểm soát xảy ra một cách tự phát với chứng kiến.

Đi vào trong dục nhưng là một nhân chứng. Điều duy nhất phải nhớ là: mình phải đương đầu với toàn bộ quá trình, mình phải thấy qua nó, mình phải vẫn còn là một nhân chứng, mình phải không trở thành vô ý thức - có thế thôi. Trở nên hoang dại nhưng không trở thành vô ý thức. Thế thì không có gì nguy hiểm với hoang dại đó; thế thì việc chứng kiến trở thành đẹp đẽ. Quả thực, chỉ người hoang dại mới có thể đẹp đẽ. Một phụ nữ không hoang dại thì không thể đẹp được - bởi vì càng nhiều hoang dại thì càng sống động. Thế thì bạn giống như một con hổ hoang dã, hay một con hươu hoang dã chạy trong rừng... và cái đẹp là ở đó!

Nhưng vấn đề là, đừng trở nên vô ý thức. Nếu bạn trở nên vô ý thức thế thì bạn đang dưới các lực vô ý thức, thế thì bạn đang dưới lực của nghiệp. Bất kì điều gì bạn làm trong quá khứ được đều tích luỹ ở đó. Ước định đã tích luỹ đó có thể nắm giữ bạn và đẩy bạn theo những hướng nào đó sẽ nguy hiểm cho bạn và cho những người khác. Nhưng nếu bạn vẫn còn là nhân chứng thì ước định quá khứ đó không thể can thiệp được.

Cho nên toàn bộ phương pháp, hay toàn bộ quá trình của việc trở thành nhân chứng, là quá trình biến đổi năng lượng dục. Khi chuyển vào trong dục, hãy tỉnh táo. Bất kì điều gì xảy ra, quan sát nó, thấy qua nó; đừng bỏ lỡ điểm cơ bản. Bất kì điều gì xảy ra trong thân thể bạn, trong tâm trí bạn, trong năng lượng bên trong của bạn, vòng mạch mới đang được tạo ra, điện thân thể đang chuyển theo cách mới, theo cách tuần toàn mới; bây giờ điện thân thể đã trở thành một với bạn tình, với vợ, với chồng. Và bây giờ một vòng mạch mới được tạo ra - và bạn có thể cảm thấy được nó. Nếu bạn tỉnh táo bạn có thể cảm thấy điều đó. Bạn sẽ cảm thấy rằng bạn đã trở thành phương tiện chuyển năng lượng sống.

Tỉnh táo. Chẳng mấy chốc bạn sẽ trở nên nhận biết rằng vòng mạch càng được tạo ra nhiều, càng nhiều ý nghĩ rơi rụng đi; chúng đang bị rụng đi tựa như lá vàng rụng khỏi cây. Ý nghĩ đang bị rụng đi... tâm trí ngày một trở nên trống rỗng. Tỉnh táo và chẳng mấy chốc bạn sẽ thấy rằng bạn hiện hữu nhưng không có bản ngã. Bạn không thể nói tôi đây. Cái gì đó lớn hơn bạn đã xảy ra cho bạn. Bạn và người tình của mình đã tan biến trong năng lượng lớn hơn đó.

Nhưng việc hội nhập này không nên trở thành vô ý thức; nếu không bạn sẽ lỡ vấn đề. Thế thì nó là hành động dục đẹp, nhưng không phải là biến đổi. Nó đẹp, chẳng có gì sai trong đó cả, nhưng nó không phải là biến đổi. Và nếu nó là vô ý thức thế thì bạn bao giờ cũng sẽ đi vào lối mòn. Lần này tiếp lần khác bạn sẽ muốn có kinh nghiệm này. Kinh nghiệm là đẹp khi nó xảy ra nhưng nó sẽ trở thành thường lệ. Và mỗi lần bạn có nó, lại thêm ham muốn được tạo ra. Bạn càng có nó nhiều, bạn lại càng có thêm ham muốn về nó, và bạn đi trong cái vòng luẩn quẩn. Bạn không trưởng thành, bạn chỉ xoay tròn.

Xoay tròn là xấu, bởi vì trưởng thành không xảy ra. Thế thì năng lượng đơn giản bị phí hoài. Cho dù kinh nghiệm là tốt, năng lượng vẫn bị lãng phí bởi vì còn nhiều thứ khác có thể có. Nó chỉ ở quanh góc đây - chỉ việc quay lại và nhiều điều nữa là có thể. Với cùng năng lượng này bạn có thể đạt tới được điều thiêng liêng. Với cùng năng lượng này cực lạc tối thượng là có thể có, và bạn đang lãng phí năng lượng đó trong kinh nghiệm nhất thời. Và dần dần những kinh nghiệm đó sẽ trở nên nhàm chán, bởi vì cứ lặp đi lặp lại mãi thì mọi thứ đều trở nên nhàm chán. Khi tính mới mẻ bị mất đi, cái nhàm chán được tạo ra.

Nếu bạn giữ được tỉnh táo, bạn sẽ thấy: thứ nhất là sự thay đổi của năng lượng trong thân thể; thứ hai là vứt bỏ các ý nghĩ khỏi tâm trí; và thứ ba, vứt bỏ bản ngã từ tận tâm. Ba điều này phải được quan sát, phải được quan sát cẩn thận. Và khi điều thứ ba đã xảy ra, năng lượng dục đã trở thành năng lượng thiền. Bây giờ bạn không còn trong dục nữa. Bạn có thể nằm với người yêu, thân thể gắn với nhau, nhưng bạn không còn ở đó nữa - bạn đã được chuyển sang một thế giới mới.

Đây là điều Shiva cứ nói tới trong Vigyan Bhairav Tantra và trong các sách mật tông khác. Ông ấy cứ nói về hiện tượng này: bạn đang được chuyển hoá, chuyển biến đã xảy ra. Điều này sẽ xảy ra qua việc chứng kiến.

Nếu bạn theo đuổi kìm nén, bạn có thể trở thành cái gọi là con người - rởm, hời hợt, rỗng tuếch bên trong; chỉ là người nộm, không chân thật, không thực. Nếu bạn không theo việc kìm nén mà theo đuổi mê đắm, bạn sẽ trở thành giống con vật - đẹp đẽ, còn đẹp hơn cái gọi là con người văn minh, nhưng cũng chỉ là con vật - không tỉnh táo, không nhận biết, không ý thức về sự trưởng thành, về tiềm năng con người.

Nếu bạn biến đổi năng lượng này thế thì bạn trở thành điều thiêng liêng. Và nhớ, khi tôi nói điều thiêng liêng thì cả hai điều được bao hàm trong đó. Con vật hoang sơ với toàn bộ vẻ đẹp của bản thể có đó. Con vật hoang sơ đó không bị bác bỏ và chối từ. Người đó có đó - giầu có hơn, bởi vì người đó tỉnh táo hơn. Cho nên tất cả mọi cái hoang sơ đều có đó với cái đẹp của nó, và tất cả những gì mà nền văn minh đang cố áp đặt cũng có đó, nhưng tự phát, không bó buộc. Một khi năng lượng này được biến đổi, thì tự nhiên và Thượng đế gặp nhau trong bạn - tự nhiên với cái đẹp của nó, Thượng đế với niền ân huệ hoàn toàn.

Đây chính là điều hiền nhân là gì. Hiền nhân nghĩa là gặp gỡ của tự nhiên và điều thiêng liêng, gặp gỡ của cái được sáng tạo và đấng sáng tạo, gặp gỡ của thân thể và linh hồn, gặp gỡ của cái ở dưới và cái ở trên, gặp gỡ của đất và trời.

Lão Tử nói: Đạo xảy ra khi đất trời gặp gỡ. Đây là sự gặp gỡ.

Chứng kiến là cội nguồn cơ bản. Nhưng sẽ khó để trở thành nhân chứng trong dục nếu bạn không cố gắng trở thành nhân chứng trong các hành động khác trong cuộc sống của mình. Cho nên cố gắng điều đó trong cả ngày, nếu không bạn sẽ trong tự lừa dối. Nếu bạn không thể trở thành nhân chứng trong khi bước trên đường, đừng cố gắng lừa dối mình, bạn không thể trở thành nhân chứng trong khi làm tình được. Nếu chỉ có đi trên đường, một quá trình đơn giản đến vậy mà bạn cũng không thể trở thành nhân chứng, bạn trở thành vô ý thức trong nó, thì làm sao bạn có thể trở thành nhân chứng trong khi làm tình được? Quá trình này sâu sắc thế, bạn sẽ rơi vào vô ý thức.

Bạn rơi vào vô ý thức trong khi bước đi trên đường. Thử điều đó - ngay cả chỉ với vài giây bạn cũng sẽ không có khả năng nhớ được. Thử điều đó - bước trên đường chỉ thử: mình sẽ nhớ mình đang bước, mình đang bước, mình đang bước. Sau vài giây bạn quên mất. Một điều khác đã nảy ra trong tâm trí, bạn đã theo một hướng khác, bạn đã hoàn toàn quên mất. Rồi bỗng nhiên bạn nhớ lại: mình đã quên. Cho nên nếu một hành động nhỏ như việc bước đi mà không thể được làm có ý thức, thì vấn đề sẽ khó khăn để làm cho tình yêu thành thiền có ý thức.

Cho nên thử với những điều đơn giản, các hoạt động đơn giản. Trong khi ăn, thử nó. Trong khi bước, thử nó. Trong khi nói, khi nghe, thử nó. Thử ở mọi nơi. Làm cho nó là việc thường xuyên bên trong; để cho toàn bộ thân thể và tâm trí bạn biết rằng bạn đang nỗ lực tỉnh táo. Chỉ thế thì một ngày nào đó trong tình yêu sự chứng kiến sẽ xảy ra. Và khi nó xảy ra, niềm cực lạc đã xảy ra cho bạn - thoáng nhìn đầu tiên về điều thiêng liêng đã giáng xuống bạn. Từ khoảnh khắc đó trở đi dục sẽ không còn là dục chút nào nữa. Sớm hay muộn dục sẽ biến mất. Sự biến mất này đem cho bạn brahamcharya - thế thì bạn trở thành vô dục.

Các tu sĩ trong tu viện Ki tô giáo, hay các tu sĩ theo tín ngưỡng Jaina, hay các kiểu tu sĩ khác, đều chỉ là những người vô dục theo tên gọi, bởi vì tâm trí họ vẫn tiếp tục làm tình - còn làm tình nhiều hơn tâm trí bạn. Đối với họ dục trở thành việc trí não, là điều tồi tệ nhất có thể xảy ra, bởi vì đó là đồi bại. Nếu bạn nghĩ về dục, đó là đồi bại. Làm tình là tự nhiên; nghĩ về nó, thường xuyên vương vấn trong tâm trí, là đồi bại. Cái gọi là các tu sĩ đó là những người đồi bại, không phải bởi vì họ là tu sĩ mà bởi vì họ đã chọn con đường kìm nén, con đường sai, chẳng dẫn đến đâu cả.

Jesus, Mahavira và Phật đều theo con đường của chứng kiến. Thế thì brahmacharya xảy ra. Từ brahmacharya này rất hay. Chính từ này nghĩa là: cách thức điều thiêng liêng cư xử. Cách thức điều thiêng liêng cư xử - brahmacharya. Nó chẳng nói gì chống dục cả; nó không chống lại dục chút nào. Từ này đơn giản nói đây là cách điều thiêng liêng hành động, cư xử, chuyển động, bước đi. Một khi bạn đã biết tỏ ngộ là có thể qua việc chứng kiến hành động dục thì toàn bộ cuộc đời bạn sẽ được biến đổi, bạn sẽ bắt đầu cư xử giống như thượng đế.

Đâu là đặc trưng trong ứng xử của thượng đế? Điều thiêng liêng ứng xử như thế nào? Một điều: người đó không phụ thuộc, người đó hoàn toàn độc lập. Người đó đem tình yêu đến cho bạn, nhưng đây không phải là nhu cầu. Người đó đem cho sự dư thừa của mình, người đó có quá nhiều. Bạn đơn giản đỡ gánh nặng cho người đó nếu bạn nhận nó, nhưng đây không phải là nhu cầu. Và thượng đế là đấng sáng tạo: bất kì khi nào dục đã trở thành lực biến đổi thì cuộc sống bạn trở thành sáng tạo. Dục là lực sáng tạo. Ngay bây giờ nó đi vào trong sinh vật; nó tạo ra con người mới, nó cho sự sinh thành. Khi không còn dục và năng lượng đang biến đổi thì nó đi vào thế giới sáng tạo mới. Thế thì nhiều chiều hướng sáng tạo trở nên mở ra với bạn.

Không phải là bạn sẽ bắt đầu vẽ hay làm thơ hay làm cái gì khác - không phải điều đó. Nó có thể xảy ra, nó có thể không xảy ra, nhưng bất kì điều gì bạn làm đều sẽ trở thành hành động sáng tạo, bất kì điều gì bạn làm cũng đều trở thành có tính nghệ thuật. Ngay cả Phật, đang ngồi dưới gốc cây bồ đề chẳng làm gì cả, cũng là sáng tạo. Cách ông ấy ngồi, chính cách ông ấy ngồi đó, ông ấy đang sáng tạo ra một lực, một năng lượng, các rung động tất cả xung quanh ông ấy.

Nhiều nghiên cứu gần đây đã được tiến hành về kim tự tháp Ai cập, và người ta đã nhận ra nhiều sự kiện bí ẩn. Một trong những sự kiện đó là ở chỗ hình dạng của kim tự tháp, chính hình dạng, là điều bí ẩn. Bỗng nhiên các nhà khoa học trở nên nhận biết rằng nếu bạn đặt một xác chết vào kim tự tháp, nó sẽ được bảo toàn mà không cần hoá chất nào; chỉ có hình dạng giúp cho việc bảo quản.

Rồi một nhà khoa học ở Đức nghĩ: Nếu hình dạng có thể có tác dụng đến mức tự động gìn giữ thân thể - chỉ bởi hình dạng, chỉ bởi sức nén của hình dạng... Thế là ông ta thử trên lưỡi dao cạo của mình. Ông ta làm một kim tự tháp nhỏ, một kim tự tháp chở trên xe được, và thử nó bằng lưỡi dao cạo cũ của mình. Trong vài giờ lưỡi dao cạo lại sẵn sàng để dùng được. Hình dạng đã đem lại tính sắc bén cho lưỡi dao cạo. Thế rồi ông ta nhận bằng phát minh về điều đó. Một lưỡi dao cạo có thể được dùng trong cả đời bạn; bạn chỉ cần đặt nó vào trong kim tự tháp. Chẳng phải làm gì cả; chỉ hình dạng tạo ra sự sắc bén - và cứ tạo ra sự sắc bén mãi. Bây giờ các nhà khoa học nói rằng mọi hình dạng đều tạo ra môi trường đặc biệt.

Một Phật ngồi dưới gốc cây bồ đề: cách ông ấy ngồi, tư thế, điệu bộ, chính hiện tượng bản thể ông ấy ở đó không còn bản ngã đang tạo ra hàng triệu rung động xung quanh. Chúng sẽ cứ lan toả mãi. Thậm chí khi Phật đã biến mất khỏi cái cây này, các rung động vẫn cứ tiếp tục và tiếp diễn mãi - chúng sẽ chạm tới các hành tinh khác và những ngôi sao khác. Bất kì khi nào rung động của vị phật chạm tới nó đều là sáng tạo, nó cho bạn xúc động, nó cho bạn cơn gió thoảng mới.

Khi năng lượng dục được biến đổi, toàn bộ cuộc đời bạn trở thành sáng tạo - độc lập, tự do, sáng tạo. Bất kì điều gì bạn làm bạn cũng đều sáng tạo qua nó. Thậm chí bạn không làm gì cả, việc không làm cũng trở thành sáng tạo. Chính sự hiện hữu của bạn tạo ra bao nhiêu điều đẹp đẽ, bao nhiêu điều đúng đắn, bao nhiêu điều tốt lành.

Bây giờ đến câu chuyện này. Sư già, người nói với sư trẻ: thế là phạm giới luật, anh không được chạm vào cô gái ấy, không chỉ nói như thế bởi vì giới luật đâu. Nhiều điều còn được hàm ý trong đó. Ông ta hợp lí hoá; ông ta cảm thấy ghen tị. Và đây cũng là cách thức tâm trí con người vận hành - bạn không thể nói trực tiếp điều bạn cảm thấy ghen tị.

Cô gái này, cô gái đẹp, đang đứng gần sông. Mặt trời đang lặn xuống dần, và cô gái sợ hãi. Thế rồi sư già này tới khi trở về thiền viện. Ông ta nhìn cô gái... bởi vì rất khó cho sư bỏ qua cô gái và không nhìn cô ấy. Rất khó cho sư, ông ta bị ám ảnh bởi đàn bà đến thế! Ông ta phải tranh đấu vất vả. Ông ta thường nhận biết rằng kẻ thù có đó trong đàn bà. Bạn có thể bỏ lỡ người bạn nhưng bạn không thể bỏ lỡ được kẻ thù - bạn phải thấy người đó. Nếu bạn đi trên phố và kẻ thù có đó thì không thể nào không thấy người đó. Bạn bè có thể đi ngang qua mà thậm chí không trở nên biết rằng họ có đó. Nhưng kẻ thù thì không đời nào - bởi vì với kẻ thù là nỗi sợ. Và một cô gái đẹp, đứng một mình, không ai khác ở đó! Cô gái muốn ai đó giúp cô - dòng sông chưa từng được biết mà cô ấy sợ phải đi qua nó.

Ông già này phải cố gắng nhắm mắt, phải cố gắng khép trái tim mình, phải cố gắng đóng trung tâm dục của mình lại, bởi vì đó là cách bảo vệ duy nhất chống lại kẻ thù. Ông ta phải vội vã, ông ta phải tránh nhìn lại sau. Nhưng khi bạn tránh né, thì bạn nhìn; khi bạn cố không nhìn, thì bạn lại đang nhìn. Toàn bộ tâm trí ông ta tràn đầy với cô gái. Toàn bộ bản thể ông ta bao quanh cô gái. Ông ta đã qua sông, nhưng ông ta lúc này đâu có nhận biết về dòng sông nữa - ông ta không thể nhận biết. Ông đang đi về thiền viện nhưng bây giờ ông ta không quan tâm tới thiền viện; toàn bộ mối quan tâm của ông bị bỏ lại đằng sau.

Rồi bỗng nhiên ông nhớ lại rằng người đồng hành mình, một sư trẻ khác, đang tới. Họ đã đi cùng nhau trong chuyến khất thực. Ông ta ngoái lại sau, và không chỉ thấy có sư trẻ ở đó, mà sư trẻ đang cõng cô gái trên vai! Điều này phải tạo ra ghen tị sâu sắc trong ông già này. Đây chính là điều ông ấy muốn làm. Bởi vì giới luật nên ông ta không thể làm việc đó. Nhưng ông ta phải trả thù! Họ bước đi hàng dặm trong im lặng, và đến cổng thiền viện ông già này bỗng nhiên nói: Điều này là không tốt - điều này là phạm giới luật.

Cái im lặng đó chỉ là giả tạo. Trong ngần ấy dặm đường ông già này đã nghĩ cách trả thù, cách kết án chàng thanh niên này. Ông ta liên tục bị ám ảnh; nếu không thì đã không có gì xảy ra bất thình lình như vậy. Tâm trí là sự liên tục. Trong hai hay ba dặm đường ông ta liên tục suy nghĩ điều phải làm, và chỉ đến lúc này ông ấy mới nói. Điều ấy không phải là bất ngờ. Bên trong đã có một dòng suối, dòng suối chảy. Và ông ta nói: Điều ấy là không tốt, như thế là phạm giới luật, và tôi sẽ phải báo cáo lên trưởng thiền viện, người phụ trách, báo lên thầy. Anh đã phá giới luật, một giới luật rất cơ bản là không sư nào được chạm tới đàn bà. Anh đã không chỉ chạm tới cô ấy mà còn cõng cô ấy trên vai.

Sư trẻ phải cảm thấy buồn cười. Cho nên bỗng nhiên... vì bây giờ không còn cô gái nữa, không còn dòng sông nữa, không còn ai cõng cô ấy hết cả. Toàn bộ sự việc xảy ra trong quá khứ. Trong suốt ba dặm đường họ đã hoàn toàn im lặng. Và sư trẻ nói: Tôi đã bỏ lại cô gái đó ở bờ sông nhưng bác vẫn còn đeo mang cô ấy mãi.

Đây là sáng suốt sâu sắc. Bạn có thể đeo mang nhiều thứ mà bạn không mang; bạn có thể bị trĩu nặng bởi nhiều thứ không có đó; bạn có thể bị đè nghiến bởi những cái không tồn tại. Sư già đang trên con đường kìm nén. Sư trẻ là biểu tượng cho nỗ lực hướng tới biến đổi, bởi vì biến đổi chấp nhận đàn bà, đàn ông, người khác. Vì biến đổi phải xảy ra thông qua người khác, người khác sẽ tham dự vào đó. Kìm nén, kìm hãm, bác bỏ người khác là chống lại người khác. Người khác phải bị phá huỷ.

Câu chuyện này thật hay. Sư mới là con đường. Đừng trở thành sư cũ, trở thành sư mới đi. Chấp nhận cuộc sống như nó hiện thế và cố gắng tỉnh táo. Sư trẻ phải còn tỉnh táo khi cõng cô gái trên vai. Và nếu bạn tỉnh táo, cô gái có thể làm được gì?

Có một giai thoại nhỏ: Một sư sắp rời khỏi Phật. Ông ta sắp đi một chuyến để lan truyền thông điệp. Cho nên ông hỏi Phật: Tôi phải làm gì với đàn bà? Điều ấy bao giờ cũng là vấn đề với các sư.

Phật nói: Đừng nhìn vào họ. Đây là cách đơn giản nhất: đóng bản thân mình lại. Đừng nhìn vào họ có nghĩa là đóng bản thân mình lại, quên đi họ đang hiện hữu. Hỡi ôi, vấn đề đâu có đơn giản như thế. Nếu nó dễ dàng như thế thì tất cả những người biết cách đóng bản thân mình đã được biến đổi.

Một trong các đệ tử của Phật, Ananda, biết vấn đề này không dễ dàng như thế... Với Phật điều đó có vẻ dễ dàng. Đây là vấn đề. Bạn mang vấn đề đến tôi; nó có thể dễ dàng với tôi, nhưng điều đó lại chẳng ích gì. Ananda biết Phật đã trả lời theo nguyên lí nhân quả: Đừng nhìn vào họ. Với Phật điều đó mới dễ dàng làm sao! Ananda nói: Nhưng vấn đề không dễ dàng như vậy. Và ông ấy hỏi: Nếu có tình huống mà chúng tôi phải nhìn, nếu chúng tôi không thể nào tránh được việc nhìn, thì phải làm gì?

Phật nói: Đừng chạm. Nhìn cũng là chạm - thông qua mắt. Bạn đạt tới qua ánh mắt và chạm. Đó là lí do tại sao nếu bạn nhìn vào một người đàn bà lâu hơn ba giây, cô ấy sẽ cảm thấy khó chịu. Ba giây là giới hạn tối đa được phép. Nó là được phép bởi vì trong cuộc sống chúng ta phải nhìn vào lẫn nhau. Nhưng lâu hơn ba giây, người đàn bà sẽ cảm thấy khó chịu bởi vì bạn đang chạm vào cô ấy. Bây giờ bạn đang dùng đôi mắt mình như đôi tay. Cho nên Phật nói: Đừng chạm.

Nhưng Ananda vẫn kiên trì. Ananda đã làm công việc rất lớn lao cho toàn bộ loài người bởi vì ông bao giờ cũng kiên trì. Ông nói: Đôi khi thậm chí có những tình huống chúng tôi phải chạm. Thế thì thầy sẽ nói gì? Nếu người đàn bà đó ốm hay bị ngã trên phố và không còn ai khác giúp đỡ và chúng tôi phải chạm vào. Nếu tình huống là vậy thì chúng tôi phải làm gì?

Phật cười to và nói: Thế thì hãy tỉnh táo!

Điều Phật nói cuối cùng chính là điều đầu tiên. Nhắm mắt lại chẳng ích gì, không chạm cũng chẳng ích gì - bởi vì bạn có thể chạm trong tưởng tượng, bạn có thể thấy trong hình dung. Không nhất thiết phải có người đàn bà thật, người đàn ông thật. Chỉ cần nhắm mắt lại và bạn có ngay thế giới tưởng tượng các đàn bà và đàn ông, và bạn có thể chạm và bạn có thể thấy. Cuối cùng, chỉ có một điều có ích: Tỉnh táo.

Sư già này đã không thể nghe được toàn bộ câu chuyện này, cả ba câu trả lời của Phật. Ông ta chỉ còn nhớ hai câu trả lời đầu. Sư trẻ đã hiểu được sự việc - phải tỉnh táo. Anh ta phải đã tới gần cô gái... ham muốn phát sinh... tỉnh táo biết được ham muốn đã phát sinh. Vấn đề không phải là cô gái, bởi vì làm sao cô gái lại có thể là vấn đề của bạn được? Cô ta là vấn đề của cô ta, không phải vấn đề của bạn. Ham muốn nảy sinh trong bạn, ham muốn về người đàn bà - đó mới là vấn đề. Cô gái không phải là vấn đề chút nào. Bất kì cô gái nào, bất kì người đàn bà nào cũng xảy ra cùng điều như vậy. Cô ta chỉ là một điểm tham chiếu. Nhìn cô gái, ham muốn nảy sinh. Tỉnh táo có nghĩa là tỉnh táo với ham muốn này, tức là: Ham muốn đã đến với tôi.

Bây giờ, người trên con đường kìm hãm sẽ kìm nén ham muốn này, nhắm mắt lại không nhìn đối tượng và chạy trốn. Đó là phương pháp chạy trốn. Nhưng bạn có thể trốn đi đâu? - bởi vì bạn đang trốn chạy khỏi chính bản thân mình. Bạn có thể trốn khỏi người đàn bà này, người đang đứng bên bờ sông, nhưng bạn không thể chạy trốn khỏi ham muốn đang nảy sinh trong bạn. Dù bạn có đi đâu, ham muốn cũng sẽ ở đó. Tỉnh táo rằng ham muốn đã nảy sinh. Đừng thực sự làm bất kì cái gì với người đàn bà. Nếu cô ấy yêu cầu: Giúp tôi với! - giúp cô ấy. Nếu cô ấy nói: Tôi sợ và tôi không thể qua được dòng sông này, hãy cõng tôi trên vai anh - cõng cô ấy! Cô ấy đang cho bạn một cơ hội vàng để tỉnh táo. Và hãy cám ơn cô ấy. Chỉ tỉnh táo, cảm thấy cái đang nảy sinh trong bạn. Điều gì xảy ra trong bạn? Bạn đang cõng cô gái, điều gì đang xảy ra trong bạn?

Nếu bạn tỉnh táo, không có người đàn bà - chỉ có một ít sức nặng trên vai bạn, có thế thôi. Nếu bạn không tỉnh táo, có người đàn bà. Nếu bạn tỉnh táo, đó chỉ là xương, sức nặng, trọng lượng. Nếu bạn không tỉnh táo, đó là tất cả những gì ham muốn có thể tạo ra, hư cấu, ảo vọng, ảo tưởng. Cõng cô gái trên vai, cả hai điều đều có thể. Nếu bạn mất tỉnh táo chỉ trong một khoảnh khắc, bỗng nhiên ảo vọng đang ngồi trên vai bạn. Nếu bạn tỉnh táo, chỉ có một chút trọng lượng, thế thôi... đang mang một trọng lượng.

Người thanh niên này đi qua sông là đã vượt qua cả một kỉ luật lớn. Không né tránh tình huống là cuộc sống - không né tránh cuộc sống; đi qua nó với tâm trí tỉnh táo. Nhiều lần người đó có thể lỡ. Nhiều lần người đó có thể quên mất hoàn toàn. Thế thì toàn bộ ảo tưởng và ảo vọng có đó. Nhiều lần người đó có thể lấy lại được tỉnh táo khi bỗng nhiên có ánh sáng và bóng tối biến mất. Nhưng việc kinh nghiệm ra sự tỉnh táo này phải rất đẹp đẽ.

Thế rồi anh ta vứt bỏ cô gái trên bờ sông và bắt đầu bước về thiền viện, vẫn tỉnh táo - bởi vì không còn vấn đề liệu người đàn bà có đó hay không nữa: kí ức có thể theo sau. Anh ta có thể không hưởng thú vui về người đàn bà, cái động chạm của cô ấy, trong khi qua sông - nhưng anh ta có thể thích thú về điều đó bây giờ trong kí ức.

Anh ta phải vẫn còn tỉnh táo. Anh ta im lặng, im lặng của anh ta là đúng. Im lặng đúng đắn bao giờ cũng đến từ tỉnh táo. Đó là lí do tại sao anh ta nói: tôi đã bỏ lại cô ấy ở đấy, bên bờ sông. Tôi không còn đeo mang cô ấy chút nào. Bác vẫn còn đeo mang cô ấy. Trong tâm trí của sư già mọi thứ vẫn còn tiếp tục - và ông ta chẳng làm được gì, ông ta thậm chí còn không động được vào cô gái.

Cho nên việc làm không phải là vấn đề; vấn đề là ở tâm trí, cách tâm trí bạn vận hành. Tỉnh táo và dần dần năng lượng được biến đổi. Cái cũ chết đi và cái mới sinh ra.

Xem tiếp Chương 7 - Quay về Mục lục