Osho - Thiền - Con đường nghịch lý (Tập 3)
Chương 8: Chết lớn
Câu hỏi thứ nhất:
Tại sao sự vắng lặng có thể là một đe dọa?
Vắng lặng là một cái chết
lớn, một cái chết vĩ đại nhất mà thiền nhân đi qua. Cái chết bình thường không
có gì để so sánh, bởi qua cái chết bình thường, bạn vẫn mang theo hạt chủng tử
tái sinh của bản ngã. Cái chết thông thường không phải là cái chết thật sự.
Người thật sự chết trong sự thanh tịnh... và đây là một cái chết trọn vẹn, nên
có sự sợ hãi. Thiền gọi nó là "Cơn Chết Lớn." Tại sao lại gọi nó là
cái chết? Bởi khi bạn vắng lặng, bạn không là... Bạn đang là chỉ khi bạn náo
động. Bạn đang là chỉ khi tâm của bạn đầy rác rến. Bạn đang là... chỉ khi nào
tâm điên cuồng. Trong đặc tính điên cuồng đó, bạn là... Trong sự lành mạnh, bạn
biến mất. Hội chứng thần kinh rất cần để ngã tồn tại. Khi hội chứng loạn thần
kinh này chấm dứt, tâm ồn ào chấm dứt, bạn không là... Không phải không là gì.
Có một cái gì đang là..., nhưng bạn không thể đồng hóa bạn với kinh nghiệm đó.
Có một kinh nghiệm gì đó bất khả tư nghì, chưa từng biết qua bao giờ, chưa bao
giờ được mơ tưởng, một kinh nghiệm hoàn toàn xa lạ, một cái gì thiếu sự tương
thông từ bạn, không nối kết với bạn... nến mới đầy sự sợ sệt.
Trong sự vắng lặng tuyệt
đối này, bạn tự sát. Tất cả thiền nhân đều như vậy. Tại Ấn độ, chúng tôi có một
từ ngữ dành cho tử thần và cho sự thiền tối hậu... Samadhi... Đại định. Samadhi
có hai nghĩa: Cơn chết lớn và sự chứng ngộ tối hậu của siêu tâm thức, rất quan
trọng, biểu hiện hai khía cạnh của sự vắng lặng Vô thượng này. Ở một mặt, bạn
chết... như bạn đã từng là và bạn sẽ chưa bao giờ là... Con người già nua đó
tan biến, không biến sắc, không thuộc bình diện, thiếu nối kết. Nó không liên
quan đến tâm thức mới đang sanh khởi trong bạn. Sự mới mẻ tuyệt đối tân kỳ. Ở
mặt này, bạn chết. Ở mặt kia, có sự sống mới, sự sống vô ngã, bắt đầu, không
phải sự sống nhún nhường, nên nhớ. Vô ngã không liên hệ với sự nhún nhường hay
khiêm tốn. Đặc tính khiêm tốn, nhún nhường, lần nữa là con đường tự ngã, với
phương pháp vi tế hơn. Người thật sự vô ngã không kiêu căng hoặc khiêm nhượng.
Nếu bạn thấy người khiêm nhượng, như vậy, họ chỉ đứng ngược đầu. Vẫn bản ngã
xưa đang hành trì Shirshansa - đứng ngược đầu. Tính tự phụ có thể khiêm nhượng,
nhưng khi ngã biến mất, nó không để lại dấu vết,... thậm chí, không có cả đặc
tính khiêm nhượng. Do đó, có sự sợ hãi. Thiền nhân rung sợ khi lao mình vào.
Đây là tự sát. Bạn hỏi,
Tại sao sự vắng lặng lại
đầy đe dọa?
Một, đây là sự chết. Hai,
tất cả mọi hiện tượng bạn biết về tâm, tất cả mọi hiện tượng bạn biết về bạn,
tất cả mọi hiện tượng bạn đồng hóa với nó, đã được cho từ xã hội là sự vay
mượn. Sự đồng hóa là vay mượn. Bạn không biết bạn là ai. Bạn chỉ biết người
khác đề cập bạn là ai. Trong thanh tịnh, mọi tri kiến chấm dứt. Trong sự vắng
lặng, bạn trần trụi, không trang phục, hoàn toàn đơn độc. Tôi gọi nó hoàn hảo
bởi không có sự tại sao thay đổi nó. Bạn tiếp tục cuộc chơi với mọi người,
nhưng tận đáy lòng, bạn vẫn cô độc. Đặc tính cô độc là hiện tượng không thể
không sao thay đổi nó. Cô độc không làm nó hư hỏng. Đây là chân tánh của chúng
ta. Bạn có nhiều huyễn tưởng về bạn, tạo sự an toàn và bảo đảm, ngân khoản
trong ngân hàng, những cuộc tình, thân hữu và gia đình... Tôi không chống họ.
Tất cả đều tốt nếu bạn xem đó là cuộc chơi. Hãy vui chơi với nó tận tình nếu
bạn có thể, nhưng đừng bị nó làm mê muội. Cuối cùng, bạn vẫn cô độc. Đặc tính
cô độc này không thể thay đổi bởi mối quan hệ... Thậm chí, tình yêu không thể
thay đổi đặc tính cô độc này. Khi bạn khai ngộ, thế giới hiện tượng chấm dứt.
Không phải bạn biến mất, toàn bộ thế giới hiện tượng biến mất. Toàn bộ thế giới
hiện tượng của bạn dung chứa ngôn ngữ, quan niệm, ý tưởng và tư duy.
Tín đồ Công giáo nói đúng
khi họ bảo, "Thuở khởi nguyên bắt đầu qua Ngôi Lời."(36) Phút cuối
cũng ngôn ngữ. Ngày ngôn ngữ kết thúc, bạn ngộ nhập Phật tánh. Ngôn ngữ là xã
hội. Tâm là sản phẩm xã hội. Bạn không phải là xã hội. Bạn là cá nhân. Tất cả
mọi bảo đảm tồn tại với xã hội. Giây phút bạn im lặng, bạn cảm nhận sự bất an.
Thậm chí, bạn không biết bạn là ai. Bạn rung sợ... một sự bồn chồn lớn lao.
Trong thiền, họ gọi nó là "Cơn Chết Lớn". Nó đến với thiền nhân khi
họ khai ngộ, một khoảnh khắc nghi tình... bởi cái cũ biến mất và cái mới, thậm
chí, bạn không thấy. Tất cả mọi kinh nghiệm bạn tin cậy đều vô giá trị. Không
có gì rõ ràng để thay thế nó. Bạn bị quên trong ngục tù. Trong run sợ, đau khổ,
xốn xang, nghi ngờ lớn đó, bạn muốn quay về, muốn bám vào bến bờ bạn đã rời xa,
nhưng không có cách nào bạn có thể quay về! Khi bạn đến bến bờ của cơn chết lớn
này, không có cách gì quay trở về. Bạn chỉ có thể đi tới. Nên nhớ sự quả quyết
căm bản về sự phát triển của nhân loại, phát triển trong tâm thức. Không có
cách nào quay về. Bất cứ kinh nghiệm gì bạn biết qua, bạn đã biết và không có
cách gì làm bạn không biết. Bất cứ nơi nào bạn đến, bạn phải đến. Bạn không thể
trốn chạy. Con đường duy nhất là đi tới.
Tất cả mọi đều an trụ ở chỗ
không thể quay về. Bạn có thể gặp rắc rối, có thể đau khổ, có thể điên loạn,
nhưng không có cách gì quay lại. Minh sư rất cần thiết trong giai đoạn của cơn
chết lớn, bởi bạn sẽ vô cùng yếu đuối. Bạn sẽ trở thành một đứa trẻ yếu đuối.
Hài nhi an toàn toàn diện trong buồng trứng. Không có vấn đề gì với hài nhi,
tuyệt đối bình an, thoải mái. Không bao giờ nó bình an và thoải mái vô cùng như
vậy nữa. Chín tháng mười ngày trong tử cung là chỗ xa hoa... không lo lắng,
không trách nhiệm, ấm áp, buông trôi, thoải mái, thậm chí , không cần nỗ lực
hít thở... Người mẹ làm tất cả. Bỗng nhiên, hài nhi bước ra khỏi tử cung sau
chín tháng. Nó hoàn toàn yếu đuối, cần một người mẹ. Nó muốn quay về tử cung,
nhưng không thể. Kinh nghiệm đó không thể xảy ra trong tự tánh vạn vật. Bạn đã
rời xa nhà, không thể quay về, phải tìm nhà của bạn ở nơi chốn xa xôi. Bạn phải
xây một ngôi nhà ấm cúng và tất cả mọi việc, phải cần người mẹ. Nếu không, hài
nhi sẽ chết.
Nhiệm vụ của minh sư chính
xác là vậy. Rõ ràng đó là trách nhiệm của minh sư. Khi bạn đến giây phút đại
nghi tình, bạn đang rời bỏ buồng trứng... buồng trứng bạn xây dựng với xã hội,
với mọi người, với mọi mối quan hệ. Bạn rời bỏ tử cung, đi vào Chân không, ngộ
nhập vào bình diện khác, bình diện vô ngôn, vô hành, và vô niệm. Một lần nữa,
bạn sẽ như một hài nhi, rất yếu đuối. Thậm chí hơn thế nữa, bởi sự yếu đuối của
hài nhi thuộc về thân, và sự yếu đuối của bạn thuộc về tâm thức, sâu thẳm
hơn... sự sâu thẳm tận cùng nhất. Bạn sẽ cần một người cho bạn sự dũng cảm, đẩy
bạn tới trước, cám dỗ bạn tiến tới trước, lôi cuốn bạn, hứa hẹn bạn một ngàn lẽ
một thứ... Khi bạn vượt qua được giây phút nghi tình lớn lao này, sự vắng lặng
không còn là một đe dọa. Sau đó, nó là nguồn hỷ lạc vô hạn, Đây là
Sat-Chi-Ananda... Đây là chân lý, tâm thức, phúc lạc. Không có gì siêu việt hơn
nó, nhưng trước đó, trước khi chướng ngại cuối cùng sụp đổ, trước khi bạn buông
bỏ sự bám víu quá khứ, bạn sẽ kinh nghiệm bị nhổ bật gốc, như thân cây bị nhổ
trốc gốc từ mảnh đất của nó, nơi chốn vô cùng thoải mái... Hài nhi bị bứt ra
khỏi tử cung. Kinh nghiệm chính xác là như vậy... Do đó, bạn cảm giác là vắng
lặng là sự đe dọa. Khi bạn vượt qua kinh nghiệm đó rồi. Khi nào bạn xuyên qua
ngọn lửa vắng lặng, bạn trở thành vàng khối tinh chất. Nó chỉ được trui luyện
qua ngọn lửa vắng lặng, tâm trí bị đốt cháy trong bạn, và vô niệm trở thành
ngọn lửa nội tại của bạn. Đây là một ân huệ nếu bạn khả tri. Một mặt nó là sự
đóng đinh, mặt khác nó là sự phục sinh.
Câu hỏi thứ hai:
Con hay có cảm giác hay hơn
hoặc kém hơn người khác. Con rất xấu hổ vì tư tưởng này và cố gắng che dấu. Con
ước mong giấc mơ này là một sự thật...không giả vờ... cảm giác bình đẳng và từ
bi với tất cả. Tại sao lại khó khăn như vậy?
Dù bạn cảm giác tốt đẹp
hơn, thấp kém hơn, hay bình đẳng, tâm vẫn vậy. Bạn tiếp tục so sánh và đau khổ
vẫn tiếp diễn. Bạn có thể cho là bạn tốt hơn... giây Khi bạn cho là bạn tốt
hơn, bạn tạo ra cảm giác thấp kém rồi, bởi có người trước bạn không qua cách
này cũng bằng cách khác. Nếu bạn nghĩ bạn hèn kém, bạn muốn cảm giác tốt hơn...
Trên một bình diện khác, người đó sẽ sau bạn. Chúng ta đang nối đuôi nhau, và
sự nối đuôi này không là con đường thẳng tắp. Nó là một vòng tròn. Có người nào
đó luôn đứng trước bạn và có người nào đó luôn đứng sau bạn. Tất nhiên, vọng
dấy khởi qua khái niệm tốt hơn hay thấp hơn tạo ra phiền não và tự ngã. Tại sao
không cảm giác bình đẳng? Bạn nghĩ là bạn đang yêu cầu một sự thay đổi cấp
tiến? Không. Không như vậy. Cảm giác bình đẳng là một cạm bẫy, dựa trên tiêu
chuẩn cũ, sự đo lường cũ. Tại sao bình đẳng? Nếu bạn cảm giác bình đẳng, bạn sẽ
cảm giác thượng đẳng hơn, bạn sẽ cảm giác thấp kém hơn. Bình đẳng là sự đo
lường, vẫn là đồng tiền. Không có gì thay đổi.
Tôi không giúp bạn có được
cảm giác bình đẳng bởi tâm thái đó không thay đổi căn bệnh của bạn, có lẽ giúp
bạn thoải mái hơn, bình thường hơn, cân xứng hơn đối với hội chứng loạn thần
kinh, nhưng bình thường là chứng loạn thần kinh của sự loạn thần kinh. Đây là
loại bệnh loạn thần kinh ấm cúng hơn. Tôi muốn thấy gì? Vấn đề tôi muốn bạn
thấy... là cảm giác không có khả năng so sánh giữa bạn hoặc bất cứ ai. Mỗi một
cá nhân đều đặc biệt. Tôi không nói rằng bạn không đặc biệt... Đừng hiểu lầm
tôi. Tôi bảo rằng mỗi cá nhân đều đặc biệt. Không thể so sánh. Mohammed thật là
khác, đặc biệt với cá tính của ông. Chúa Giê Su cũng vậy. Làm sao bạn có thể so
sánh?
Chúa Giê Su là Chúa Giê Su.
Đức Phật là Đức Phật. Có lúc, một vài Phật tử tìm tới hỏi, "Ai vĩ đại hơn?
Đức Phật hay Chúa Giê Su? Ai vĩ đại hơn, Krishna hay Chúa Giê Su? Ai vĩ đại
hơn, Mahavira hay Mohammed?" Chúng ta tiếp tục đặt tiêu chuẩn điên khùng
đó thậm chí cho cả các chư Phật..."Ai tối thượng hơn?" Bạn có thể
thấy sự thật đơn giản, rằng Đức Phật không bao giờ tái hiện? Không bao giờ sẽ
có một nhân vật như Đức Phật Cồ Đàm, và sẽ không có một ai nữa như ngài. Ngài
rất đặc biệt. Ngài đơn độc. Làm thế nào bạn có thể so sánh? Mohammed thật vô
cùng đặc biệt, rất đặc biệt qua phong cách của ngài. Chúa Giê Su cũng vậy. Làm thế
nào bạn có thể so sánh? Tôi không cho rằng các bậc toàn giác nầy, Đức Phật,
Chúa Giê Su và Krishna đặc biệt. Tôi bảo rằng mỗi cá nhân đều đặc biệt. Thượng
Đế chỉ sáng tạo cá nhân đặc biệt. Thượng Đế không bao giờ tái tạo. Ngài không
tin ở bản sao, và chỉ tin ở bản chánh. Không chỉ với loài người. Động vật cũng
đặc biệt. Bạn không thể thấy hai con mèo giống nhau như đúc. Chúng có đặc tính
riêng của chúng. Bạn không thể thấy hai cây thông giống nhau. Chúng có đặc tính
riêng. Bạn không thể thấy hai chiếc lá y như nhau, hay hai hòn sỏi trên trái
đất vĩ đại này giống y nhau. Cá nhân tính rất vi diệu trong vạn vật vũ trụ. Cá
nhân tính là ký hiệu của ngài. Vì vậy, cho là mình hạ đẳng, nghĩ rằng mình
thượng đẳng, hay là rơi vào cạm bẫy tư duy về sự bình đẳng là thiếu chính đáng.
Sự thật là mỗi chúng ta đều đặc biệt. Bạn là bạn. Tôi là tôi. Không thể so
sánh. Sự so sánh nên chấm dứt. Khi sự so sánh chấm dứt, từ bi dấy khởi. Khi so
sánh chấm dứt, bạn thấy vẻ đẹp tuyệt mỹ của tất cả mọi chúng sinh. Mỗi sự sống
đều đặc biệt, hoàn toàn vô giá. Mỗi đóa hoa hồng... chưa từng sinh ra và sẽ
không có đóa Hồng nào giống như nó nữa. Đừng lỡ cơ hội! Hãy luân vũ, hát ca,
hiện hữu với nó, dù chỉ là giây phút nhỏ nhặt. Nó nở rộ vào buổi sáng, vào
hoàng hôn đã tàn úa.
Cô gái bạn yêu chưa bao giờ
có mặt trên địa cầu sẽ không bao giờ có mặt trên địa cầu nữa. Thật sự, cô gái
bạn yêu là cô gái khác vào ban trưa, và là một cô gái khác vào ban chiều, vào
đêm, cô gái đã hoàn toàn thay đổi. Không phải cá nhân là cá nhân, nhưng qua mỗi
giây phút, đặc tính cá nhân này, thậm chí, bạn không thể so sánh. Bạn không thể
so sánh cô gái bạn yêu vào bình minh đối với cô gái lúc hoàng hôn... Dòng nước
từ sông Hằng đã trôi chảy bắt đầu từ dạo ấy rồi. Hoa nở rộ vào ban mai... mặt
trời đang lên, đàn chim hót líu lo, vầng mây trôi lững lờ trên bầu trời, nhưng
đóa hoa vào chiều, với những ngôi sao rực sáng, mặt trời đã biến mất, tất cả
chỉ là bóng tối chung quanh. Một quanh cảnh hoàn toàn khác! Mỗi giây phút đều
đặc biệt. Đặc tính đặc biệt của vạn vật vũ trụ là đa bình diện. Mỗi cá nhân đều
đặc biệt. Mỗi giây phút trong cuộc đời của họ đều đặc biệt. Khi bạn thấy được
sự đặc
biệt này của vạn hữu. Tất
cả mọi ý tưởng vô minh về ai cao đẳng ai hạ đẳng, hay bình đẳng chấm dứt. Bạn
cũng không bình đẳng! Làm sao bạn có thể bình đẳng? Nếu bạn có thể bình đẳng,
tại sao bạn có thể cao đẳng? Tại sao bạn có thể hạ đẳng? Nếu có bình đẳng, rồi
hạ đẳng, rồi cao đẳng, tất cả đều đến từ cửa sau. Như vậy, bạn không thể trốn
chạy được nó.
Hiện tượng đó, tôi gọi là
sự sùng kính vạn vật. Tôn trọng sự sống sẽ giúp bạn buông bỏ mọi ý tưởng điên
loạn. Cái ngã cần ý tưởng bình đẳng, hạ sinh, và thượng sanh... đều là những
tấn tuồng. Thiếu những nan đề này, ngã không thể sinh tồn. Xả bỏ những tấn
tuồng này thì ngã sẽ tan tác và biến mất...
Câu hỏi thứ ba:
Làm cách nào chúng ta có
thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng mọi tri kiến, tự vệ, dự án,
mọi cuộc chơi, và Thượng Đế ?
Nếu bạn hỏi "Làm cách
nào?", bạn đã hỏi sai vấn đề. "Làm cách nào?" tức là bạn đã mang
cái động vào trong. "Làm cách nào?" mang tương lai vào trong.
"Làm cách nào?" đã mang phương pháp luận và tâm trí vào trong. Không
là vấn đề "Làm cách nào chúng ta có thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm
trống rỗng những tri kiến, tự vệ, dự án, những cuộc chơi, và Thượng Đế?"
Không phải là kỹ nghệ học. Thiền không phải một kỹ thuật. Nếu bạn hỏi phải làm
cách nào, bạn đem về tất cả mọi hiện tượng bạn muốn xả ly. Làm cách nào có
nghĩa là không thể xảy ra ngay bây giờ, phải cần thời hạn... ngày mai, một ngày
sau ngày mai, kiếp này hay kiếp sau, bởi Ấn Độ giáo tạo ra quá nhiều phương
tiện thiện xão cho thiền, họ phải giả định nhiều kiếp tới. Đó là kết quả thiết
yếu cần kíp. Một kiếp không đủ thực hành Du già Patanjalianjali. Phải cần nhiều
kiếp. Một yêu cầu căn bản, bởi thật khó tưởng tượng một kiếp người có thể thực
hành bấy nhiêu phương tiện. Bạn cần có thời gian. Khi bạn cần thời gian, tất
nhiên, bạn phải cần tâm trí.
Tâm trí và thời gian không
là hai hiện tượng. Tâm trí hiện hữu với thời gian. Thời gian tức là tâm trí!
Bạn hỏi phải làm thế nào, bạn đã mang tương lai vào trong. Hỏi phải làm như thế
nào bạn đã trì hoãn. Hỏi phải làm như thế nào, bạn nói, "Không thể thực
hành bây giờ. Trước nhất, tôi cần chuẩn bị, tôi cần được huấn luyện và cần kỷ
luật, sau đó, tôi sẽ thực hành. " Rồi, sau đó, bạn sẽ làm gì? Ai sẽ thực
hành? Ai sẽ được huấn luyện bởi "Thực hành như thế nào"? Tâm cần sự
huấn luyện. Thậm chí, tâm giả vờ là đạt vô niệm. Tâm có thể điều khiển sự vắng
lặng, và lường gạt bạn là đó chính là đại định. Vắng lặng thực hành bởi bất cứ
phương tiện nào... Pháp có nhiều loại, có thể hóa học, có thể là dược phẩm, có
thể cơ chế sinh lý, có thể là hốc môn, hay có thể đạt qua sự hít thở, nhưng
điều đó cũng thuộc ngành hóa học. Bạn thay đổi sự quân bình của nội tại, khí
carbon dioxide, bạn sẽ thấy sự thay đổi xảy ra, có thể thực tập bộ vị nào đó
qua thân, và việc đó sẽ thay đổi tâm bạn, bởi tâm thân không phải hai; Bạn là
cơ chế thần kinh.
Bạn là một... hai mặt của một
đồng tiền. Chúng ảnh hưởng nhau.
Khi bạn hỏi phải thực hành
như thế nào, bạn mang đến cả một rừng kỹ thuật, Du già, tâm và toàn bộ cuộc
chơi. Hiểu biết chân chính không cần kỹ thuật. Hiểu biết quá đủ để đạt đến nó.
Ai sẽ là người thực tập mọi phương tiện này? Tâm sẽ thực hành. Nếu tâm là người
thực hành, bạn không thể vượt trên tâm trí. Tâm là người thực hành thì ngã càng
được hổ trợ. Để vượt trên tâm, bạn không thể nhận sự giúp đỡ của tâm. Không thề
là như vậy.
Làm cách nào chúng ta có
thể đạt đến tâm thái hỷ lạc?
Vấn đề thứ hai: Không phải
là cái gì để bạn đạt tới. Nó đã sắn có rồi. Nó đã là trường hợp, đã xảy ra!
Không phải nó trú ở cõi nào đó bạn cần đi đến. Nó không phải mục tiêu! Thượng
Đế không phải mục tiêu! Khi bạn xếp đặt Thượng Đế là mục tiêu, bạn đã tham ái
rồi. Từ sự tham ái Thượng Đế ở một cảnh giới xa xăm, Thượng Đế trở thành mục
tiêu. Không phải là cái bạn cần đạt được. Nó vốn sắn có rồi. Bạn vẫn khép kín
mắt. Nó là đã sẵn có, và bạn trốn chạy! Không phải vấn đề bạn tìm Thượng Đế;
vấn đề duy nhất là làm sao không trốn chạy, không thoát ly, không tiếp tục giả
vờ là bạn không biết Thượng Đế... và làm thế nào bạn luôn mở rộng. Đó là điều
bạn mở rộng hay khép kín. Phương pháp tốt nhất là khép kín, vẫn có mặt trong
tương lai... nơi nào đó, một mục tiêu xa xăm, cách biệt, trên đỉnh hoang sơn
của Hi Mã Lạp Sơn, hay nơi nào đó tại tầng trời thứ bẩy, trên trời cao. Nó quá
xa vời nên bạn khát vọng. Với điều đang khát vọng, người động có mặt. Sẽ có tự
vệ, dự phòng, và những cuộc chơi. Có hai vấn đề: Không có "thực hành như
thế nào" trong tôn giáo. Thiền không biết làm thế nào. Điều thứ hai: Một
tôn giáo thực chất biết Thượng Đế sẵn có rồi. Thậm chí, không có một cự ly nào
khác nhau giữa bạn và Thượng Đế. Thậm chí, nói rằng Thượng Đế rất gần cũng
không đúng, bởi đặc tính gần cũng tạo khoảng cách. Đặc tính gần là khoảng cách.
Thượng Đế không gần. Thượng Đế là bạn. Bạn là Thượng Đế. Chúng ta an trú trong
đó như cá sống trong đại dương. Kabir dạy rằng. "Tôi đã không nhịn được
cười khi thấy loài cá khát nước khi nó trong đại dương." Chúng ta đang
trong nó. Thượng Đế là... hay gọi nó là tâm thái hỷ lạc, hay gọi nó là đại
định, hay bạn đặt tên nó... là đại dương nơi mà chúng ta đang hiện diện. Nó bao
bọc chúng ta trong và ngoài. Nó là chân tánh.
Làm cách nào chúng ta có
thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng mọi tri kiến, tự vệ, dự án,
mọi cuộc chơi, và Thượng Đế ?
Nếu chúng ta chú trọng đến
cách thức, bạn ép tâm phải ngưng động. Có thể thực hiện. Có nhiều pháp được
phát minh hằng thế hệ, những con đường tắt. Phương pháp Thiền định Chuyển hoá
sẽ giúp được. Bạn có thể tụng thần chú liên tục. Nếu bạn tụng thần chú liên
tục, sẽ tạo ra loại nhạc ru con... ram ram... Không có khoảng trống giữa hai,
để khoảng trống này không có gì chen vào. Làm sao cho những khoảng cách này mỗi
lúc mỗi nhỏ hơn. Hãy tụng cho Rams chồng chất lên nhau. Tụng thật nhanh. Tụng
thật điên cuồng, sẽ tạo ra lời ru trẻ em. Tâm bắt buộc phải khép kín, bởi tâm
không thể thực hiện hai điều cùng một lúc. Nếu bạn tụng thần chú đến mức tâm
không thể suy nghĩ nữa. Nếu bạn tư duy, bạn sẽ quên thần chú. Nếu bạn tụng thần
chú, bạn sẽ quên tư duy, nhưng thần chú là một loại tư duy... Đây là một loại
tu tập ngu xuẩn. Có lẽ, bạn cho rằng rất hữu dụng, nhưng thần chú vô cùng ngu
xuẩn.
Đông phương bị thiệt hại
rất nhiều bởi thần chú. Nó làm toàn bộ tâm thức Đông phương trở nên vô minh. Vì
lý do đó, Đông phương thiếu sự sáng tạo, không phải sự sáng tạo trong nghệ
thuật, không phải sáng tạo qua khoa học, không phải sáng tạo về bất cứ sáng tạo
gì... mà là một loại sáng tạo đần độn, ngu muội. Bạn có thể thấy điều này. Có
người tụng niệm thần chú vài năm, bạn thấy được vẻ đần độn trên mặt họ. Bạn đến
Ấn Độ, có thể thấy rất nhiều đạo sư rất vô minh, nhưng sự vô minh của họ lại
được tôn sùng. Họ có thể tu tập được một điều, là cưỡng ép tâm thinh lặng. Dù
thế nào đi nữa, họ cưỡng ép tâm thinh lặng. Họ nỗ lực cưỡng ép tâm phải tịnh
tĩnh qua sự tuyệt thực. Nếu bạn không ăn uống đầy đủ, mỗi ngày qua năng lượng
sẽ ít dần đi. Khi năng lượng tràn trề, tâm được bồi bổ. Nếu không thì nguy hại,
bởi cái đầu là bộ phận xa xí phẩm của thân, một bộ phận cần nên chăm sóc trước
tiên. Nếu có sự xung đột giữa tim và đầu, thân sẽ hổ trợ trái tim trước, còn
cái đầu thì lo sau. Đầu không quan trọng lắm. Nếu có sự xung đột giữa bao tử và
cái đầu, bao tử sẽ nhận năng lượng trước, cái đầu thì được chăm sóc sau. Khi
nào bạn cho năng lượng ít hơn sự cần thiết của thân đang đòi hỏi, tự nhiên, đầu
bạn sẽ không nhận đủ năng lượng. Do đó, tuyệt thực trở thành một phương pháp qua
hằng nhiêu thế kỹ. Hãy tuyệt thực! Đừng cung cấp đầy đủ năng lượng cho thân!
Khi cơ thể không được cung cấp đầy đủ năng lượng, cái đầu
không thể nhận đủ năng
lượng. Khi đầu không nhận đủ năng lượng, vô tư tưởng, một trạng thái tĩnh lặng
phủ định, không phải khẳng định. Nó thiếu sức sống, thiếu rung động trí huệ Bát
Nhã. Nó chán ngắt và bại liệt. Con người sẽ thiếu sinh lực, thiếu hiệu năng...
Đừng Brahmacharya! - Đừng tịnh thân! Nếu bạn tuyệt thực quá độ, năng lượng dục
sẽ chấm dứt. Một loại tịnh thân mới dấy khởi... là sự giả tạo, bởi không đủ
năng lượng.
Tình trạng như vậy xảy ra
với cái đầu. Nếu năng lượng không đủ, tâm ngưng hoạt động, nhưng sự vắng lặng
của tâm không phải là vấn đề! Tâm cần hoạt động một cách hoàn hảo, cần phải
chạy như một chiếc xe hoàn hảo, và vẫn không quay mòng mòng, thêu dệt những tư
tưởng vô ích. Tâm cần sinh động và đầy chất sáng tạo, và đầy đủ khả năng vận
hành, vắng lặng khi nào nó muốn. Đó là tự chủ. Mỗi khi bạn muốn tư duy, bạn có
thể tư duy. Khi bạn không muốn tư duy, bạn có thể vô niệm. Một minh sư chân
chính là người có thể làm được cả hai.
Có hai loại nô lệ trên cõi
đời này. Người bình thường không thể vô niệm... Người luôn suy nghĩ nô lệ cho
tâm. Còn loại người nữa luôn cưỡng ép tâm không được tư duy bằng cách tướt đoạt
năng lượng, tánh sinh động, cơ hội, thử thách, tranh đấu, sáng tạo... và mọi
tiềm năng, và sau đó, người này không thể suy nghĩ được nữa. Nếu trong hoàn
cảnh nào đó, có chuyện xảy ra, họ ngớ ngẩn. Tôi không ủng hộ tánh ngớ ngẩn này.
Như vậy, phải làm gì?
Pháp của tôi là pháp bất
thiện xảo. Bạn nội quán sự động này. Đừng vội vã chận đứng nó. Hãy quán nó. Hãy
quán tất mọi tự vệ đang có mặt. Đừng phê phán. Đừng bảo bạn không cần chúng.
Đừng chấm dứt cuộc chơi... hãy tiếp tục các cuộc chơi này, nhưng cảnh giác hơn.
Mang tâm thức mới quán mọi sự đang diễn tiến quanh bạn... trong và ngoài. Bạn
đang trong cuộc chơi? Hãy tiếp tục cuộc chơi đó. Không có gì sai lầm trong cuộc
chơi. Hãy đùa vui một cách hoàn hảo, đầy thiện xảo, trở thành một diễn viên
tuyệt vời, nhưng tận cùng nội tại vẫn luôn quán chiếu, hoàn toàn hiểu rõ bạn
đang trong cuộc chơi... như chiếc gương phản chiếu nội tại. Hãy để tâm động...
sẽ đầy sự cảnh giác. Quả không dễ dàng. Thần chú thì dễ dàng, sẽ rất gian nan,
bởi bạn quên nhiều lần. Tâm động đến mức bạn quên nó, nhưng đừng lo lắng. Khi
nào bạn nhớ thì tiếp tục nội quán. Đừng mặc cảm phạm tội nếu bạn lỡ quên, và
đừng phê phán mình, đừng tuyệt vọng. Đây là sự tự nhiên. Hằng vô lượng kiếp,
chúng ta đã huấn luyện tâm cách tư duy. Hiện tại, bạn phải quán toàn bộ chức
năng cơ chế của nó và huấn luyện nó.
Sự đang nội quán, song hành
với kinh nghiệm mới dấy khởi trong bạn. Hãy nhớ, song hành với tâm, chứng nhân
đang trong bạn. Người chứng nhân này không ồn ào, một thực tại thậm thâm vi
diệu hơn tâm trí. Khi bạn tụng thần chú, bạn sử dụng tâm. Sẽ không có sự song
hành trong bạn. Bạn chỉ cưỡng ép tâm. Khi bạn quán, có một kinh nghiệmtối
thượng hơn tâm... một quan sát viên trên ngọn đồi. Bạn đang thiền tọa trên ngọn
đồi, có thể quan sát toàn bộ thung lũng, không chống đối thung lũng. Thung lũng
tuyệt mỹ như thực tướng của nó... nhưng bạn vượt trên nó. Hãy cho phép tôi lập
lại: người quan sát viên không quan hệ với tâm. Người quan sát là kinh nghiệm
mới mẻ hơn. Người quan sát này là sự phát triển mới trong bản thể, không phải
do tâm cưỡng ép mà thành, không phải do tâm kỷ luật mà vắng lặng. Đây là một
kinh nghiệm mới hơn, một sự mời mọc đến với một hiện tượng mới mẻ ẩn mặt trong
bạn và bạn chưa mời mọc nó bao giờ. Hãy mời mọc người chứng nhân này. Trước
tiên, nó sẽ rất ngượng ngùng, tự nhiên rồi. Có lúc nó đến, có lúc nó biến mất,
nhưng thậm chí dù nó có đến trong khoảnh khắc ngắn ngủi, những giây phút đó vô
cùng giá trị. Thậm chí, trong vòng hai mươi bốn tiếng đồng hồ, nếu bạn trở
thành một chứng nhân trong một khoảnh khắc... như vậy cũng đủ để tạo ra phép
lạ. Mỗi ngày qua, sự quan sát này bám rễ trong bạn. Tâm tiếp tục vận hành trên
bình diện của nó. Không cần bận tâm về nó. Nó hoàn hảo với chân tánh của nó.
Đừng chống đối tâm tội nghiệp này. Nó đã giúp đỡ bạn rất nhiều. Thiếu nó, bạn
sẽ không thể sinh tồn. Tâm giúp đỡ bạn sinh tồn từ bao lâu nay. Đây là thước đo
sự sinh tồn.
Nếu tại Đông phương, đặc
biệt Ấn Độ, bạn thấy nó quá xấu xa, nạn nghèo đói, sự khốn khó... bạn có thể
thấy lý do không? Ấn Độ vẫn chưa phát triển, vốn là thước đo sinh tồn. Ấn Độ
chống đối nó, vô cùng mãnh liệt, đấy hận thù với tâm. Kết quả tối hậu là một xã
hội xấu xa, những con người đói khổ, và nghèo nàn. Không nhất thiết phải vậy.
Tâm có thể sử dụng, có thể là một trong những huyền nhiệm phức tạp nhất của
Thượng Đế. Tôi không đối kháng bất cứ điều gì, thậm chí cả tâm trí. Nó cần sử
dụng qua cách riêng, có bình diện riêng của nó. Chỉ bạn là nên tăng trưởng vượt
trên nóm phải tìm kiếm chân tánh tối thượng hơn. Bạn sẽ nội quán. Bạn thành
minh sư lớn! Khi bạn muốn tâm ngừng, bởi bạn muốn nghe chim hót líu lo, không
ồn ào
nữa, bạn chỉ cần bảo tâm,
"Hãy im lặng đi. Như vậy quá đủ rồi. Hãy chấm dứt!"... và nó sẽ chấm
dứt...
Hiện tại, rất khó cho bạn
có thể hiểu những vấn đề tôi đang chia sẽ. Bạn sẽ bảo, "Hãy ngừng
ngay!" Nó sẽ ngừng. Bạn nói, "Hãy chấm dứt" Nó chấm dứt. Minh sư
đã đến, nô lệ lắng nghe. Đừng tranh cãi với nô lệ... Hãy mang về chủ nhân ông!
Sự hiện diện của minh sư sẽ giúp nô lệ này hiểu. Quan sát viên là minh sư. Bạn
khiêu khích chứng nhân viên này, mời mọc chứng nhân viên, tìm kiếm và khám phá
chứng nhân viên trong bạn. Đừng vật lộn quá mức với tâm, nếu không, toàn bộ
năng lượng của bạn sẽ đổ hết vào cuộc tranh chấp này. Sẽ có cuộc chiến không
ngừng của nội tại. Khi có ai xung đột... Có lẽ, xung đột với dục. Có lẽ, họ
tưởng họ xung đột với tư tưởng, nhưng mỗi khi bạn xung đột với chính bạn, bạn
là kẻ tâm thần bị phân liệt, bị xé làm hai. trong cuộc chiến với chính bạn, và
phân tán năng lượng của bạn. Không có sự sáng tạo gì mới hơn trong bạn, chỉ
phân tán bạn, làm bạn yếu đuối hơn.
Tôi không ủng hộ biến bạn
thành người yếu đuối hơn, cho nên đừng đối kháng tâm. Hãy vượt trên tâm! Chân
tánh sắn có trong bạn, chưa hoạt động. Hãy bắt đầu khai sáng nó, cái mà thiền
nhân gọi là mở đôi mắt huệ. Nó có mặt ở đó, tiềm lực đã có. Thậm chí, các nhà
sinh học đồng ý là có một cái gì trong đầu vẫn chưa hoạt động, đây là một bí
mật, bởi tại sao tạo hóa sáng tạo ra nó? Tạo hóa sáng tạo điều cần thiết mà
thôi. Có một cơ chế gì trong đầu, trong bộ óc vẫn chưa hoạt động. Một phần thể
vô cùng quan trọng vẫn chưa hoạt động. Khi bạn mang chứng nhân vào, phần cơ chế
này bắt đầu hoạt
động. Tình trạng của chúng
ta là vậy, đã xảy ra...
Một bộ lạc man khai thấy
một phi cơ... loại phi cơ trong Đệ Nhị Thế chiến bỏ lại bởi các quân nhân. Họ
không hiểu phi cơ dùng để làm gì. Họ chỉ biết kéo xe mà thôi, vì vậy, họ dùng
phi cơ để làm chiếc xe kéo, với bốn bánh. Họ rất là thích thú với chiếc máy mới
lạ này. Một chiếc xe cực kỳ tuyệt hảo! Có một người thông minh hơn thám hiểm bên
trong. Có quá nhiều máy móc cơ khí... Ông suy nghĩ, "Cái máy này không
phải là chiếc xe kéo bởi có nhiều bộ phận bên trong không phải để sử dụng cho
xe kéo." Ông lục lọi tìm kiếm. Có một ngày, vô tình ông làm cho máy nổ.
Sau đó, họ sử dụng chiếc phi cơ này như là xe chở hàng vậy. Có một người khác
trong làng cũng muốn tìm hiểu về cơ cấu của chiếc xe chở hàng mới lạ này, bởi
đối với một chiếc xe chở hàng, không cần phải có nhiều bộ phận không cần thiết.
Cuối cùng, vào một ngày đẹp trời, họ khám phá nó có thể bay.
Con người cũng trong trường
hợp như vậy. Chúng ta sử dụng nó như một chiếc xe kéo vậy. Đừng vật lộn với
chiếc xe kéo này. Có nhiều máy móc bên trong. Hãy khám phá chúng. Bạn có thể sử
dụng nó như một chiếc xe chở hàng, không cần thiết phải cất nó vào một chổ. Bạn
có thể sử dụng nó như một chiếc máy bay. Nó có thể bay đến tận cùng đỉnh tối
hậu của vạn hữu. Cho nên, vật lộn với nó không phải là cách. Hãy thân thiện với
nó! Hãy quan sát nó với tình thương, như người mẹ chăm sóc con yêu của mình. Hãy
quán tâm với sự chăm sóc ân cần, với tình thương sâu đậm và nhân ái. Đây là bộ
máy của bạn! Đừng giận nó. Đừng ngu muội tranh chấp hệ thống cơ chế của nó.
Làm cách nào chúng ta có
thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng những tri kiến, tự vệ, dự án,
mọi cuộc chơi, và Thượng Đế ?
Khi bạn cảnh giác, tâm sẽ
ngưng động. Tâm rất tôn trọng sự tỉnh thức. Đó là một bí mật. Đôi lúc bạn nên
thử. Tâm ồn ào... hãy thực hành một việc nhỏ này. Tâm ồn ào, bạn không thể ngủ
được. Bạn không thể làm gì được bởi nó chạy như con chó điên. Bạn chỉ làm một
việc thôi. Bạn ngồi thinh lặng trên ghế, cơ thể thư giản, và bảo tâm,
"Được rồi. Bây giờ tôi sẽ lắng nghe. Hãy cho tôi biết ngươi muốn gì?"
Bạn sẽ kinh ngạc... sự náo động bỗng chấm dứt. Giây phút bạn nói, "Tôi sẽ
lắng nghe.... Được rồi." sẽ xảy ra trong thoáng giây ngắn ngủi, nhưng bạn
biết bí mật của nó. Hiện tượng gì xảy ra khi bạn bảo, "Tôi sẽ lắng
nghe"? bạn sẽ trở nên tỉnh thức. Tâm có khuynh hướng tôn trọng tỉnh thức.
Bất cứ nơi nào có sự tỉnh thức, chủ nhân ông... nô lệ theo sau... Tâm sẽ ồn ào,
nhưng bạn có thể quán chiếu. Khi bạn không còn giữ chánh niệm, tâm lại ồn ào.
Nếu bạn vẫn tiếp tục hành trì chánh niệm, tâm không ồn ào nữa, có phép lạ xảy
ra nếu bạn giữa chánh niệm. Mỗi ngày qua, tâm bớt náo động hơn theo sự hài hoà
của riêng nó. Khi tâm ngưng động, bạn sẽ cảm nhận sự phúc lạc, nhịp đập của
trái tim, có vẻ đẹp thuần mỹ, không phải trạng thái tối tăm.
Đức Phật không phải là một
nhân vật đáng chán.
Đức Phật không vắng lặng
trong phủ định. Ngài hoàn toàn tịnh tĩnh trong khẳng định. Sự tỉnh lặng không
là sự vắng mặt của vọng, mà là sự có mặt của tỉnh thức...
Câu hỏi thứ tư:
Còn nghệ thuật và sự giác
ngộ thì sao? Khi ngài sáng tác một vần thơ, một họa phẩm, một bức tượng, một
bản nhạc, ngài có cảm giác gần gũi với trạng thái thiền không? Vâng, không phải
là một sự trống rỗng thuần khiết...bởi nó sẽ kết thúc và mục tiêu. Nó cũng làm
bãn ngã phát triển. Cuối cùng, ngài có chuyển hoá sự sáng tạo này hay không?
Nghệ thuật tuỳ vào bạn. Nếu
bạn bệnh hoạn thì nghệ thuật của bạn cũng bệnh hoạn. Nếu bạn giác ngộ, nghệ
thuật sẽ giác ngộ. Nghệ thuật phản ảnh phẩm hạnh của bạn. Nếu bạn đã tìm xem
Ajanta, Ellora (37), hay là Khajuraho (38), bạn sẽ thấy loại nghệ thuật hoàn
toàn khác. Nếu bạn nghe nhạc cổ điển, bạn sẽ thấy một phẩm chất khác hơn nghệ
thuật. Nếu bạn nghe nhạc hiện đại, đây là một loại nghệ thuật. Nếu bạn chiêm
ngưỡng họa phẩm của Picasso, chúng đầy đặc tính bệnh hoạn. Có một cái gì đó
bệnh hoạn trong họa phẩm của Picasso, và có một cái gì đó bệnh hoạn trong thế
giới mà Picasso diễn đạt qua họa phẩm của ông. Đừng bao giờ treo họa phẩm của
Picasso trong phòng ngủ của bạn. Nếu không, bạn sẽ có ác mộng. Nó là sự diễn
đạt của xã hội ngày nay. Xã hội này đang bệnh hoạn, loạn thần kinh, nhưng nghệ
thuật tuỳ thuộc bạn. Nghệ thuật không phát xuất từ cõi trống không nào đó, nó
bắt nguồn qua người nghệ sĩ, được diễn đạt bởi nghệ sĩ, giúp nghệ sĩ biểu thị
cảm nhận của họ ở trần thế... Nghệ thuật là vậy. Nó là tâm tánh ẩn tàng trong
trái tim bạn. Bạn diễn đạt nó qua họa phẩm, qua điêu khắc, qua âm nhạc, qua
khiêu vũ, giúp nó hiển lộ. Bạn mở cửa trái tim, nhưng bạn không thể mở rộng chỉ
những gì hiện diện. Điệu luân vũ của Nijinsky không thể là điệu luân vũ của
Meera (39). Triết lý của Nietzche không thể là triết lý của Đức Phật. Nhất định
là hoàn toàn.
Nghệ thuật bệnh hoạn phát
xuất từ sự xung đột của nội tại, sự căng thẳng và những bãn ngã đang cần. Nó
thư giãn bạn như thuốc an thần giúp bạn thư giản. Nếu bạn giận dữ, bạn sẽ la
hét, đánh đập... thậm chí, bạn sẽ đập vào cái gối... Nó sẽ giúp bạn và bạn cảm
giác thoải mái hơn. Có nhiều học đường tại Tây phương cho rằng loại người loạn
thần kinh có thể điều trị qua nghệ thuật, trị liệu pháp qua nghệ thuật. Họ nói
đúng. Nếu người điên được dạy hội họa, nếu họ đơn giản vẻ, sự vẻ này sẽ giúp đỡ
họ, bởi bất cứ họa phẩm nào ông vẻ sẽ giúp xua tan cơn điên loạn này của ông,
sẽ được gột rữa, sẽ bị ném ra ngoài, không còn cảm giác nặng nề và không ô
nhiễm. Chín mươi chín phần trăm nghệ thuật đều như vậy. Nếu Picasso không được
phép vẽ, ông sẽ phát điên. Nếu Van Gogh không được vẽ, ông sẽ mất trí. Cuối
cùng, ông mất trí thật.
Nghệ thuật phát xuất từ sự
điên loạn, từ hội chứng thần kinh phân liệt, không phải là nghệ thuật thật sự.
Gurdjieff (40) thường chia nghệ thuật làm hai loại. Ông gọi một loại nghệ thuật
là nghệ thuật chủ thể, và một loại nữa là... Taj Mahal (41) hay là Khajuraho...
khách thể. Khi bạn vẽ, việc làm của bạn thành tựu nhưng họa phẩm sẽ tồn tại.
Nếu bạn sáng tạo trên khung vẽ khuôn mẫu của chứng loạn thần kinh, và khi có ai
ngắm bức tranh sẽ suy tưởng về bức tranh, sẽ có cảm giác bệnh hoạn... muốn nôn
mửa, muốn phát bệnh ngay. Họa phẩm là biểu tượng hình tròn của vũ trụ. Nó trở
thành Yantrara. Vì lý do đó họa sĩ thường sử dụng họa phẩm, như Yanstras (42) ,
mẫu vẽ được sáng tạo để mỗi khi bạn thưởng thức, nó cho bạn sự vắng lặng. Mô
hình được sáng tạo để mỗi khi bạn nhìn thấy, làm bạn căng thẳng. Nghệ thuật
khách thể, Gurdjieff bảo, là nghệ thuật có thể giúp con người hướng đến sự tĩnh
lặng, hỷ lạc, nội tại hài hòa, và lòng tri ân. Nghệ thuật hướng con người đến
chiều hướng bệnh hoạn, loạn thần kinh, trụy lạc, không phải nghệ thuật. Bạn có
thể gọi là nghệ thuật, nhưng đó là một sự nhầm lẫn.
Còn nghệ thuật và sự giác
ngộ thì sao?
Nghệ thuật không liên hệ
trực tiếp với giác ngộ, nhưng giác ngộ thì có liên hệ đến nghệ thuật. Khi có
nhiều bậc khai ngộ trên thế giới này, họ sẽ tạo ra một thế giới khác, với nhiều
từ trường khác nhau, tự nhiên rồi. Họa phẩm của thiền có phẩm hạnh riêng. Quan
sát một họa phẩm thiền, bạn trầm tư hơn; Thưởng thức một họa phẩm thiền, bạn
như được hóan chuyễn đến một bình diện khác. Nghe một bản nhạc cổ như Bhagavad
Gita, chỉ lắng nghe... thậm chí, nếu bạn không hiểu, thậm chí, dù bạn không
biết Phạn ngữ... chỉ nghe thôi. Âm điệu của nó, âm sắc của nó, điệu nhạc của
nó, bỗng nhiên, bạn cảm giác như có một sự thanh tịnh tràn trề trong bạn, nghìn
hoa như nở rộ trong bạn. Có một kinh nghiệm đang mở rộng và luân lưu trong bạn.
Thế giới này cần nhiều họa phẩm khai ngộ, nhưng điều đó không thể thực hiện
bằng cách dạy mọi người sáng tác nhiều nghệ thuật hơn. Điều này chỉ có thể thực
hiện khi mọi người đồng hướng về thể tánh Chân Như. Mỗi khi có thiền nhân nào
khai ngộ, nhất định ông sẽ diễn đạt nó. Mỗi kinh nghiệm khai ngộ sẽ nở thành
hoa sen ngàn cánh. Khi Đức Phật tĩnh lặng, khi Đức Phật đã về nhà, khi ngài
biết ngài là ai, ngài thuyết pháp... ngôn từ của ngài là sự diễn đạt của ngài.
Khi Meera khai ngộ, bà khiêu vũ... khiêu vũ là sự diễn đạt của bà.
Mỗi bậc giác ngộ sẽ tìm
cách diễn đạt kinh nghiệm đã xảy ra với họ, bởi kinh nghiệm khai ngộ nên được
diễn đạt. Bạn không thể ôm ấp nó vào lòng, bởi kinh nghiệm sẽ tràn ra, nhưng
mỗi bậc giác ngộ đều có cách diễn đạt khác nhau. Đức Phật không bao giờ khiêu
vũ. Không phải tác phong của ngài. Ngài không bao giờ ca hát, không bao giờ
sáng tác nhạc... Không phải là tác phong của ngài, nhưng nếu bạn quan sát ngài,
cách đi của ngài như nguồn thơ. Cách ngài ngồi âm hưởng thi ca. Cử chỉ của ngài
âm vang nhạc khí. Thậm chí, khi ngài tĩnh tọa dưới gốc bồ đề, không di động,
trong ngài có một cuộc khiêu vũ lớn lao. Người có mắt huệ, họ có khả năng nhận
biết. Đây là cách ngài diễn đạt.
Mỗi người đều có một cách
diễn đạt khác nhau. Có người trở thành họa sĩ, có người trở thành ca sĩ...Tùy
theo! Nó tuỳ thuộc vào tiềm năng bạn sẵn có. Sự giác ngộ của bạn sẽ lèo lái
tiềm năng đó và diễn đạt qua nó. Căn bản là cơn đại định. Hãy để đại định xảy
ra trước, sau đó, bất cứ những gì bạn có khả năng đem lại thế giới, sẽ được ban
bố. Bất cứ những gì bạn muốn chia sẽ, sẽ được chia sẽ. Sẽ không có tự ngã. Sẽ
không có động cơ thúc đẩy. Sẽ không có sự căng thẳng bên trong. Nếu không có ai
lắng nghe bạn, bạn sẽ không buồn bã. Bạn sẽ mãi như một đóa hoa, nở rộ trong
rừng sâu. Không ai đi ngang qua, nhưng hương vị sẽ được thải ra với gió.
Nghệ sĩ khao khát được diễn
đạt. Đối với bậc giác ngộ, sự diễn đạt rất tự nhiên, như hơi thở, không có sự
khao khát. Nghệ sĩ tranh đấu liên tục dọn đường cho họ. Họ có động cơ, nên họ
luôn sống trong sự căng thẳng. Không phải ngẫu nhiên nghệ sĩ đau khổ hơn người
khác, bởi chứng bệnh tâm thần... Họ căng thẳng quá độ, phải sáng tạo, phải cạnh
tranh, phải chứng minh, và phải để lại ký hiệu cho thế gian... Tất cả đều qua
nỗ lực tự ngã. Bậc giác ngộ sống mà không động cơ. Ngài đơn thuần tận hưởng
phút giây thực tại như thực tướng của nó. Bất cứ chuyện gì xảy ra cũng đều tốt
đẹp. Ngài luôn phúc lạc, luôn ban phát phúc lạc. Nếu có ai nhận được thì tốt,
nếu không thì vẫn tốt...
Câu hỏi thứ năm:
Nếu tình dục con người được
khai phóng, họ có trở thành phóng túng hay không?
Trước tiên, có gì sai khi
phóng túng? Tôi không thấy có gì sai lầm ở sự phóng túng cả. Văn minh quá có lẽ
nguy hiểm... một chút phóng túng cũng tốt. Trong một thế giới hòan mỹ, với sự
hiểu biết sâu rộng hơn về nhân tánh, chúng ta nên duy trì cân bằng giữa nền văn
minh và cá tính phóng túng. Chúng ta quá nghiêng về một mặt. Chúng ta quá văn
minh. Khi bạn quá văn minh, bạn dễ uốn nắn. Hoa hồng có nét đẹp của nó. Có lẽ,
nó không bất tử như hoa nhựa, vào hoàng hôn đã tàn lụi vĩnh viễn rồi. Nó chỉ
hiện diện trong phút chốc, nhưng nó vẫn sống động. Hãy ngắm nhìn loài thú
hoang... Chúng thật hoang dã... Bạn có cảm giác ghanh tỵ không? Bạn có thấy
chúng rực rỡ và đầy sức sống không? Thượng Đế hiện hữu trong chúng thuần nhất
hơn cả bạn nữa phải không? Cho nên, tôi không thấy có gì sai lầm trong đặc tính
man dã cả. Nếu đặc tính man dã của bạn không hại một ai thì đây là sự sùng đạo
toàn hảo. Nếu đặc tính man dã của bạn chỉ diễn đạt tự do của bạn và không gây
trở ngại tự do của bất cứ ai. Nếu không vi phạm sự sống của một ai, sự tự do
của người này thì rất tốt. Trong một thế giới tốt đẹp, con người cần nên cho
phép được sống đủ kiểu man dã, với một điều kiện: Sự phóng túng của họ sẽ không
phương hại đến bất cứ một ai. Họ nên được hoàn toàn tự do. Văn minh không cần
phủ định. Nó phải là một sự khẳng định. Nhiệm vụ của cảnh sát và quốc gia phủ
định thay vì khẳng định. Họ không nên cấm cản bạn phải làm gì. Họ chỉ nên cấm
bạn không được làm gì. Chỉ có vậy. Chúng ta sống trong một xã hội mà bạn không
thể hoàn toàn phóng túng bởi quan hệ đến sự sinh tồn của mọi người. Bạn phải
quan tâm họ. Họ quan tâm bạn. Họ thoả hiệp vì hạnh phúc của bạn. Bạn phải thoả
hiệp vì hạnh phúc của họ. Chỉ có vậy. Xã hội, tiểu bang, luật pháp, nên phủ
định. Họ nên chỉ định vài sự việc rằng: Không một ai được quyền xâm phạm quyền
sống và hạnh phúc của kẻ khác. Mọi vấn đề khác thì nên cởi mở một chút.
Điều thứ hai: Thần Ái Tình
là nguồn cội sống của tất cả mọi nét đẹp mỹ lệ trong thế giới này. Những đóa
hoa nở rộ bởi Thần Ái Tình. Loài chim Cukoos ca hót líu lo cũng bởi Thần Ái
Tình. Loài họa mi khiêu vũ cũng bởi Thần Ái Tình. Tất cả những gì hòan mỹ và
tuyệt vời đều xuất phát từ Thần Ái Tình... Thậm chí đến sự đại định cũng là đóa
hoa tối hậu nở rộ cũng xuất phát từ Thần Ái Tình. Thượng Đế là Đấng Đa Tình.
Bạn có thể nhận thấy khắp nơi, không cần chứng minh. Vạn hữu cũng rất đa tình.
Ngày mà con người đối kháng sự đa tình, chính là ngày mà loài người rơi vào sự
bất bình thường rồi. Từ ngày nhân loại không còn được bình thường, bởi dẹp bỏ,
đè nén, kiềm chế tánh đa tình. Vì vậy, con người mỗi ngày mỗi nguy hiểm hơn bởi
sáng tạo phát khởi qua sự đa tình. Trẻ thơ sinh ra từ tánh đa tình, kể cả họa
phẩm, thi phẩm, và đại định! Khi con người có xu hướng đàn áp tình dục, sợ hãi
tình dục, khi bạn không tôn sùng Thần Ái Tình, bạn sẽ làm gì đây? Mọi sáng tạo
bị hạn chế và bạn trở nên nguy hiểm... Sau đó là chiến tranh, bạo động, chống
đối, cạnh tranh, khát vọng tiền bạc, quyền lực, địa vị... đều sẽ nẩy sinh. Con
người sẽ đau khổ hơn khi sống với thái độ ngu xuẩn đối kháng tình dục. Nó đem
đến bạn đủ tệ nạn trụy lạc. Có người chạy đuổi theo tiền bạc. Bạn có thấy sự
trụy lạc này không? Tiền bạc trở thành thần thánh. Họ không yêu phụ nữ, họ chỉ
tôn sùng tiền bạc. Có người yêu xe. Có người đắm say quyền lực. Có người đắm
say tình dục, và họ là những con người vô cùng nguy hiểm. Họ không nên sống. A
Lịch Sơn Đại Đế, Thành Các Tư Hãn, Tamerlane, Adolf Hitler, Stalin, và Mao là
những nhân vật vô cùng nguy hiểm. Họ đầy sự phá hoại. Niềm vui của họ là sự huỷ
diệt. Khi năng lượng sáng tạo không được biểu lộ, nó sẽ biến chất thành vị đắng
và trở thành độc dược.
Nhân loại chưa bị đau khổ
bởi tình dục. Không bao giờ. Con người đau khổ bởi đối kháng tình dục. Khi bạn
chống tình dục, bạn là kẻ chống tình yêu... Thanatos... Tử thần...trở thành kẻ
thù của bạn. Tử thần được tôn thờ. Tiền bạc là tử thần. Chính trị cũng vậy...
Bản ngã cũng vậy... Mọi sự chết đều vô cùng quan trọng. Bạn đang tôn sùng những
biểu tượng chết đó. Bạn hỏi tôi...
Nếu tình dục con người được
khai phóng, họ có trở thành phóng túng hay không?
Có thể. Nếu họ được trọn
quyền tự do hành động như vậy. Họ có thể vô cùng phóng túng, nhưng chỉ tạm
thời. Lý do không phải ở tình dục. Lý do là họ bị kiềm chế. Nếu như một người
bị đói khát nhiều năm, bỗng nhiên bạn cho họ toàn quyền tự do... Bạn cho họ
chìa khoá vào bếp. Dĩ nhiên là họ sẽ biến thành con người man dã trong phút
chốc, nhưng đâu có gì sai lầm? Trong một vài ngày, họ sẽ ăn rất nhiều, nhưng
chỉ vài ngày thôi. Họ sẽ bị thực phẩm ám ảnh. Họ sẽ ăn, sẽ uống và mơ mộng chỉ
có thực phẩm mà thôi. Chỉ có thực phẩm trôi nổi trong trí óc của họ, nhưng
không phải tự vì họ đói, mà bởi vì bạn đã bỏ đói họ quá lâu. Đúng như vậy. Các
đạo sư, linh mục, Giáo Hoàng, và các Shankrachas, họ khuyến dụ không nên tự do
tình dục, nếu không con người sẽ tphóng túng, nhưng lý do không phải là vì tình
dục, lý do là ở các vị Giáo Hoàng. Họ là nguyên nhân. Họ làm cho nhân loại đói
khát quá lâu, bị què quặt quá lâu... và đó là lý do tại sao họ làm cho con
người trở nên què quặt. Nếu bạn muốn con người biến thành nô lệ, phương pháp
duy nhất là huỷ diệt tình dục của họ. Con người đầy tình yêu là một minh sư.
Con người tràn trề lòng nhân ái sẽ không bận tâm đến bất cứ điều gì, không sẵn
sàng gây ra chiến tranh, dù Việt Nam hay Đại Hàn hay bất cứ nơi nào. Con người
thật sự yêu sự sống và tận hưởng nó mà không bận tâm trở thành nguyên thủ quốc
gia hoặc thủ tướng. Con người thật sự sống trong sự bi mẫn thậm chí sẽ không
buồn ghé vào giáo đường hoặc tu viện, bởi họ đã thật sự tìm thấy thánh đường
của Thượng Đế. Lòng nhân ái là lời nguyện cầu của họ. Như vậy, các linh mục,
các chính trị gia, các đạo sư, các đầu não chiến tranh và đại đa số phải tuỳ
thuộc vào sự
ám ảnh của bạn? Năng lượng
của bạn đã bị huỷ diệt. Bạn phải được sắp đặt bằng phương thức nào đó và vì
vậy, bạn đi vào con đường lầm lạc. Một con người khi tình yêu đã bị huỷ diệt
thì trở nên vô cùng yếu đuối.
Bạn thấy con bò và con trâu
qua chưa? Khác nhau như thế nào? Sự tự do tình ái của con bò bị huỷ diệt, nó
trở thành con trâu. Con trâu là một động vật tội nghiệp. Con bò mộng là một
động vật sống động, thánh thiện. Tại Ấn độ, chúng tôi tôn sùng loài bò như là
một loài linh khí thiêng liêng. Nó là cận vệ của thần Shiva... Loài bò mộng.
Không phải là con trâu đâu, nên nhớ như vậy. Con trâu dễ dàng điều khiển hơn,
dễ kiềm chế hơn, nhưng còn con bò mộng thì sao? Loài bò mộng này đầy sinh lực,
tràn trề năng lực tình ái. Quả là một nét đẹp tuyệt mỹ tìm ẩn trong loài bò
mộng này. Bạn hãy quan sát con trâu kéo xe đi... Nó là một thứ nô lệ. Nếu bạn
muốn con người biến thành nô lệ, hãy huỷ diệt tình dục của họ, hãy đảo ngược
bản năng tình dục của họ. Đó là những thực trạng đã được thực hiện cho đến bây
giờ. Trong tương lai, tình dục sẽ trở thành một tôn giáo. Tình yêu cần tôn thờ,
và bậc thần thánh duy nhất thật sự là Thượng Đế và chính là tình dục... bởi
tình dục là sự sáng tạo, và chúng ta gọi ngài là Thượng Đế, đấng Tạo hóa.
Hiện tượng gì đã xảy ra với
con người hiện đại? Hiện tượng gì đã xảy ra trong quá khứ? Bạn chỉ có thể hạnh
phúc nếu tình yêu của bạn được trọn vẹn. Có một ngàn lẻ một chướng ngại và
không được thành toàn. Bạn được đặt để trong chiều hướng sai lầm, và bạn nỗ
lực. Có một ngày, bạn trở thành người phú quí, bạn đợi ngày đó đến khi bạn trở
thành một nhân vật giầu có vô hạn trong thế giới này, và có một ngày bạn bỗng
có tất cả! Nhưng đột ngột, bạn cảm giác không có niềm vui nào phát xuất từ đó.
Bạn đã đợi chờ trong vô vọng. Bạn đã vận hành theo chiều hướng thiếu vắng hạnh
phúc. Hạnh phúc rất đơn thuần. Nếu bạn cho phép sự sống luân lưu qua bạn theo
luật tự nhiên, niềm hoan lạc là một hiện tượng tự nhiên. Nó tự phát, không đợi
chờ ở cuối cuộc hành trình... Nó là bây giờ, hiện hữu ngay đây. Khi bạn sở hữu
nhiều của cải, bạn sẽ thiếu vắng hạnh phúc. Bạn có quyền lực nhưng bạn sẽ thiếu
vắng tình yêu. Bạn có thể có được sự tôn kính, nhưng bạn sẽ không có hạnh phúc.
Hạnh phúc nẩy sinh qua tình yêu.
Điều cuối cùng mà tôi muốn
chia sẻ với bạn là: Chỉ qua Thần Tình Ái, tình ái mới hóan chuyển, không có
cách nào khác. Chỉ xuyên suốt qua Thần Tình Ái để rồi có một ngày bạn chuyển
hoá nó. Những gì đã được sống một cách trọn vẹn luôn chuyển hoá. Sống mơ màng
có nghĩa là bạn không sống trọn vẹn. Người trốn tránh tình ái người yếu đuối,
đầy sự sợ sệt, luôn bị giam cầm trong nó. Tình dục của họ là biến chứng liệt
não. Nó chấm dứt ở đầu nhưng sẽ tồn tại ở não, vốn không phải là nơi nó cần
hiện diện. Người sống trọn vẹn trong tình thương là người tự tại, không kiềm
chế, đến một ngày nó tự động biến mất, không qua tranh đấu, nhưng qua hiểu
biết. Chuyển hoá sẽ đến, và đó là Brahmacharya - Brahmacharya là hy vọng tột
đỉnh của Thần Ái Tình. Người đó hoàn toàn hòa hợp năng lượng ái tình đến mức độ
họ không cần người nữ hay người nữ không cần người nam nữa. Người đó đã quá
trọn vẹn với chính họ. Người đó
phải khám phá chính bản
chất nội tại nam đang ẩn tàng bên trong. Hãy nhìn thẳng vào đôi mắt của người
phụ nữ, và cảm giác chính người phụ nữ này tại nội tại. Hãy trực diện người
nam, hiện hữu với người nam này trong tận cùng bản thể của họ, trực diện họ
trong gương, tìm kiếm chính họ, và họ phải khám phá người đàn ông đang tìm ẩn
trong nội tại.
Nên nhớ rằng, Một người đàn
ông vừa là nam vừa là nữ. Một người phụ nữ cũng vừa là nam vừa là nữ. Chúng ta
gồm cả hai. Trong chúng ta có một điểm mà người nữ và người nam trong nội tại
hợp nhất. Trong Mật tông, chúng ta gọi nó là Du già Nadha. Có lẽ bạn đã nhìn
thấy pho tượng vĩ đại của nữ thần Shiva, Ardhanarishwar, có một nửa là nam và
một nửa là nữ. Nữ thần Shiva tượng trưng cho bán nam bán nữ. Đây là sự hợp nhất
tuyệt đối, sự khoái lạc tột cùng nhất, khoái lạc của vũ trụ. Khi kinh nghiệm đó
xảy ra, người đó sẽ trở thành Brahmacharin, đã đạt đến sự độc thân chân chính,
sự thuần khiết tối hậu mà không cần một nửa kia. Sự cần thiết một nửa kia chấm
dứt...
Câu hỏi thứ sáu:
Làm sao tôi có thể hiểu hết
những bài pháp mà ngài thật sự muốn diễn đạt?
Có ba cách, cách thứ nhất
là cách thông thường và cũng là cách nông cạn nhất... qua ngôn từ. Nó rất rời
rạc, và có khả năng hiểu lầm tôi hơn là hiểu tôi. Ngôn ngữ không bao giờ đầy đủ
cả. Có nhiều kinh nghiệm vượt trên ngôn ngữ, nhưng đó là cách thông thường. Đó
là tri kiến chúng ta được trui luyện...Chúng ta chỉ hiểu có ngôn từ. Chúng ta
biết rằng khi tôi sử dụng ngôn từ, bạn sẽ nghe nó. Bạn nghe ngôn từ nhưng bạn không
hiểu ý tôi. Ý tôi bị bỏ lại. Ngôn ngữ trôi đi như võ sò trống rỗng, và bạn đặt
ý bạn trong nó... Ý nghĩa của bài pháp thoại này sẽ là của bạn. Vì vậy, cách đó
không phải là cách tốt. Để bắt đầu thì tốt, nhưng bám vào nó sẽ không giúp đưa
bạn thể nhập thể tánh Chân Như. Ý xuyên suốt qua bạn. Vì vậy, đừng bám víu quá
nhiều vào ngôn từ. Có lẽ, tôi dùng chúng, nhưng chúng thuộc về bạn. Giây phút
bạn góp nhặt chúng, chúng là của bạn.
Cách thứ hai là: Đừng nghe
ngôn ngữ, nhưng hãy quan sát cử chỉ. Không phải lắng nghe ngôn ngữ nhưng khoảng
cách giữa chúng. Không những chỉ lắng nghe ý tôi diễn đạt mà còn cảm nhận tôi
xuyên qua tình thương, xuyên qua sự tin cậy. Vì vậy, cách thứ nhất dành cho trí
não, cách thứ hai qua tâm. Cách thứ nhất là tư duy, lý luận, và tranh biện.
Cách thứ hai là cảm giác, cảm thọ. Cách thứ hai tốt hơn cách thứ nhất, nhưng
chỉ tốt hơn một chút, không phải là cách tối hậu, bởi thậm chí cảm thọ chỉ là
tất cả hiện tượng tư tưởng dịch giải... ở một bình diện khác, nhưng vẫn chỉ là
sự dịch giải. Bạn sẽ dịch giải. Hãy cảm nhận tôi... Hành giả là như vậy, một cử
chỉ phát xuất từ bạn muốn bên cạnh tôi, rằng bạn muốn có mối quan hệ mật thiết
với tôi, rằng bạn không phòng vệ, rằng bạn sẽ trở nên yếu đuối, rằng bạn tin
cậy tôi, và có một điều bạn sẵn sàng thực hành là bạn sẽ không tự vệ bạn để
chống tôi. Hành giả có nghĩa là quy phục. Bạn mở rộng bạn trong sự trống trải,
không phòng vệ, thiếu an toàn, và yếu đuối. Tôi có thể phương hại đến bạn... Đó
là sự mạo hiểm! Sự mạo hiểm này cần có. Vì lý do đó tại sao mà phải cần sự dũng
cảm.
Khi bạn bên cạnh minh sư...
Nếu bạn có thể tìm một bậc minh sư người mà bạn yêu thương, bạn sẽ đủ khả năng
hiểu được thông điệp của ngài tốt hơn thông qua lý luận, tranh biện, và lý lẽ,
nhưng thậm chí nó không phải là phương pháp tối hậu. Tối hậu nhất là thông qua
bản thể. Trước nhất, xuyên suốt qua tư duy. Thứ hai là cảm thọ, thứ ba là thể
tánh Chân Như. Đó là bước tối hậu, điều mà tại Đông phương gọi là Satsanga...
chỉ hiện diện trong sự hiện hữu của một minh sư. Chỉ hiện diện...
Bayazid sống với minh sư
của ngài hơn mười hai năm... chỉ hiện diện bên cạnh thầy. Có người hỏi ông,
"Minh sư của ông đã dạy dỗ những gì cho ông rồi?" Bayazid đáp,
"Ngài không dạy gì cả. Ngài chỉ bảo tôi. Hãy tịch tĩnh. Hãy thinh lặng.
Hãy hiện diện ngay đây. Chỉ có vậy, và tôi khai ngộ."
Có nhịp đập của bản thể,
như nhịp đập của tư tưởng, của cảm thọ, và dĩ nhiên là nhịp đập của trẻ con, và
sự nhận thức trong sáng nhất của bản thể. Bạn bắt đầu trước với trí não, tất
nhiên rồi, nhưng đừng vướng mắc nơi đó. Hãy hướng về tình thương. Nếu trí não
giúp đỡ bạn hướng về tình yêu, bạn đã sử dụng nó đúng rồi, nhưng đừng vướng mắc
vào cảm thọ, đừng vướng mắc nơi đó. Nếu bạn sử dụng tâm cho bản thể, bạn sử
dụng đúng rồi. Hãy hiện diện nơi đó. Không có gì để nói và không có gì nghe. Có
một kinh nghiệm để khả tri, nhưng không có gì để diễn đạt, không có gì để lắng
nghe. Có một kinh nghiệm đang hấp thụ... Và có kinh nghiệm để hòa hợp...
Xem tiếp Chương 9 - Quay về Mục lục - Quay về Mục lục Toàn tập